Παρασκευή 21 Σεπ 2018 20:31      

Επετειακό Λεύκωμα για τα 100 χρόνια από την ίδρυση του Συλλόγου Λιβαδιωτών Κατερίνης

Το 2018 είναι επετειακό έτος για το Σύλλογο Λιβαδιωτών Κατερίνης, καθώς συμπληρώνει τα 100 χρόνια από την ίδρυσή του, το 1918, στην πόλη και είναι ο πρώτος πολιτιστικός Σύλλογος στο νομό και στην πόλη.

Η επωνυμία του είναι Σύλλογος Λιβαδιωτών Κατερίνης «Ο Γεωργάκης Ολύμπιος», τίτλος που με καμάρι επιλέχτηκε από τη μεγάλη παροικία των Λιβαδιωτών της Κατερίνης που, πριν από διακόσια και πλέον χρόνια, κατέβηκαν από την ιστορική κωμόπολή τους και εγκαταστάθηκαν σταδιακά στο μικρό πόλισμα της Κατερίνης. Το πόλισμα αυτό απαριθμούσε τότε ελάχιστους κατοίκους, σχεδόν αποκλειστικά Βλάχους κτηνοτρόφους, που καταφθάνουν στους κάμπους και στους «αβλαγάδες» της Πιερίας από τη Σαμαρίνα, τη Σμίξη, την Αβδέλα, την Ήπειρο, στα πλαίσια της μετακίνησης των κοπαδιών ευρύτερα από τα μέρη της Πίνδου προς τον Όλυμπο και τανάπαλιν, ανάλογα με την εποχή του έτους.

Αναδιφώντας στην πληθυσμιακή σύνθεση των κατοίκων της Κατερίνης, στην ιστορικότητα και την καταγωγή τους, διαπιστώνουμε ότι η πιο πολυπληθής και δυναμική εγκατεστημένη παροικία είναι η Λιβαδιώτικη, σε ποσοστό άνω του 1/3 στο σύνολο του πληθυσμού, από δημιουργίας της πόλης, ιδίως στις αρχές του 20ου αιώνα. Μάλιστα οι Λιβαδιώτες ασκούν τα επαγγέλματα του δευτερογενούς τομέα (χάνια, φούρνους, ζαχαροπλαστεία, κουρεία, παντοπωλεία κ.λ.π.) και δραστηριοποιούνται στο κέντρο της πόλης, όπως αυτό καταδεικνύεται και σήμερα από το ιδιοκτησιακό καθεστώς των κτισμάτων και οικοπέδων περί την Πλατεία Ελευθερίας και την Πλατεία Δημοκρατίας (πρώην Ευκαρπίδη), όπου στο σύνολό τους σχεδόν ανήκουν σε Λιβαδιώτες ή σε γαμπρούς Λιβαδιωτών.

Για του λόγου το αληθές, σε επίσημη έκθεση του Επιθεωρητή Εκπαίδευσης Αθανασίου Σάρρου, που συντάχθηκε μετά από απογραφή πληθυσμού στην υπόδουλη Μακεδονία το 1906, η Κατερίνη αριθμεί 3.200 κατοίκους, εκ των οποίων οι 1.200 είναι Λιβαδιώτες, τουτέστιν πάνω από το 1/3 του πληθυσμού της. Με δεδομένη μάλιστα την ιστορικότητα της κωμόπολης της καταγωγής τους και τους δευτερογενείς τομείς της δράσης τους, οι Λιβαδιώτες παίζουν καθοριστικό ρόλο στη ζωή και την εξέλιξη της πόλης στον εμπορικό, επαγγελματικό, βιοτεχνικό, εκπαιδευτικό, ακόμη και αυτοδιοικητικό τομέα. Πρωτοστατούν σε πολλές προσπάθειες διατήρησης του εθνικού φρονήματος, ύστερα μάλιστα από το μεγάλο εθνικό πλεονέκτημα να διαθέτουν ως εθνικό ήρωα τον Γεωργάκη Ολύμπιο, καύχημα της τιμής και της θυσίας στη Μονή του Σέκου, στα μακρινά Καρπάθια της σημερινής βορειοανατολικής Ρουμανίας, πρώτο επώνυμο νεκρό στη γιγάντια επιχείρηση για την έναρξη της επανάστασης της Ελλάδας στις παραδουνάβιες περιοχές. Αυτό ήταν εγγύηση για σίγουρη επιτυχία του εγχειρήματος στην κυρίως Ελλάδα, με τόσους «ξεσηκωμένους» Βαλκάνιους γείτονες λαούς απέναντι στην Οθωμανική αυτοκρατορία.

