Όλο και πιο κοντά είναι πλέον η ριζική και αναγκαία αλλαγή των διοδίων. Το σύστημα, με χιλιομετρική χρέωση, που εφαρμόζεται πιλοτικά εδώ και τρία χρόνια στην Ολυμπία Οδό, όχι μόνο ήρθε για να μείνει, αλλά πλέον ανοίγει τον δρόμο για την πλήρη ανατροπή του υφιστάμενου μοντέλου χρέωσης σε όλους τους αυτοκινητοδρόμους της χώρας.
Σήμερα, οι περισσότεροι αυτοκινητόδρομοι λειτουργούν με το λεγόμενο «ζωνικό» μοντέλο: πληρώνεις ολόκληρο το αντίτιμο, ανεξαρτήτως αν χρησιμοποιήσεις ολόκληρο ή μόνο μέρος της διαδρομής. Με άλλα λόγια, χρεώνεσαι το ίδιο είτε βγεις στην πρώτη έξοδο είτε διανύσεις δεκάδες χιλιόμετρα.
Το νέο σύστημα, που βασίζεται στον πομποδέκτη Olympia Pass, εφαρμόζει χρέωση ανά χιλιόμετρο και επιστρέφει αυτόματα στον οδηγό το τμήμα του ποσού που αντιστοιχεί σε μη διανυθείσα απόσταση.
Το πιλοτικό μοντέλο που εφαρμόστηκε στην Ολυμπία Οδό (Ελευσίνα – Πάτρα), έχει ήδη αποφέρει πάνω από 9 εκατ. ευρώ σε εξοικονόμηση για τους οδηγούς, με μειώσεις χρεώσεων που φτάνουν έως και 76%. Και τώρα, το ίδιο μοντέλο επεκτείνεται στον νέο αυτοκινητόδρομο Πάτρα – Πύργος, μήκους 75 χλμ., που ολοκληρώνεται σταδιακά μέσα στο 2025.
Η χιλιομετρική χρέωση αποτελεί βασικό χαρακτηριστικό του νέου αυτού οδικού άξονα, καθιστώντας τον, τον πρώτο στη χώρα που υιοθετεί εξ αρχής την έξυπνη αυτή τιμολόγηση. Με αυτόν τον τρόπο, δημιουργείται ένα πρότυπο για το πώς θα πρέπει να χρεώνονται οι οδηγοί πανελλαδικά: δίκαια, ανάλογα με τη χρήση.
Έρχεται πλήρης αλλαγή στο σύστημα διοδίων
Σύμφωνα με πληροφορίες από φορείς διαχείρισης αυτοκινητοδρόμων και το Υπουργείο Υποδομών, η χιλιομετρική χρέωση προετοιμάζεται να επεκταθεί παντού. Με τη σταδιακή αντικατάσταση των παλιών σταθμών διοδίων από έξυπνα συστήματα ηλεκτρονικής αναγνώρισης (με gantries και πομποδέκτες), το σχέδιο προβλέπει:
- Εφαρμογή σε όλους τους εθνικούς άξονες, εντός της επόμενης 5ετίας.
- Κατάργηση των φυσικών θυρίδων πληρωμής, περιορίζοντας τις ουρές και τις καθυστερήσεις.
- Διασύνδεση των πομποδεκτών σε κοινό ευρωπαϊκό δίκτυο, για απρόσκοπτη χρήση και στο εξωτερικό.
- Πραγματική ευθυγράμμιση με τις αρχές “ο χρήστης πληρώνει – ο ρυπαίνων πληρώνει”.
Η χιλιομετρική χρέωση δεν είναι απλώς πιο δίκαιη. Είναι επίσης:
- Κοινωνικά αποδεκτή, καθώς αποφεύγονται οι υπερχρεώσεις για όσους κινούνται τοπικά.
- Περιβαλλοντικά αποδοτική, γιατί ενθαρρύνει τον ορθολογικό προγραμματισμό μετακινήσεων.
- Οικονομικά έξυπνη, γιατί περιορίζει το κόστος μεταφορών για επαγγελματίες και εμπορεύματα.
Πλέον, το δίλημμα δεν είναι «αν» θα εφαρμοστεί σε όλη τη χώρα, αλλά πότε και πώς θα περάσουμε από τα διόδια του χθες στα δίκαια, ψηφιακά διόδια του αύριο.
