Κυριακή 19 Νοε 2017 16:18      

Πανηγυρική ομιλια του Θανάση Μπίντα στον πύργο των Λαζαίων

"Θνείσκει δε σίγαθεν καλόν έργον "  ΠΙΝΔΑΡΟΣ 

Ας  είναι σεβαστή ομήγυρης η σημερινή αναφορά  μας στο  χαλασμό της Μηλιάς  , θυμιατήρι μαζί και λιβάνι για τους φορτισμένους  εκείνους καιρούς με τις πύρινες στιγμές  του Απρίλη του 1822 και για  τις μορφές που πάλλονται μέχρι σήμερα  μπροστά  μας στη σύγκρουση τους  με την μοίρα  κι΄ αυτό γιατί ο θάνατος τους μας διδάσκει τη σωστή  αντιμετώπιση της αιωνιότητας .

Ας ανοίξουμε τα μάτια της ψυχής μας  . Ας πλύνουμε  την όραση , που λέει ο μεγάλος ποιητής  Σεφέρης , διότι τότε μόνο θα αντικρύσουμε τον περίγυρό  μας διαφορετικά .  Σήμερα στη Μηλιά  το παρελθόν  εκρήγνυται μέσα στο παρόν με τις λυτρωτικές  καθαρκτήριες  πράξεις  εκείνων  που  δεν περιορίζονται στο χώρο και το χρόνο αλλά είναι  δημιουργία ενός ακόμα μύθου του οποίου εμείς σήμερα  καλούμαστε να ανακαλύψουμε  και να διατρανώσουμε τη αλήθεια .Οι πράξεις των  αγωνιστών εκείνων μετατράπηκαν σε ποίηση και θα ήταν πεζό και τετριμμένο  εγώ να κάνω την  περιγραφή  των γεγονότων εκείνης της μαρτυρικής βραδιάς , τη φτωχή και ανήμπορη γλώσσα και να εκφράσω το μεγαλείο γιατί έτσι ελλοχεύει ο κίνδυνος της απλούστευσης.

Βαριά , λοιπόν τα  φορτία της μνήμης τους  , από την μια και πιεστικά ισοπεδωτική η καθημερινότητα από την άλλη . Όμως η μνήμη και μόνο εκείνων , υπερβαίνει τα σύνορα της και γίνεται παρόν και μέλλον . Οι χώροι εδώ στη Μηλιά , σήμερα  , προσλαμβάνουν μια διάσταση  , ίσως οικουμενική.   Όλοι  γνωρίζουμε , βέβαια , πώς ότι  προστίθεται ως πίστη και ως νόημα οφείλει για να επιβεβαιωθεί , να περάσει δια πυρός και σιδήρου.Ομολογώ ξανά !  

Δύσκολο το εγχείρημα  ν΄ αδράξω εικόνες φευγαλέες να τις σαρκώσω με λέξεις , ετσι που να τις αποδώσω αθανασία .  Στον τόπο αυτό το πύρ και  τα σίδερα ήταν φαινόμενα και πρακτικές από το 1700 αφού   συχνά – πυκνά  αναζωπυρωνόταν  τα επαναστατικά  κινήματα , πότε των αρματολών   που μεταβάλλονταν  σε κλέφτες και πότε των κλεφτών  που αναλάμβαναν  αρματολίκια  που μάχονταν τα τουρκικά αποσπάσματα και τους Αλβανούς  Ντερβεναγάδες.

Στον  Όλυμπο , τα Πιέρια , το Βέρμιο , στον Άθω , στη Βέροια , στη Νάουσα αδύνατο να βάλει τάξη   ή Τουρκιά . Ο  Λιτοχωρίτης Λάπας , οι Λαζαίοι  Γιάννης  Λιόλιος και Κώστας , ο καπετάν  Ζήδρος , ο Νικοτσάρας  ο Γιωργάκης Ολύμπιος  και άλλοι. Οι επίσκοποι Πλαταμώνος , Πέτρας , Εδέσσης , Βεροίας , Κοζάνης  και ο Μητροπολίτης Θες/νικης  συντονίζουν τις ενέργειες για τον ξεσηκωμό.

Περιδιαβαίνει τα εδώ χωριά ο ΠατροΚοσμάς ο Αιτωλός  εμψυχώνοντας με τα κηρύγματά  του     τους αρματολούς και τον λαό μεταλαμπαδεύοντας  την πίστη στον Θεό και την Πατρίδα  << Τίποτα από τα ανθρώπινα δεν είναι βέβαιο  ή σταθερό  >>  τους λέει  και προσευχόμενος αναφωνεί   <<  Μη σταματάτε   σάλπιγγες των     Αγγέλων ώσπου να γίνει η κάθαρση , όπου το φώς θα νικήσει το σκοτάδι >>.

