Παρασκευή 13 Δεκ 2019 9:25      

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Ελληνική διατροφή και Σχολική Φυσική δραστηριότητα

Η παραδοσιακή ελληνική διατροφή, μια παραλλαγή της μεσογειακής διατροφής, έχει προσελκύσει το ενδιαφέρον των επιστημόνων για πολλά χρόνια προκειμένου να προαχθεί η υγεία των ανθρώπων. Πολλές μελέτες έδειξαν ότι οι μεσογειακές διατροφικές συνήθειες συνδέονται με χαμηλά ποσοστά της ισχαιμικής καρδιακής νόσου και των διαφόρων τύπων καρκίνου.

Παρά το γεγονός ότι ορισμένα στοιχεία υποστηρίζουν τη διαιτητική πρόσληψη παιδιών και εφήβων, δεν υπάρχουν στοιχεία που να αναφέρονται στις διατροφικές προσλήψεις και τις διατροφικές συνήθειες των προ-εφήβων στην Ελλάδα. Στη μελέτη των Hassapidou  &  Bairaktari (2001) συμμετείχαν 65 προ-έφηβοι που είχαν ηλικία 10-12 ετών. Τα αποτελέσματα της έρευνας τους έδειξαν τη σταδιακή εγκατάλειψη της παραδοσιακής διατροφής από την προ-εφηβική περίοδο και την υιοθέτηση περισσότερο χαρακτηριστικών διατροφής του δυτικού πολιτισμού. Επίσης έδειξαν την ανάγκη για εκπαίδευση σε θέματα διατροφής προκειμένου να γίνει προσπάθεια ώστε να ανατραπεί αυτό το χαρακτηριστικό.

Φυσική δραστηριότητα είναι η οποιαδήποτε σωματική κίνηση που παράγεται από τους σκελετικούς μύες και έχει σαν αποτέλεσμα την ενεργειακή δαπάνη (Caspersen et al., 1985). Περιλαμβάνει τις καθημερινές δραστηριότητες (περπάτημα, δουλειές σπιτιού, καθημερινές μετακινήσεις κ.ά.), δραστηριότητες αναψυχής, και συμμετοχή σε οργανωμένα προγράμματα στοχευμένης  άσκησης (Pan  American  World  Health  Organization, 2002). Είναι γεγονός ότι η φυσική δραστηριότητα, όσο είμαστε νέοι, έχει αποδειχθεί ότι προάγει την σωματική υγεία, μειώνει το σωματικό πάχος, βελτιώνει τους παράγοντες της φυσικής κατάστασης που σχετίζονται με την υγεία και προσφέρει ψυχική ευεξία.

Τα παιδιά σχολικής ηλικίας θα πρέπει να εκτελούν καθημερινά τουλάχιστον 60 λεπτά μέτριας και έντονης έντασης φυσικής δραστηριότητας για να διασφαλίσουν μια υγιή ανάπτυξη. Αυτά τα επίπεδα φυσικής δραστηριότητας μπορεί να τους παρέχουν σημαντικά φυσικά, διανοητικά και κοινωνικά οφέλη υγείας (World  Health Organization, 2003) αν και η φυσική δραστηριότητα μέσα από την οργανωμένη άθληση δεν είναι εξ ολοκλήρου υπεύθυνη για την προαγωγή των κινητικών ικανοτήτων, αποτελεί όμως τον περιβαλλοντικό εκείνο παράγοντα που επιδρά θετικά στην ποιοτική και ποσοτική προαγωγή των κινητικών δεξιοτήτων, στον κινητικό συντονισμό, στην κοινωνικότητα και τον συναισθηματισμό των παιδιών, καθώς και ένα μέτρο ισορρόπησης για την έλλειψη κίνησης που παρουσιάζεται στα παιδιά της σύγχρονης εποχής μας. Η υπόθεση που μελετάται στα πλαίσια αυτού του σκεπτικού είναι ότι η βελτίωση της κινητικής απόδοσης σε μικρή ηλικία πιθανόν να επηρεάσει θετικά τη φυσική τους δραστηριότητα σε μεγαλύτερη ηλικία (Wrotniak  et al., 2006). Η περίοδος μάλιστα της ζωής που φαίνεται ότι ενδείκνυται για έναρξη της στοχευόμενης βελτίωσης της κινητικής απόδοσης, είναι η προσχολική ηλικία που αποτελεί μάλιστα ιδιαίτερα σημαντική περίοδο για ένα ακόμα λόγο, καθώς είναι μια από τις κρίσιμες φάσεις για αναστροφή του ΔΜΣ (Dietz, 1997).

