Τετάρτη 27 Ιαν 2021 5:10      

ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΗ ΓΩΝΙΑ: ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΣΤΟΝ ΕΜΦΥΛΙΟ

Γράφει: Ιω. Α. Καλιαμπός

ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΣΤΟΝ ΕΜΦΥΛΙΟ​

Κατίνα Κουζώνη, δασκάλα

Στις 13 Αυγούστου 1947 η Μόρνα «μετακινήθηκε» αναγκαστικά στην Περίσταση Πιερίας. Το δημοτικό σχολείο του χωριού γέμισε από πρόσφυγες μέχρι να τακτοποιηθεί ο πληθυσμός σε σπίτια. Η Ελένη Βαστάζου θυμάται την ώρα: «Κατά η ώρα 4  μας πήγαν στο σχολείο». 

Με την έναρξη του σχολικού έτους η δασκάλα Κατίνα Κουζώνη μας συγκεντρώνει στα «Αλώνια», μια περιοχή ανάμεσα στην Περίσταση και Σιδηροδρομικό Σταθμό Κατερίνης. Όλα τα παιδιά καθίσαμε οκλαδόν για να γίνουν οι κατατακτήριες εξετάσεις.

Στις εξετάσεις συμμετέχουν τα τρία αδέρφια: Θανάσης, Ελένη, Γιάννης. Πρώτος εξετάζεται ο Θανάσης:

ΔΑΣΚΑΛΑ: Παιδί μου, πήγες ως τώρα σχολείο;

ΘΑΝΑΣΗΣ: Όχι». Δε μπήγα κάμπθινά (δεν πήγα πουθενά).

-Σε γράφω στην πρώτη τάξη.

Ύστερα εξετάζεται η Ελένη:

ΔΑΣΚΑΛΑ: Παιδί μου, εσύ πήγες σχολείο;

ΕΛΕΝΗ: Ι πατέρας μ’ είνι παπάς στη Μόρνα από το 1945. Δυο χρόνια είχαμε δασκάλα ανταρτίνα, την Ευανθία».

-Σε γράφω στην τετάρτη τάξη.

Έρχεται η σειρά του Γιάννη:

ΔΑΣΚΑΛΑ: Παιδί μου, έχεις χαρτιά του σχολείου;

ΓΙΑΝΝΗΣ: Ιγώ βουσκούσα γίδια στ΄ Σκουτίνα. Τώρα έφερα τζ γίδις ιδώ. Τ’ μούσκρια, μπάλια, γκέσα, ασπρόγκισα κι κατσίκια. Γκρέμσαν τα κουμάσια τ’ Κουτσουμπέα κι χάλασαν γκληματαριά τ’ Χατζή. Ιδώ τα βουσκάου λίγο ζ Γκαψούρα, ζ Μπαναγία κι στου δρόμου τζ Βρουμιρής. Κάθουμι κι σκέφτουμι του Γκάτου Όλυμπου. (Εγώ ήμουνα βοσκός στη Σκοτίνα. Τώρα είμαι στενοχωρημένος που έφερα τις γίδες εδώ. Κάνανε ζημιές στο νοικοκύρη Θανάση Κουτσουμπέα χαλώντας τις αποθήκες του και κατέστρεψαν την κληματαριά του καφενείου Χατζή. Εδώ που βρισκόμαστε, βοσκάω τα γίδια για λίγο στην τοποθεσία «Καψούρα», στην εκκλησία «Παναγία» και στο δρόμου που φέρνει στο χωριό «Βρωμερή»-Καλλιθέα. Τώρα κάθομαι και ο νους μου τρέχει στα βουνά και λαγκάδια του Κάτω Ολύμπου).  

-Θα γραφτείς στην πρώτη τάξη.

-Κυρία, γιατί ν’ αδιρφή μ’ ν’ έγραψις ζ ντιτάρτ; (Γιατί την αδερφή μου την έγραψες στην Τετάρτη τάξη).

-Η αδερφή σου είχε δασκάλα στη Μόρνα, ενώ εσύ στη Σκοτίνα είχες γίδια.

-Ξέρου να διαβάζου. Μ’ έδουσι φλάδα ι Γιάντζ ντ Ντήμ’ κι μ’ έμαθαν οι τζιουμπανοί να διαβάζου. Διαβάζου κι τ’ Σύναψη. Ξέρου κι Αριθμητική. Ι Κακάλς τ’ Μητού μ’ έμαθι πρόσθιση κι αφαίριση. Ι Χρήστους τ’ Μάν’ πολλαπλασιασμό και διαίριση. Ξέρου κι ένα ποίμα». (Γνωρίζω ανάγνωση. Μου χάρισε μια φυλλάδα ο Γιάννης Δήμου και οι βοσκοί μου μάθανε να διαβάζω. Ξέρω να μελετώ και την ιερά Σύναψη. Τα καταφέρνω στην Αριθμητική. Ο Θεοχάρης Μητός με έμαθε πρόσθεση και αφαίρεση. Ο Χρήστος Μάνος πολλαπλασιασμό και διαίρεση. Ξέρω απέξω και ένα ποίημα).

-Πες το.

-«Βγαίν’ η βαρκούλα του ψαρά από το περιγιάλι…».

-Μπράβο, παιδί μου, γράφεσαι στην Τετάρτη τάξη, όπως κι ο Γιώργος Βαϊτσόπουλος, Κώστας Αλεξόπουλος, Χαρίλαος Παλιαρούτας, Κούλα Καλιακού, Βαγγέλης Παπαθεοδώρου, Χρήστος Κατσίνας, Γιάννης Κουτσομπέας και άλλοι.

----------

ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΑΠΟΨΗ: Πολύ γρήγορα το διαπίστωσα ότι στα χρόνια του Εμφυλίου η Περίσταση έδειξε το καλύτερο πρόσωπο απέναντι στους ανθρώπους που διώχτηκαν από τις εστίες τους. Οι κάτοικοι αγκάλιασαν τους ξένους και -συγκεκριμένα- τους ανθρώπους της Μόρνας. Οι δάσκαλοι ήσαν αγαπητοί και αξιόλογοι: Κωνσταντίνος Μοσχίδης  (διευθυντής), Μέλιος Φώτης, Κατίνα Κουζώνη και Ιωάννης Πάπας.

Υποσημείωση: Οι φωτογραφίες είναι βγαλμένες το 1947-48. 

Ιστορικά Λαογραφική Γωνία Άρθρα απόψεις

Ακολουθήστε το "Ο.Β." στο twitter και κάντε like στην σελίδα μας στο facebook και μάθετε πρώτοι όλα όσα συμβαίνουν!

Scroll to Top