Το επίπεδο των γνώσεων, που πολλοί από τους Λιβαδιώτες κατέχουν ως άποικοι στην Κατερίνη από δύο και πλέον αιώνες, δε φαίνεται μόνο από το γεγονός ότι ο Γεωργάκης Ολύμπιος στο Λιβάδι Ολύμπου, πλάι στους μεγάλους διδασκάλους Ιωάννη Πέζαρο και Ίωνα Σπαρμιώτη απόκτησε σπουδαία αρματωσιά. Αυτή μάλιστα τον οδήγησε με τα πνευματικά του προσόντα και τη στρατιωτική του κατάρτιση (που πήρε πλάι στο θείο του το Λάζο, στο αρματολίκι της Μηλιάς των Πιερίων) να αναδειχθεί Συνταγματάρχης και να αναλάβει διπλωματική αποστολή από τον τσάρο της Ρωσίας Αλέξανδρο Α΄ στο Συνέδριο της Βιέννης, το 1815, όπου αποφασίστηκε ο διαμελισμός της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, που από τότε «έπνεε τα λοίσθια». Το επίπεδο των γνώσεων αυτών φαίνεται προπαντός από το «ωρολόγιον πρόγραμμα» των Σχολείων του Λιβαδίου που λειτουργούν (πάνω από δύο ή τουλάχιστον δύο) από το έτος 1656, όπως μαρτυρείται από το Αρχείο του Αθανασίου Αστερίου, γνωστού γιατρού που εξελέγη πρώτος από τους αντιπροσώπους των χωριών της Παρολύμπιας περιοχής για την επανάσταση του Ολύμπου – Λιτοχώρου το 1878, επανάσταση που ανέτρεψε τη Συνθήκη του Αγίου Στεφάνου, για να αντικατασταθεί με την ηπιότερη Συνθήκη του Βερολίνου, που τουλάχιστον περιόρισε τη Βουλγαρία στα σημερινά της σύνορα, ενώ με την παλιά Συνθήκη έβγαινε μέχρι τη Θεσσαλονίκη!

Αυτό το «ωρολόγιο πρόγραμμα», μαρτυρημένα το 1778, περιλαμβάνει διδασκαλία Θεολογίας, Φιλοσοφίας, Ρητορείας, Αριθμητικής, Άλγεβρας, Γεωμετρίας, Τριγωνομετρίας, Αστρονομίας, Γαλλικών και Λατινικών, μαθήματα που στα παιδικά χρόνια του Γεωργάκη (και στη συνέχεια) ήταν η διδακτέα ύλη στα Σχολεία του Λιβαδίου Ολύμπου. Μάλιστα τα Σχολεία δεν ήταν καθόλου «Κρυφά» αλλά φιλοξένησαν πλήθος μαθητών από τη Θεσσαλία και Κεντροδυτική Μακεδονία, που συνέτρεχαν στην ιστορική κωμόπολη για «ανώτερη παιδεία». Στα χρόνια του Άνθιμου Ολυμπιώτη, γνωστού Λιβαδιώτη ιερωμένου και εκπαιδευτικού, με σπουδές στην Ευρώπη, απ’ όπου έφερε και πλήθος βιβλίων ως σχολικών εγχειριδίων, οι μαθητές πολλαπλασιάστηκαν. Μάλιστα στην κωμόπολη δημιουργήθηκε οικοτροφείο για φαγητό και στέγη προς εξυπηρέτησή τους. Ο Άνθιμος εμπλούτισε μάλιστα με βιβλία και τη βιβλιοθήκη της Μονής Ολυμπιώτισσας της Ελασσόνος και εξ ιδίων πόρων επέκτεινε με νέα πτέρυγα τη Βιβλιοθήκη της Κοζάνης και πρόσθεσε πάμπολλους τόμους βιβλίων στο πνεύμα της Ευρωπαϊκής Αναγέννησης.

Απόδειξη και των πνευματικών ενδιαφερόντων των Λιβαδιωτών στην Κατερίνη ήταν η συμμετοχή τους και στα εκπαιδευτικά της σχέδια και προβλήματα με τη στήριξη του Επισκόπου της Μητροπόλεως Κίτρους και Κατερίνης Παρθενίου Βαρδάκα, Βλάχου στην καταγωγή από την Ήπειρο, στο διπλό του αγώνα κατά των κατακτητών και της ωμά επιχειρούμενης ρουμανικής προπαγάνδας. Διακρίθηκαν επίσης στην ανάληψη πολλών άλλων δράσεων, εθελοντικού χαρακτήρα, που είχαν σχέση με τη συμπαράσταση σε ευπαθείς κοινωνικές ομάδες του μικρού ακόμη πολίσματος και άλλα θέματα κοινού ενδιαφέροντος.

Χαρακτηριστική είναι και η θέση της γυναίκας στη Λιβαδιώτικη παροικία της Κατερίνης - και στην κωμόπολη ασφαλώς - αφού η πρώτη μαθήτρια που αποφοίτησε από το Γυμνάσιο Κατερίνης είναι η Λιβαδιώτισσα Μόσχη…, σε μια εποχή που η γυναίκα η σεμνή και σοβαρή «έπρεπε να μένει στο σπίτι», κατά κανόνα.

