Κυριακή 17 Νοε 2019 8:51      

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Η ΜΑΧΗ ΤΩΝ ΓΙΑΝΝΙΤΣΩΝ

Στις 19 πρός 20 Οκτωβρίου 1912, και κατά την διάρκεια των Βαλκανικών Πολέμων (1912 - 1913), το '21 της Μακεδονίας μας, πραγματοποιήθηκε μία ακόμα σημαντική μάχη πού οδήγησε στην απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης. Η Μάχη των Γιαννιτσών, αποτελεί μια πολύνεκρη αλλά και μια άγνωστη μάχη για όλους μας. Γι' αυτό και μέσα από την πάντοτε φιλόξενη εφημερίδα μας, θα θέλαμε να παρουσιάσουμε αυτή την σημαντική μάχη, η οποία οδήγησε στο άνοιγμα του δρόμου για την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης. 

    Ο Ελληνικός Στρατός, υπό την Αρχηγεία του Αρχιστρατήγου και Διαδόχου του Ελληνικού Βασιλικού Θρόνου Κωνσταντίνου, μετά την έναρξη των Βαλκανικών Πολέμων, και την απελευθέρωση της Ελασσώνος, των Σερβίων, της Κοζάνης, της Κατερίνης, της Βεροίας, της Ναούσης, βρίσκεται πλέον μπροστά σε νέα δεδομένα. Παρά την αρχική του επιλογή του Διαδόχου Κωνσταντίνου να οδεύσει πρός το Μοναστήρι, όπου θα κατέλυε την μεγάλη στρατιά των Οθωμανών, ώστε να πορευθεί για την Κωνσταντινούπολη, ένα τηλεγράφημα από τον Πρωθυπουργό Ελευθέριο Βενιζέλο αλλάζει τα σχέδια, διότι πληροφορίες ήθελαν να οδεύει ο Βουλγαρικός στρατός προς την Θεσσαλονίκη. Έτσι αρχίζει ένας αγώνας, για το ποιός θα φτάσει πρώτος στην Θεσσαλονίκη. Ο δρόμος όμως περνούσε από τα Γιαννιτσά. Εκεί είχε συγκεντρωθεί μεγάλη τουρκική δύναμη υπό την αρχηγεία του Οθωμανού Διοικητού Χασάν Ταχσίμ Πασά.

Τα Γιαννιτσά θεωρούνταν για τους Οθωμανούς, η "Μέκκα" της Ευρώπης, διότι εκεί είναι θαμμένος ο Γαζή Εβρενός, ένας σπουδαίος Οθωμανός στρατιωτικός, εξωμότης όμως, ο οποίος από την εποχή του Σουλτάνου Μουράτ του Α' κατέλαβε την πόλη των Γιαννιτσών και από εκεί κατέκτησε ολόκληρη την Ελλάδα και την Βαλκανική. 

Οι Οθωμανοί διέθεταν 25.000 στρατό και ένα ισχυρό πυροβόλο με 30 πυροβόλα, ενώ κατείχαν και ορισμένες "κρυμμένες" θέσεις πολυβόλων, πού μπορούσαν να θερίσουν οποιονδήποτε πλησίαζε. Ο Ελληνικός Στρατός διέθετε την Τρίτη, Τετάρτη και ?κτη Μεραρχία από την Λίμνη μέχρι το Πάϊκο, ενώ η Εβδόμη Μεραρχία, είχε προχωρήσει νότια της λίμνης, όπου είχε καταλάβει την σιδηροδρομική γραμμή  στον Λουδία, ώστε να προχωρήσει πρός τον Αξιό.     

Τα ελληνικά τμήματα, φτάνοντας πρός την πόλη των Γιαννιτσών δέχτηκαν τους πρώτους πυροβολισμούς στην γέφυρα Μπαλνίτζα σημερινή Μελισσίου. Ο Ελληνικός Στρατός, μετά την πρώτη έκπληξη ανασυντάχθηκε. Το ελληνικό πυροβόλο άρχισε να κανονιοβολεί τις εχθρικές θέσεις. Κατά την διάρκεια των κανονιοβολισμών, η Δευτέρα και η Τρίτη Μεραρχία περνούν την γέφυρα καταλαμβάνοντας τις θέσεις μεταξύ Μπαλνίτσα - Μελισσίου και Γιαννιτσών. Η Τετάρτη Μεραρχία βαδίζει πρός Μυλότοπο και Αξιό, ενώ η Έκτη προχώρησε με τα Ευζωνικά Τάγματα πρός το Αμπελιές. Η μάχη πλέον είχε γενικευτεί με τους Έλληνες στρατιώτες να καταβάλουν υπεράνθρωπες προσπάθειες ώστε να πλησιάσουν τις εχθρικές θέσεις. Οι συνθήκες της μάχης ήταν δύσκολες. Από την μία το βουνό Πάϊκο, από την άλλη η Λίμνη των Γιαννιτσών και τέλος μια καταρρακτώδη βροχή, δυσκολεύουν την κατάσταση.