Όμως , ο άνεμος της  ιστορίας λυσσομανά πάνω  από  ερείπια  θεσμών και αξιών . Ο Αλή Πασάς χτυπάει την Μηλιά το 1813 . Οι  οπλαρχηγοί  λείπουν  όλοι παγιδευμένοι μα πρόσκληση του στα Γιάννενα . Μόνος ο Δήμος Λάζος αντιστέκεται   ηρωικά κα πέφτει γενναία . Οι οικογένειες των Λαζαίων συλλαμβάνονται και οδηγούνται σιδηροδέσμιοι  στον Τύρναβο . Οι θυσίες αυτές των Λαζαίων ήταν το προανάκρουσμα της συμφοράς που θα ακολουθούσε σε λίγο .

 Η  οικογένεια των Λαζαίων , σαν την Λερναία  Ύδρα    δεν εξοντώνεται . Ξεπετάει καινούργια βλαστάρια κοντά στα οποία προστρέχουν τώρα οι οπλαρχηγοί  ο Διαμαντής Νικολάου , ο Συρόπουλος , ο Γούλας Δράσκος , ο Μπίνος  , ο Λιακόπουλος , ο Τζαχείλας , ο Ψαροδήμος . Διαμάντης 1821 .  Η  ώρα του μεγάλου ξεσηκωμού, οι Ολύμπιοι Κλεφταρματωλοί ενώνονται με άλλους στην εξέγερση του Εμμανουήλ  Παπά . Τα πρώτα χτυπήματα  γίνονται στον Πολύγυρο της Χαλκιδικής. Διακρίνονται τα ηρωικά παλληκάρια  , ο Λιακόπουλος  και ο Μπίνος .  

Τους  χτυπά  ο Μεμέτ  Εμίν Πασάς  της Σαλονίκης . Καταστροφή , φωτιά και αίμα .  Γυρνά  στην Πιερία   ο επίσκοπος Μελέτιος  , η πρώτη μεγάλη θυσία .Τον Ιανουάριο  του  1823  αρχίζουν τα επαναστατικά κινήματα , ο Όλυμπος , τα Πιέρια , το  Βέρμιο . Ορμητήρια ο Κολινδρος , η Ιερά Μονή Δοβρά , η Νάουσα . Διαμαντής Νικολάου , Γάτσιος , Καρατάσιος , Ζαφειράκης  στο προσκήνιο.

Έρχεται  από την νότια Ελλάδα  και ο Κοζανίτης Νικόλαος  Κασομούλης  που μας άφησε τα απομνημονεύματα του αποθανατίζοντας τις σημαδιακές εκείνες μέρες. Τον Μάρτη,  του 1822 , αποβιβάζεται στο Ελευθεροχώρι  ο χιλίαρχος Γρηγόρης Σάλας , διορισμένος από τον Υψηλάντη  αρχηγός της Επανάστασης  στη Μακεδονία .Δύο  ψαριανά  καράβια φέρνουν λίγους γερμανούς πυροβολητές , επικεφαλής ο Φιλέλληνας   Μορέν  , μαζί του ο Πολωνός Λεζίνσκι  και ο Βοίνέσκο .  Τους συνοδεύει ο Ιερομόναχος  Λογιώτατος   Θεόφιλος Καίρης .

 Όλοι η Μακεδονία  στον ΑΓΩΝΑ !

Ο  Μεχμέτ  Εμίν Πασάς   της Θες/νικης ζητά να εμφανιστούν μπροστά του   όλοι οι οπλαρχηγοί  και πρόκριτοι   του Ολύμπου,  των  Πιερίων , της Βέροιας , της Έδεσσας, της  Νάουσας . Στην πρόσκληση του πασσά  , ο Διαμαντής Νικολάου  απαντά με επίθεση  στον Κολινδρό στις 8 μαρτίου του 1822.   Ο  Σάλας  αποκρούει  στο Ελευθεροχώρι  τους ιππείς του Σαλήμπεη  της  Κατερίνης  και ανεβαίνει στην Καστανιά Κολινδρού .  Οί επόμενες του Διαμαντή  Νικολάου και  τα  διακόσια  παλληκάρια του  Σάλα  δεν  μπορούν  να  αντισταθούν  στις πολύ  υπέρτερες δυνάμεις του Μεχμέτ  Εμίν και  καταφεύγουν στην  Μηλιά . Οι  Τούρκοι καταδιώκουν  τους Έλληνες καίγοντας τα χωριά  και  σφάζοντας  τους  κατοίκους . Η σκληρότητα , η αγριότητα , η ωμότητα  στα άκρα  .  Φτάνουν έξω από την Μηλιά στις  2  Απριλίου , Κυριακή του Πάσχα . 

Σε κατάσταση άμυνας οι  μαχόμενοι  βασίζονται κυρίως   σε αυτά που έχουν . Και οι Έλληνες έχουν :  Μόλις γιόρτασαν την Ανάσταση στην  Άγια  Παρασκευή .  Το  <<Χριστός  Ανέστη >>  ηχεί  ακόμα  στα αυτιά  τους και ο  λογιότατος ιερομόναχος  Φεόφιλος Καίρης  τους  υπενθυμίζει πως  είναι  συγκάτοικοι  των  Ολύμπιων  Θεών   και  ευνοημένοι  των Πιερίδων  Μουσών .  Να  τα όπλα τους . Η  ΕΛΛΗΝΩΣΥΝΗ .