Σημειωτέον επίσης ότι και τους απελευθερωτές της 16ης Οκτωβρίου του 1912 τους υποδέχθηκε επιτροπή με επώνυμους Λιβαδιώτες πολίτες, που μάλιστα βίωσαν νέα εθνική υπερηφάνεια όταν είδαν ότι στα στρατεύματα προπορευόταν ο Αλέξανδρος Ζάννας, πρώην Μακεδονομάχος και πρόσκοπος, μαζί με τον καπετάν Ματαπά. Ο Λιβαδιώτης Αλ. Ζάννας λοιπόν, μετέπειτα Υπουργός στην Κυβέρνηση Βενιζέλου, και ο παλιός Μακεδονομάχος Γαλλίας Λάπας, που γνώριζε άριστα την περιοχή κατά την προέλαση της 7ης Μεραρχίας από την Ελασσόνα μέσω των Στενών της Πέτρας στο Καρακόλι, και από εκεί στο Κολοκούρι και την Κατερίνη, είναι μπροστάρηδες στην απελευθέρωση της πόλης. Δυστυχώς, εκεί συνέβη η δολοφονία από κρυμμένους Τουρκαλβανούς στο δάσος, στο Κολοκούρι, στο σημερινό Σβορώνο του αείμνηστου Συνταγματάρχη Νικολάου Σβορώνου, του υπολοχαγού Δημητρίου Νίκα και άλλων 12 παλικαριών, μεταξύ των οποίων ήταν και ο γενναίος ανήλικος κρητικός εθελοντής Κονταξάκης!!!

Ανάλογη και άκρως θετική ήταν η δράση και συμμετοχή των Λιβαδιωτών της Κατερίνης στην ελεύθερη πια, μετά το 1912, πόλη. Πρώτος Δήμαρχος εξελέγη ο Λιβαδιώτης Νικολάκης Δίκας, κι αργότερα ο κ. Κουρκουμπέτης (όπως και στη Θεσσαλονίκη ο Σύνδικας και ο Ζάννας) ενώ κυρίαρχος στην πολιτική ζωή επί 20 και πλέον χρόνια ήταν ο Κώστας Παπαγεωργίου με το γνωστό προεκλογικό σύνθημα «Κρούτσι λα Κώστα».

Άξια προσοχής είναι η συνομιλία του Μεράρχου Κλεομένη Κλεομένους με τον τραχύ Λιβαδιώτη Μακεδονομάχο Γαλία Λάπα.

- Τι δώρο να σου προσφέρουμε, Γαλία, για τη βοήθειά σου κατά την κάθοδό μας από τα Στενά της Πέτρας στην Κατερίνη;

-  Να μου επιτρέψετε, Μέραρχε, να φορτώσω το μουλάρι μου με όπλα. Ίσως να μας χρειαστούν και πάλι…

Ναι, αυτό είναι ανιδιοτέλεια και πατριωτισμός. Κι όταν στο Λιβάδι είδαν τον Γαλλία να ξεφορτώνει το μουλάρι με το ιδιόμορφο φορτίο, δεν ξαφνιάστηκαν. Γιατί αυτό ήταν το χόμπι του αρκετά χρόνια τώρα…

Παρόμοια στάση ενθουσιασμού επέδειξε την ημέρα εκείνη ο νεαρός τότε Δημήτριος Κωτίκας, που μοίρασε όλο το εμπόρευμα (τσιγάρα, καραμέλες, σοκολάτες κ.λ.π.) από τα ράφια του καταστήματος που εργαζόταν, στους Ζακυνθινούς και Κεφαλλονίτες στρατιώτες που βάδισαν ελευθερωτές στην Πλατεία Ελευθερίας. Αργότερα ο μπάρμπα –Μήτσος διακρίθηκε στο Μικρασιάτικο πόλεμο και τιμήθηκε με «αριστείο ανδρείας» για τα κατορθώματά του, όπως και άλλοι συμπατριώτες μας, όπως ο Γ. Ρέχας, ο Αχιλλέας Δαμκαούτης κ.ά.

Σήμερα οι Λιβαδιώτες της Κατερίνης έχουν αυξηθεί εντυπωσιακά ως συστατικό στοιχείο στην πληθυσμιακή σύνθεση της πόλης. Ήδη από το τέλος του Έπους του 40 (και του εμφυλίου πολέμου που επακολούθησε) είχε αρχίσει η στροφή από τα ορεινά χωριά στις πεδινές πόλεις, όπως αυτό είχε γίνει μετά την αποχώρηση των Τούρκων ύστερα από την ήττα τους στους Βαλκανικούς πολέμους. Αυτή η αστυφιλία κορυφώθηκε στη δεκαετία του 1970, εποχή κατά την οποία οι Λιβαδιώτες, όχι απλά εφόρμησαν από την κωμόπολή μας, αλλά «έκτισαν» και την πόλη με τη ραγδαία επέκτασή της, οικιστικά, για να φιλοξενήσει το κύμα των εσωτερικών μεταναστών, που πλημμύρισαν κυριολεκτικά την πόλη, αναδεικνύοντάς την σταδιακά, σε μια από τις 10 μεγαλύτερες πόλεις της χώρας, καθώς διαθέτει πλήθος συγκριτικών πλεονεκτημάτων, ιδίως με βάση τα σημερινά δεδομένα, όπου σημαντικότατος λόγος προσέλκυσης επισκεπτών είναι η θάλασσα.

Έτσι η Κατερίνη έγινε ο αγαπητός τουριστικός προορισμός για εκατοντάδες χιλιάδες τουρίστες, από κάθε γωνιά του κόσμου, καθώς διαθέτει το γαλάζιο του ουρανού και την απεραντοσύνη της καταγάλανης θάλασσας, ανοικτής σε όλα τα ρεύματα, θαλάσσια, επαγγελματικά και πνευματικά. Αυτός ίσως είναι και ο λόγος που η Κατερίνη δεν αισθάνεται στο «κόκκαλο» τη μεγάλη οικονομική κρίση που μαστίζει τη χώρα μας.