Τα σημερινά παιδιά σχολικής ηλικίας είναι λιγότερο φυσικά δραστήρια από ότι πρέπει (Jackson  et al., 2003) και αυτή η ελλιπής δραστηριότητα μπορεί να καθορίζει σε σημαντικό βαθμό τους κινδύνους μελλοντικής εμφάνισης ασθενειών (Fulton  et al., 2001; Janz et al., 2002), όπως οι καρδιαγγειακές παθήσεις και η παχυσαρκία (CDC, 2004). Εάν προστεθεί και το γεγονός ότι η ΦΔ εμφανίζει τάσεις μείωσης όσο τα παιδιά μεγαλώνουν (Kann et al., 1998; Pate et al., 2004), είναι προφανές ότι οι κίνδυνοι αυξάνονται. Σε σημαντικό παράγοντα για τη βελτίωση της ΦΔ, τη συμμετοχή σε αθλητικές δραστηριότητες, τον περιορισμό της καθιστικής συμπεριφοράς και την πρόληψη της παχυσαρκίας, φαίνεται να αναδεικνύεται τα τελευταία χρόνια η κινητική απόδοση, αφού το υψηλό επίπεδο απόδοσης μπορεί να αποτελέσει κίνητρο για συμμετοχή σε ΦΔ (Fisher et al., 2005; Okely et al., 2001; Wrotniak et al., 2006). Αν και η σωματική δραστηριότητα μέσα από την οργανωμένη άθληση δεν είναι εξ ολοκλήρου υπεύθυνη για την προαγωγή των κινητικών ικανοτήτων, αποτελεί όμως τον περιβαλλοντικό εκείνο παράγοντα που επιδρά θετικά στην ποιοτική και ποσοτική προαγωγή των κινητικών δεξιοτήτων, στον κινητικό συντονισμό, στην κοινωνικότητα και τον συναισθηματισμό των παιδιών, καθώς και ένα μέτρο ισορρόπησης για την έλλειψη κίνησης που παρουσιάζεται στα παιδιά της σύγχρονης εποχής μας.

Μία σύγχρονη διαδικασία με την οποία αξιολογείται σήμερα η φυσική δραστηριότητα των παιδιών για την οποία έχουν ελεγχθεί τόσο η εγκυρότητα όσο και η αξιοπιστία αποτελεί η μέτρηση του αριθμού βημάτων που πραγματοποιούν τα παιδιά κατά τη διάρκεια της ημέρας τους. Σύμφωνα με τα ευρήματα προηγούμενων ερευνών τα παιδιά μειώνουν τη συμμετοχή τους σε φυσική δραστηριότητα κατά τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου σε σύγκριση με τις εργάσιμες ημέρες όπου πηγαίνουν στο σχολείο.

Η σχέση αερόβιας ικανότητας, έντονης φυσικής δραστηριότητας και παχυσαρκίας σε παιδιά σχολικής ηλικίας, έχει μελετηθεί και αναλυθεί σε αρκετές μελέτες με διαφορετικούς όμως στόχους (Μαυράκη και συν., 2007; Rowlands et al., 1999; Ruiz et al., 2006; Χριστόδουλος και συν., 2007). Όσον αφορά στη βελτίωση της φυσικής κατάστασης και στη μείωση των ποσοστών παχυσαρκίας μέσω συμμετοχής σε οργανωμένες αθλητικές δραστηριότητες, η έρευνα σε παιδιά δημοτικού σχολείου των Χριστόδουλο και συν. (2004), έδειξε υπεροχή στις αναφερόμενες παραμέτρους των «αθλούμενων παιδιών», έναντι των παιδιών που συμμετείχαν μόνο στο πρόγραμμα Φυσικής Αγωγής του σχολείου.

Θεόδωρος Σιαμάγκας

Καθηγητής Φυσικής Αγωγής

Master   Environmental  Education

Master  Adults  Education

υγεία Ελληνική διατροφή Σχολική Φυσική δραστηριότητα σωματική κίνηση Φυσική δραστηριότητα παιδιά σχολικής ηλικίας υγιή ανάπτυξη

Ακολουθήστε το "Ο.Β." στο twitter και κάντε like στην σελίδα μας στο facebook και μάθετε πρώτοι όλα όσα συμβαίνουν!

Scroll to Top