Ο Σάλας και ο Γιάννης Δράσκος  οχυρώνονται στον πύργο . Ο Διαμαντής  Νικολάου  περιμετρικά στο  χωριό . η  μάχη  είναι  λυσσαλέα . Οι  Έλληνες δεν  έχουν την πολυτέλεια  της  έλλογης  αντίδρασης . Όλοι  τους  μαγνητίζονται  από  κάτι  εκείθεν  του  πραγματικού . Τα  γεγονότα που ακολουθούν  δραματοποιούν  παρά  περιγράφουν ,  υποβάλουν  παρά  επεξηγούν   των  κώδικα  συμπεριφοράς των αγωνιστών  εκείνων .  Δεκαπλάσιος  ο αριθμός των  Τούρκων .  Τώρα οι  Έλληνες καλούνται  να αγιοποιήσουν το κοινότυπο . έχουν  την  τόλμη  και  την τιμιότητα  να σκεφτούν  με την  καρδιά τους  . Πολεμούν  και τραγουδούν.

Όμως ….Στην  πατρίδα μας  τα πιο  γλυκά  τραγούδια  μας  είναι  αυτά  που  μιλούν   για  πίκρες  και πόνους .Τώρα  έχουν  μία  υψηλότερη  αφορμή  σε  ένα  γεγονός  όπου  ο  άνθρωπος  ωριμάζει και  καλεί  και τους  άλλους στο  άπειρο  . Είναι  μια  κατάσταση  στο  πεπρωμένο . Τώρα  αυτή τους  η αυτοπεποίθηση   είναι  όρος  του  μεγαλείου τους . Ο πόνος  αναβαθμίζει τους  ανθρώπους  , τους  προσθέτει  μεγαλοσύνη . Η  πεισματώδης  άμυνα  τους  μετατρέπεται  σε  αφανισμό.

Όλη  η  Μηλιά  παραδίδεται  στις  φλόγες . Οί  υπερασπιστές  της  έδρας  των  Λαζαίων  πλημυρίζουν  με  το αίμα  τους τα  σοκάκια  της . Οι  Τούρκοι αλαλάζοντας   καίνε , γκρεμίζουν, λεηλατούν , σφάζουν  γέροντες  και  γυναικόπαιδα  . Πραγματική  κόλαση . Λύτρωση   ή  καταστροφή ?  Δύσκολο  να πει  κανείς . Η επίγευση πικρή . 

 Όλοι  εκφράζουν  την  επιθυμία  για  υπέρβαση . Τους ακολουθεί   ,όμως . ο θάνατος  σε  μια  φυγή  και  περιπλάνηση , μια  πορεία  ατελέσφορη  προς το άγνωστο . Ένα  φευγιό χωρίς  στάση κι  ανάσταση  μέσα  σε  ένα άσπλαχνο   άξενο  σύμπαν .  Εδώ  καλλίτερα  ταιριάζει  το  "ΛΕΥΤΕΡΙΑ  ή  ΘΑΝΑΤΟΣ" .

Γιατί η αναζήτηση  αυτού που  μας  λείπει  μας  κάνει  να  υπάρχουμε  , να  δημιουργούμε  , έτσι  ο απόηχος της  εναγώνιας  περιπέτειας  τους παραμένει , δονεί , συγκινεί .Αυτοί  μας  διδάσκει το  του Ισοκράτη  πως  "ΤΟ  ΝΑ ΕΙΣΑΙ  ΕΛΛΗΝΑΣ  ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΖΗΤΗΜΑ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ ΑΛΛΑ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ " . Μας τονίζουν επίσης πως :  "Μονο οι υπερασπιστές  της πατρίδας έχουν το δικαίωμα να την ονομάζουν  ΠΑΤΡΙΔΑ"  

Στη διαδρομή της ζωής μου άκουσα δεκάδες  πανηγυρικές ομιλίες  με παραινέσεις  για  παραδειγματισμό ,  για μίμηση των  γενναίων  πράξεων , για υποσχέσεις "άμμες δε γ΄  εσσόμεθα  πολώ  κάρονες" του Ομήρου . Εμείς θα  γίνουμε πολύ καλλίτεροι. Σήμερα  νοιώθω πως η επίγευση είναι πικρότερη . Είμαστε πολλοί .   Ζούμε  μια  τριφυλή  ζωή  .  Βαδίζουμε  αλλά δεν  συμβαδίζουμε . Εκείνοι  δώσανε την  ζωή  τους για  την Ελλάδα . Εμείς  σήμερα δίνουμε την Ελλάδα  για  την ζωή  μας .   

Ακολουθήστε το "Ο.Β." στο twitter και κάντε like στην σελίδα μας στο facebook και μάθετε πρώτοι όλα όσα συμβαίνουν!

Scroll to Top