Είναι εξάλλου τόπος μαγικός, πραγματική «γη της επαγγελίας», αφού οι τριανταφυλλιές βγάζουν δύο φορές το χρόνο τριαντάφυλλα, οι αμυγδαλιές ανθίζουν δύο φορές την άνοιξη, οι κυδωνιές παράγουν δύο φορές κυδώνια, και οι προβατίνες γεννούν τρεις φορές το χρόνο αρνάκια….

Σ’ αυτόν τον ιδεατό τόπο, από το 1913, μα προπαντός μετά τη γενοκτονία των Ποντίων από τον Τοπάλ Οσμάν, τον Κεμάλ Ατατούρκ, και τους πάτρωνές τους, έφτασαν στην Κατερίνη μαζί με τους δύστυχους και ξεριζωμένους Μικρασιάτες και τους Έλληνες της Ανατολικής Ρωμυλίας κ.λ.π. κύματα προσφύγων. Οι παλιοί κάτοικοι της Κατερίνης, στην πλειοψηφία τους Λιβαδιώτες, όπως το επιβεβαιώνουν οι επίσημες απογραφές, και οι Κοκκινοπλίτες και Σαμαρινιώτες και Αβδελιώτες και Μοσχοπολίτες, αλλά και κάτοικοι των χωριών της Πιερίας που μετοίκισαν στην πρωτεύουσα του Νομού, μαζί με πλήθος Ελλήνων από άλλες περιοχές, μπολιάστηκαν με τα νέα βασανισμένα αλλά δυναμικά, προοδευτικά και ακατάβλητα από τις συμφορές νέα μέλη της κοινωνίας, που δικαίως την έχουν προτιμήσει για μόνιμη διαμονή τους λόγω των πολλών της συγκριτικών πλεονεκτημάτων, αποτελούν το πιο ωραίο και φιλοπρόοδο εθνικό μωσαϊκό, όπως το αποδεικνύουν οι «πολύχρωμες» παρελάσεις, με συμμετοχή δεκάδων πολιτιστικών Συλλόγων που δραστηριοποιούνται στην πόλη, κρατώντας ζωντανό τον ομφάλιο ρόλο με τις ιδιαίτερες πατρίδες τους. Στη σημερινή Κατερίνη υπήρχε, πριν την εγκατάσταση Βλάχων στην περιοχή, μια ελάχιστη δράκα ανθρώπων του οικισμού Άτηρα (Κάτερα - Κατερίνη), μαρτυρημένα από το 399 μ.Χ., ενισχυμένου με ελάχιστους αποίκους από το Σινά, που αφίχθησαν στην Κατερίνη με υπόδειξη του Επισκόπου Αθανασίου Βεροιέως περί το 1610 (ενώ υπήρχε ο υποτυπώδης εδώ οικισμός), ενώ περισσότεροι Σιναϊτες και με το σκήνωμα της Αγίας Αικατερίνης εγκαταστάθηκαν μόνιμα στο Νησέλι Ημαθίας.

Άρα είναι ανιστόρητο να υποστηρίζεται ότι την πόλη «Αικατερίνη» την δημιούργησαν άποικοι από το Σινά που εγκαταστάθηκαν εδώ, γιατί προϋπήρχε ο οικισμός Άτηρα (με δασεία), όπως εμφαίνεται σε τουρκικό χάρτη του 1530 μ.Χ., και την περιοχή με τον ευρύ κάμπο και τα οροπέδια την «έβοσκαν» οι Βλάχοι ποικίλης ελλαδικής προέλευσης, από την Ήπειρο, τη Θεσσαλία, τη Στερεά Ελλάδα και την ευρύτερη περιοχή, παραμένοντας τελικά πολλοί από αυτούς στην Κατερίνη.

Σ’ αυτόν λοιπόν τον προνομιακό τόπο εγκαταστάθηκαν τους δύο τελευταίους αιώνες πλείστοι συνέλληνες, γηγενείς και πρόσφυγες, βρίσκοντας φιλόξενο καταφύγι για να εκδηλώσουν συντομότατα τις ποικίλες προοδευτικές τους ιδέες και δράσεις.

Κυρίαρχα στοιχεία με θετικότατο πρόσημο για την ανάπτυξη του τόπου και την προσωπική ανέλιξη πολλών στάθηκαν ο Όλυμπος και τα καταπράσινα Πιέρια στη στεριά, και οι χρυσαφένιες ακτές με τον καταγάλανο Θερμαϊκό στη θάλασσα, δημιουργώντας έτσι τις πιο κατάλληλες συνθήκες ευημερίας και προόδου, εις επίρρωση του Αγίου Κοσμά του Αιτωλού, που είπε: «Μακάριοι οι παροικούντες εις τους πρόποδας του Ολύμπου».

Ναι, γιατί «αν οι Δελφοί αποτελούν τον ομφαλό της Γης, ο Όλυμπος είναι ο Εγκέφαλός της» και εμείς είμαστε ευτυχείς θνητοί γιατί κατοικούμε στους κροτάφους του Εγκέφαλου της Ανθρωπότητας, συγκάτοικοι με τους θεούς του Ολύμπου, τις Πιερίδες Μούσες, τις Νεράϊδες, τις Δρυάδες, τον Ορφέα, την Ευρυδίκη.