Η μάχη σταμάτησε αργά την νύχτα. Την επομένη Σαββάτο 20 Οκτωβρίου 1912, με το πρώτο φώς της ημέρας ξαναρχίζουν οι εχθροπραξίες. Στις 08:45 το πρωί, το Ένατο Ευζωνικό τμήμα κάτω από την Διοίκηση του Αντισυνταγματάρχου κ. Παπαδοπούλου κατέλαβαν το ύψωμα των νεκροταφείων της πόλεως. Το Ευζωνικό τμήμα κυνήγησε τους Οθωμανούς. Τα υπόλοιπα Οθωμανικά τμήματα βλέποντας ότι το μέτωπο από βορρά είχε σπάσει, αφήνουν τα πυροβόλα και τα πολυβόλα και όλο τον υπόλοιπο εξοπλισμό και τρέπονται σε φυγή κατευθυνόμενοι πρός την Θεσσαλονίκη.  

Οι Οθωμανικές αρχές βλέποντας ότι η μάχη είχε τελειώσει, κάλεσαν τους Προύχοντες της Ελληνικής Κοινότητος και μαζί με τον Ιερέα της Μητροπόλεως, οργανώνουν την υποδοχή του Διαδόχου και του Ελληνικού Στρατού, ώστε να παραδώσουν την πόλη αμαχητί.  Τα πρώτα ελληνικά τμήματα πού εισέρχονται στην ελεύθερη πλέον πόλη των Γιαννιτσών, είναι της Δευτέρας Μεραρχίας υπό τον Αρχηγό Μέραρχο Καλάρη. Στις 11:00 το πρωί, εισέρχεται στην ελεύθερη πόλη ο Αρχιστράτηγος και Διάδοχος Κωνσταντίνος με όλο το επιτελείο του. Ακολουθεί πανηγυρική Δοξολογία στον Μητροπολιτικό Ναό και στην συνέχεια ακολουθεί η κηδεία των φονευθέντων στρατιωτών.

 Ο Άγγλος πολεμικός ανταποκριτής των "ΤΑΙΜΣ" Κρώφορντ Πράϊς γράφει για την μάχη των Γιαννιτσών: "Είδα πολλά άξια λόγου θέματα στην Μακεδονία, αλλά από αυτά τόσο σπαρακτικό και τόσο τρομερό, όσο η υποχώρηση του Χασάν Τχασίν Πασά, την επομένη της μάχης των Γιαννιτσών. Τα λάφυρα ήταν άφθονα. Υπήρξαν 3000 αιχμάλωτοι Οθωμανοί στρατιώτες, 25 από τα 30 πυροβόλα, και 2 πολεμικές σημαίες. Οι απώλειες του Ελληνικού στρατού ήταν βαριές. 10 Αξιωματικοί και 178 Στρατιώτες νεκροί. 29 τραυματίες Αξιωματικοί και 756 Στρατιώτες. Ήταν από τις φονικότερες μάχες", πρίν από αυτήν του Κιλκίς - Λαχανά, πού ήταν η πολύνεκρη μάχη των Βαλκανικών Πολέμων.    

Ο Αρχιστράτηγος και Διάδοχος του Θρόνου Κωνσταντίνος, γράφεις στην ημερησία διάταξή του ότι "Η μάχη των Γιαννιτσών αποτελεί για τον Ελληνικόν στρατόν νέον τίτλον τιμής και δόξης". Πρόκειται για ένα μεγαλούργημα του ενδόξου Ελληνικού στρατού μας. Ο Αξιωματικός του πυροβολικού Μανουήλ Ρακτιβάν γράφει πρός την Πηνελόπη Δέλτα: "20η Οκτωβρίου. Γιαννιτσά. Είναι η ημέρα πού ουσιαστικά πήραμε την Θεσσαλονίκη".

Αιωνία η μνήμη τους.

Αρχιμ. Ιωακείμ Οικονομίκος.

Ιστορικά Άρθρα απόψεις

Ακολουθήστε το "Ο.Β." στο twitter και κάντε like στην σελίδα μας στο facebook και μάθετε πρώτοι όλα όσα συμβαίνουν!

Scroll to Top