Ζούμε σε μια εποχή όπου το άγχος έχει γίνει σχεδόν μόνιμος σύντροφος της καθημερινότητάς μας. Οι οικονομικές δυσκολίες, οι οικογενειακές υποχρεώσεις, οι επαγγελματικές απαιτήσεις, η αβεβαιότητα για το μέλλον και οι συνεχείς ειδήσεις που μεταδίδουν ανησυχία δημιουργούν αίσθηση πίεσης που επηρεάζει ανθρώπους κάθε ηλικίας.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι το χρόνιο άγχος αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες που επηρεάζουν τόσο τη σωματική όσο και την ψυχική υγεία. Η αυξημένη αρτηριακή πίεση, οι διαταραχές του ύπνου, η κόπωση, η ευερεθιστότητα και η κατάθλιψη συνδέονται συχνά με τη συνεχή ανησυχία.
Ωστόσο, το άγχος δεν είναι ένα καινούργιο φαινόμενο. Υπήρχε πάντοτε. Αυτό που αλλάζει είναι οι αφορμές του. Γι’ αυτό και η Αγία Γραφή, παρότι γράφτηκε πριν από χιλιάδες χρόνια, αγγίζει με εντυπωσιακή ακρίβεια το πρόβλημα της ανθρώπινης αγωνίας.
Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα βρίσκεται στο Ευαγγέλιο του Λουκά, στην ιστορία της Μάρθας και της Μαρίας. Η Μάρθα ήταν απορροφημένη στις πολλές προετοιμασίες για να φιλοξενήσει τον Ιησού. Ήθελε όλα να είναι τέλεια. Η Μαρία, αντίθετα, κάθισε κοντά στον Διδάσκαλο και άκουγε τα λόγια Του.
Η αγωνία της Μάρθας κορυφώθηκε όταν διαμαρτυρήθηκε:
«Κύριε, δε σε νοιάζει που η αδελφή μου με άφησε μόνη να υπηρετώ;»
Η απάντηση του Ιησού παραμένει διαχρονική:
«Μάρθα, Μάρθα, μεριμνάς και τυρβάζεις περί πολλά· ενός δε εστίν χρεία.» (Λουκάς 10:38-41).
Δεν επέκρινε τη φιλοξενία της. Επέκρινε το γεγονός ότι είχε αφήσει το επείγον να επισκιάσει το πραγματικά σημαντικό.
Η εικόνα αυτή θυμίζει έντονα τη σύγχρονη κοινωνία. Τρέχουμε ασταμάτητα. Προσπαθούμε να τα προλάβουμε όλα. Φορτωνόμαστε περισσότερες ευθύνες απ’ όσες μπορούμε να σηκώσουμε. Και στο τέλος αισθανόμαστε εξαντλημένοι.
Η ανησυχία όμως έχει ένα παράδοξο χαρακτηριστικό: καταναλώνει τεράστια ψυχική ενέργεια χωρίς να λύνει κανένα πρόβλημα. Οι περισσότεροι άνθρωποι ανησυχούν για γεγονότα που ίσως δεν συμβούν ποτέ. Ανακυκλώνουν υποθετικά σενάρια, προσπαθούν να ελέγξουν το ανεξέλεγκτο και τελικά χάνουν την ειρήνη της παρούσας στιγμής.
Η σοφία της Βίβλου προτείνει έναν διαφορετικό δρόμο:
«Στον Κύριο να εμπιστεύεσαι μ’ όλη σου την καρδιά και στη δική σου σύνεση να μη στηρίζεσαι. Ό,τι κι αν κάνεις αυτόν να σκέφτεσαι και θα εξομαλύνει αυτός τους δρόμους σου» (Παροιμίες 3:5-6).
Η προτροπή αυτή δεν αποτελεί πρόσκληση για παθητικότητα ούτε για φυγή από τις ευθύνες. Αντίθετα, καλεί τον άνθρωπο να κάνει ό,τι περνά από το χέρι του, αλλά να αφήσει στα χέρια του Θεού όσα δεν μπορεί να ελέγξει.
Η εμπιστοσύνη στον Θεό δεν εξαφανίζει όλες τις δυσκολίες της ζωής. Αλλά αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο τις αντιμετωπίζουμε. Όταν ο άνθρωπος αποδέχεται ότι δεν μπορεί να γνωρίζει τα πάντα ούτε να ελέγχει κάθε εξέλιξη, απελευθερώνεται από ένα δυσβάσταχτο φορτίο.
Η Αγία Γραφή προσφέρει και ένα ακόμη πολύ πρακτικό μάθημα μέσα από τη ζωή του Μωυσή. Όταν προσπάθησε να σηκώσει μόνος του όλες τις ευθύνες του λαού, ο πεθερός του, ο Ιοθόρ, του είπε:
«Δεν είναι σωστό αυτό που κάνεις… Η εργασία αυτή ξεπερνάει τις δυνάμεις σου. Δεν θα μπορέσεις να την κάνεις μόνος.» (Έξοδος 18:17,18).
Ο Μωυσής άκουσε τη συμβουλή, μοίρασε τις ευθύνες και συνέχισε να υπηρετεί αποτελεσματικά για πολλά ακόμη χρόνια. Το μήνυμα είναι διαχρονικό: κανένας άνθρωπος δεν είναι φτιαγμένος να τα κάνει όλα μόνος του.
Σήμερα, περισσότερο από ποτέ, χρειάζεται να ξαναβρούμε την ισορροπία μας. Να ξεχωρίζουμε το σημαντικό από το επείγον. Να αφιερώνουμε χρόνο στους ανθρώπους που αγαπάμε. Να ξεκουραζόμαστε χωρίς ενοχές. Να ζητούμε βοήθεια όταν τη χρειαζόμαστε. Και, πάνω απ’ όλα, να θυμόμαστε ότι η ζωή δεν στηρίζεται αποκλειστικά στις δικές μας δυνάμεις.
Η ειρήνη δεν γεννιέται όταν εξαφανιστούν όλα τα προβλήματα. Γεννιέται όταν ο άνθρωπος πάψει να πιστεύει ότι πρέπει να τα λύσει όλα μόνος του.
Ίσως αυτή να είναι η μεγαλύτερη θεραπεία απέναντι στο άγχος της εποχής μας: η εμπιστοσύνη στον Θεό, η σωστή ιεράρχηση των προτεραιοτήτων και η βεβαιότητα ότι η ζωή μας βρίσκεται στα χέρια Εκείνου που γνωρίζει το παρόν και το μέλλον καλύτερα από εμάς.
Διασκευή: Γεώργιος Κανταρτζής