Κατοικούμε στο χώρο, που πρώτος ανέτειλε στον κόσμο από τη χύδην μάζα του πλανήτη το 140.000.000 π.Χ., ενώ τα Ιμαλάϊα και οι Άλπεις ανέτειλαν το 40.000.000 π.Χ. Άρα είναι ο Όλυμπος αρχαιότερος κατά 100.000.000 σε σχέση με κάθε άλλο σημείο του πλανήτη μας, και εδώ μπορούσε να εμφανισθεί έμβιο ον, πράγμα που κατά σύγχρονες επιστημονικές ανακοινώσεις το Μάιο του 2017 στη Γερμανία έγινε το 7.200.000 π.Χ. στην παρολύμπια περιοχή προς μεγάλη έκπληξη της ανθρωπότητας, που έχει διδαχθεί ότι όλα ξεκίνησαν από την Ασία και την Αφρική.

 «Λιβάδι, διαμαντόπετρα στου Ολύμπου το βραχιόλι», γενέτειρά μας, πατρίδα του Γεωργάκη Ολύμπιου, κέντρο Γραμμάτων και Τεχνών, παμακεδονικής και πανθεσσαλικής εμβέλειας, με μαθητές στα μαθητολόγιά σου από τις περιοχές Θεσσαλίας και Μακεδονίας από το 1770, που διέπρεψαν, μεταξύ των οποίων τέσσερις Επίσκοποι και αρκετοί Ιερομόναχοι, γιατί και εκπαιδευτικοί, με πλειοψηφία στο σύνολο των κατοίκων της Κατερίνης, αποδεδειγμένα εξαγόμενο της έκθεσης του Επιθεωρητή Σάρρου, το 1906, και με ποικίλη συμμετοχή και δράση σε όλα τα επίπεδα, τόσο στην υπόδουλη φάση όσο και μετά την απελευθέρωση της πόλης το 1912. Πώς να μη σε αγαπούν παράφορα και να σε νοσταλγούν οι νυν και πρώην κάτοικοί σου!

Ήταν εντελώς φυσικό να έχεις και την πρωτοπορία στην ίδρυση και έγκριση καταστατικού υπό τον τίτλο: Σύλλογος Λιβαδιωτών Κατερίνης «Γεωργάκης Ολύμπιος» το 1918, αν και προσωπικά αναγνώσαμε κείμενο του Αρχείου του Συλλόγου, περί το 1982, με αναφορά στην ίδρυσή του το 1905, στοιχείο που δυστυχώς και απαράδεκτα έχει χαθεί, μαζί με κάποια άλλα χρήσιμα έγγραφα.  

Η ΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ

Στα 100 αυτά χρόνια ο Σύλλογος ανέπτυξε πολυεπίπεδη δράση – σύμφωνα και με τους σκοπούς του καταστατικού του – όχι μόνο για να διατηρήσει θερμές τις σχέσεις με τη γενέτειρα, συμβάλλοντας αποφασιστικά στον εξωραϊσμό της με Μουσεία, ανδριάντα του Γεωργάκη Ολυμπίου, και του Αθ. Αστερίου, αναμόρφωση επισκέψιμων χώρων με πετρόκτιστες παραδοσιακές παρεμβάσεις και πλακόστρωτα στο «Κιόσκι», στον «Πολέζο», στο «Σάλτσι» κλ.π., με εκκλησιαστικά Μουσεία στην έδρα της Επισκοπής Πέτρας και Λιβαδίου (στην Μητροπολιτική εκκλησία της Παναγίας Λιβαδίου), στην αλλαγή στέγης της εκκλησίας των Αγίων Αναργύρων κλ.π., αλλά συμπαραστάθηκε, στο μέτρο του δυνατού, αδιάλειπτα στις ευπαθείς κοινωνικές ομάδες – μέλη και συμπατριώτες στο Λιβάδι και στην Κατερίνη, και όχι μόνο, αποδεικνύοντας στην πράξη ότι το Λιβάδι, η αρχαία Ομηρική Θεσσαλική Δωδώνη, είναι γνήσιος φορέας του αρχαιοελληνικού πνεύματος του Ισοκράτη, που καταγράφει ότι «το έθνος το Ελληνικό είναι το μόνο φιλάνθρωπο». Αυτό μέχρι σήμερα το μαρτυρεί, ακόμη και μέσα στην οικονομική κρίση, με την αλληλεγγύη του ακόμη και προς τους μετανάστες, ενώ πολλοί αντιμετωπίζουν οι ίδιοι προσωπικά σοβαρά οικονομικά προβλήματα!!

Μερικά στίγματα της δράσης του είναι τα εξής:

●  Από το 1925 λειτουργούσε στο Σύλλογο τμήμα χορωδίας γυναικών με μαντολίνα και συνάμα τμήματα μπαλέτων, κυριολεκτικά στην πρωτοπορία της «απελευθέρωσης» της γυναίκας από τα συμβατικά της πλαίσια.

●  Συνάμα ο Σύλλογος μέχρι και τώρα, αποτελεί πρότυπο πολιτιστικών Συλλόγων, αν αναλογισθεί κανείς ότι με δική του δαπάνη έχει ιδιόκτητη αίθουσα 200 τ.μ. στην καρδιά της Κατερίνης, κυψέλη πολιτισμού για πολλά χρόνια, με εκατοντάδες ομιλητών και καθηγητών Πανεπιστημίου σε οργανωμένες εκδηλώσεις «Πολιτιστικής Άνοιξης», «Πολιτιστικού Φθινοπώρου», με τον καθιερωμένο ετήσιο «χορό», τη συμμετοχή του σε κάθε πολιτιστική δράση του Δήμου και της Νομαρχίας «όπου δει», σε Συλλογικές δράσεις Πολιτιστικών φορέων, σε διοργάνωση εκδρομών με μεγάλη συχνότητα, στην Ελλάδα και στην Ευρώπη, με πανηγυρική συμμετοχή στο «Πανελλήνιο αντάμωμα των Βλάχων» και στην «Αμφικτιονία των Βλάχων Θεσσαλονίκης», και με παρουσία στο χορό των Συλλόγων Λιβαδιωτών Αθηνών, Θεσσαλονίκης, Λάρισας και Ελασσόνος. Αδιάλειπτη επί χρόνια είναι η παρουσία στη γιορτή της Μεγαλόχαρης, το Δεκαπενταύγουστο στο Λιβάδι με τα χορευτικά μας, τη βράβευση των αριστούχων μαθητών με βιβλία κλ.π..

● Σημαντική – και πρωτοπόρα εν πολλοίς – είναι η αναβίωση πολλών εθίμων, που ανάγονται μέχρι τα προχριστιανικά χρόνια, όπως είναι τα «μπαμπαλιούρια», οι «Ντούφες», γιορτή γυναικοκρατίας που αναβιώνει επί χρόνια τώρα με μεγάλη επιτυχία, ο «Φανός», έθιμο γνωστό ως «κάψιμο του Ιούδα» στις Απόκριες, με μεγάλο όγκο κέδρων και πουρναριών, άφθονο κρασί με σουβλάκια και παραδοσιακά εδέσματα των γυναικών του Συλλόγου – μόνιμη συνδιοργάνωση και οικονομική κάλυψη από το Δήμο Κατερίνης. Εδώ πρέπει να ομολογήσουμε ότι οι γυναίκες συμβάλλουν αποφασιστικά στην επιτυχία των εκδηλώσεων με την αθρόα και ανιδιοτελή συμμετοχή τους και με τη συγκρότηση της «Χορωδίας παραδοσιακής μουσικής» που αποδίδει άριστα και τραγούδια στη Βλάχικη διάλεκτο, υπό τους ήχους του Λιβαδιώτικου συγκροτήματος του Βαγγέλη Γιωργούλη, Γκατζούνη Θωμά, Σωτήρη Θεοδωρή, Γιάννη Γαζέτη κλ.π., που έχουν γίνει πασίγνωστοι ως συγκρότημα με τίτλο τα «Λιβαδιώτικα κλαρίνα». Πλείστες φορές συνόδευσαν χορευτικά συγκροτήματα της Εστίας Πιερίδων Μουσών στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ.

● Αφήσαμε τελευταία τη μεγάλη προσφορά του Συλλόγου Λιβαδιωτών Κατερίνης στην πόλη του αγάλματος του εθνικού μας ήρωα Γεωργάκη Ολυμπίου στην καρδιά της πόλης. Ήταν η «ων ουκ άνευ» υποχρέωση στο μεγάλο τέκνο της Θεσσαλομακεδονίας, που άλλον παρόμοιο άνδρα δεν ανέδειξε κανένας τόπος σε εθνικούς αγώνες στη διαδρομή των αιώνων ως εθελούσιο ολοκαύτωμα,  όπως χωρίς φειδώ σε επιχειρήματα και επιθετικούς προσδιορισμούς τονίζουν οι ιστορικοί της εποχής του Σπυρίδων Τρικούπης (διετέλεσε και Πρωθυπουργός), Σπύρος και Παύλος Μελάς, Φωτεινός, Βασδραβέλλης, Παπαρρηγόπουλος, Κοεμπτζόπουλος, Βακαλόπουλος, Λεβέντης, ο ρώσος στρατηγός Liprandi, ο ρώσος φιλέλληνας Πετρώφ, ο ιστορικός Μπολισάκωφ, οι νεότεροι ερευνητές Δεσποτόπουλος (Πρόεδρος Ακαδημίας Αθηνών - γαμπρός της Λιβαδιώτικης οικογένειας Μεζίλη), οι φίλοι Αριστοτέλης Κωστόπουλος, αείμνηστος Γρηγόρης Βέλκος, και ο ακούραστος ερευνητής δάσκαλος από τη Μηλιά Κατερίνης Νικόλαος Σαϊδές, αντικειμενικότατος στη δήθεν «θολερή» ιστορική άποψη για την καταγωγή του Γεωργάκης Ολυμπίου από το Λιβάδι και της σχέσης του με τους Λαζαίους (αφού σ’ αυτή τη φάρα ανήκε και ο Γεωργάκης, από την πλευρά της μητέρας του).

Είναι, πράγματι, μεγάλη τιμή για την Κατερίνη που στην καρδιά της πόλης «έστησε» το άγαλμα του Πρώτου επώνυμου νεκρού - ήρωα της εθνεγερσίας του 1821 - και στο Σύλλογο Λιβαδιωτών Κατερίνης, που το φιλοτέχνησε και το πρόσφερε στο λαό της πόλης ως καθημερινό οπτικό μάθημα εθνικής αυτογνωσίας. Έτσι έχει ολοκληρωμένο τον τίτλο του «Σύλλογος Λιβαδιωτών Κατερίνης Γεωργάκης Ολύμπιος».

Όμως, μέσα στη δίνη των καιρών, στην επικίνδυνη έκπτωση αξιών, στην καταδολίευσή τους από την παγκοσμιοποίηση του κεφαλαίου, στο καθημερινό δράμα επιβίωσης πολλών συμπολιτών μας – και όχι μόνο – οι Σύλλογοι σχεδόν στο σύνολό τους βιώνουν ανείπωτη κρίση, έχοντας καταντήσει πάμπολλοι μόνο σφραγίδες, ενώ περίπου 1500 ανέστειλαν κάθε δραστηριότητα ή «έκλεισαν» οριστικά. Η έλλειψη έστω και ασήμαντης χρηματοδότησής τους με ελάχιστη κρατική επιχορήγηση στάθηκε η ταφόπετρά τους. Εμείς πάντως «αντέχουμε» κάτω από οποιεσδήποτε συνθήκες. Το επιβάλλει αναπόδραστα η λαμπρή διαδρομή μας ως Συλλόγου επί 100 και πλέον χρόνια.

Συμπατριώτες

Εμείς αγωνιζόμαστε αενάως και ανελλιπώς και αδιαλείπτως, να αντισταθούμε στην αδιαφορία και να ξεπεράσουμε τον σκόπελο της κρίσης. Υπάρχει μαγιά και «πραγματικοί εραστές» του Συλλόγου, που κανείς δε μπορεί ούτε να τους φανταστεί. Εμείς οι Λιβαδιώτες της Κατερίνης δεν ξέρουμε από αφαίρεση ούτε από διαίρεση. Εμείς ξέρουμε μόνο από πρόσθεση στις δράσεις μας και από πολλαπλασιασμό στις προσπάθειές μας να κρατήσουμε ΟΛΟΖΩΝΤΑΝΟ τον αρχαιότερο πολιτιστικό Σύλλογο της Κατερίνης με το καθαγιασμένο όνομα του εθνικού μας ήρωα, συμπατριώτη μας Λιβαδιώτη, ΓΕΩΡΓΑΚΗ ΟΛΥΜΠΙΟΥ.

Αυτός πρόσφερε ανενδοίαστα τη ζωή του για την ελευθερία της πατρίδας μας και για το γενικό καλό, όχι μόνο στον Όλυμπο και στα Πιέρια, αλλά μέχρι το Βελιγράδι, το Στούβικ, το Όστροβο, το Βιδίνιο, το Βουκουρέστι, το Ιάσιο, τη Μονή του Σέκου, κι εμείς δε θα θυμηθούμε να κατευθύνουμε τα βήματά μας με οποιαδήποτε συχνότητα στη λαμπρή μας Λέσχη Λιβαδιωτών, ολοστόλιστη με την παρουσία του Γιωργάκη;

Τι θα αναλογισθεί, δίκαια, από εκεί ψηλά που μας βλέπει;

«Τω όντι Έλλην ην, κι ως άλλος Λεωνίδας,

υπέρ πατρίδος και τιμής έδωσε την ζωήν του,

αφού στον Άδη έστειλε βαρβάρων ένα πλήθος

και ως εκείνος και αυτός με μόνο τριακοσίους».

Έτσι τον κλαίει από τις φυλακές της Αυστρίας ο Αλέξανδρος Υψηλάντης, πιστότατος φίλος, που αναγνώριζε απερίφραστα ότι σώθηκε, γιατί τον φυγάδευσε ο Γεωργάκης Ολύμπιος.

«Ανδρείοι Έλληνες» είπε στους συντρόφους του ο Γιωργάκης λίγο πριν από το ολοκαύτωμα. «Όλοι, ευγενείς μου αδελφοί, υποκύψαμε σε μια τρομερή μοίρα. Οι ομόδοξοι γείτονες μάς εγκατέλειψαν. Ψηλά το κεφάλι, αδέλφια. Δείξτε ότι είσθε αντάξιοι των προγόνων σας».

Αυτά τα διακηρυκτικά λόγια του βιολογικού και πνευματικού μας προπάππου Γεωργάκη Ολυμπίου πρέπει να ακούγονται καθημερινά και ηχηρότατα στα αφτιά μας. Όχι στη μεμψιμοιρία, όχι στην αδιαφορία, όχι στη νωθρότητα, τη νωχέλεια και την ατομική και εθνική κατάθλιψη. Όχι στον ωχαδελφισμό για όλα (ακόμη και για το Σύλλογο). Όλες οι κρίσεις έχουν «αρχή και τέλος». Μπόρα είναι και θα περάσει.

Ας στοιχηθούμε λοιπόν απαρασάλευτα στις παρακαταθήκες του Γιωργάκη κι ας συνεχίσουμε αταλάντευτοι, με ζέση, θέρμη, ομοψυχία και έκδηλο το ενδιαφέρον μας για το δεύτερό μας σπίτι». Ψηλά το κεφάλι! Γιατί έτσι μας συμβούλεψε ο Γιωργάκης. Όλοι μαζί στις εκδηλώσεις της Λέσχης μας. Γιατί έτσι οι πολλοί βιώνουμε αυτόν το χώρο, τη λαμπρή Λέσχη Λιβαδιωτών Κατερίνης, καταφύγιο συναναστροφής, «κιβωτό» διατήρησης των ηθών και εθίμων, «αναζωπύρωσης της παράδοσης» και ζυμωτήριο παλιών και νέων ιδεών με το πλήθος των διαλέξεων και ομιλιών που έχουμε πραγματοποιήσει και θα πραγματοποιήσουμε, πληθωρικότερα μάλιστα φέτος από άποψη συγχνότητας και ποιότητας, γιορτάζοντας πανηγυρικά την επέτειο για τα 100 χρόνια λειτουργίας μας, ως του πρώτου και παλαιότερου στην Κατερίνη πολιτιστικού Συλλόγου.

Δεν παραλείπουμε να τονίσουμε την αγαστή συνεργασία μας όλα τα χρόνια λειτουργίας μας τόσο με την Εκκλησία όσο και με το Δήμο Κατερίνης, τη Νομαρχία, την Αντιπεριφέρεια, τους Βουλευτές, αδιακρίτως όλων των κομμάτων, και τους αδελφούς πολιτιστικούς συλλόγους, με τους οποίους πάμπολλες φορές συνδιοργανώσαμε εκδηλώσεις και εκδρομές. Μάλιστα δύο φορές επισκεφτήκαμε σε προσκυνηματική εκδρομή τη μακρινή Μονή του Σέκου, όπου υπάρχει και υποτυπώδης τάφος του εθνικού μας ήρωα στο προαύλιό της.

Με τη διαβεβαίωση ότι θα σταθούμε στο ύψος των περιστάσεων σας ευχαριστούμε, εκ βαθέων όλους προκαταβολικά, σίγουροι ότι θα μας παρακολουθείτε και θα συμμετέχετε στις προγραμματιζόμενες εκδηλώσεις μας.

Από τις πλέον άμεσες είναι η αδελφοποιήσεις με τον «Υψηλάντη» της Τραπεζούντας, την Ένωση Ποντίων Πιερίας και την Παναγία Σουμελά, αναζωπυρώνοντας τις θερμές σχέσεις του Αλεξάνδρου Υψηλάντη με το διορισμό του Γεωργάκη Ολύμπιο αρχιστράτηγου των ελληνικών δυνάμεων και τη σωτηρία του Υψηλάντη από το Γιωργάκη, με τη φυγάδευσή του στην Αυστρία. Ακόμη, με την αδελφοποίηση με τη Βλάστη Κοζάνης, καθώς ο Γεωργάκης ήταν αδελφοποιτός με τον γενναίο κλεφταρματολό - σωματάρχη Γιάννη Φαρμάκη, που πολέμησε μαζί του στη Μονή Σέκου, αντιστάθηκε σκληρά, αλλά τελικά υπόκυψε μπροστά σε υπέρμετρες τουρκικές δυνάμεις, πιάστηκε αιχμάλωτος, στάλθηκε στην Κωνσταντινούπολη και αποκεφαλίστηκε εκεί με εντολή του Σουλτάνου.

Μια ανέφελη φιλία, θυσιαστική στα πεδία των μαχών επί 20 χρόνια, και βαμμένη τελικά με αίμα, είναι από τις συγκινητικότερες σχέσεις μεταξύ αδελφών ψυχών, εμπνεομένων από τα υψηλότερα ιδανικά που μπορούν να συνδέουν τους ανθρώπους με την αιωνιότητα, όπως έγινε με το Γεωργάκη Ολύμπιο και το Γιάννη Φαρμάκη, συναγωνιστές και στον Όλυμπο, πριν βγουν στα Βαλκάνια.

Το πρόγραμμα έχει γενικότερα να προσφέρει φέτος πολλές εκδηλώσεις δικαίωσης και μνήμης.

Ένα «Λεύκωμα» επετειακό για τα 100 χρόνια του Συλλόγου και ένας πολυτελής τόμος 400 περίπου σελίδων για τη ζωή και τη δράση του εθνικού μας ήρωα με φόντο την Ιστορία της γενέτειράς μας ευελπιστούμε να είναι η «παρακαταθήκη» για τα επόμενα 100 χρόνια του Συλλόγου Λιβαδιωτών Κατερίνης       

 

 Για το Δ.Σ.
Του Συλλόγου Λιβαδιωτών Κατερίνης
Γιώργος Ράπτης
Φιλόλογος Συγγραφέας

Επέτειος Σύλλογος Λιβαδιωτών Κατερίνης

Ακολουθήστε το "Ο.Β." στο twitter και κάντε like στην σελίδα μας στο facebook και μάθετε πρώτοι όλα όσα συμβαίνουν!

Scroll to Top