Η φορολογία αλλάζει πρόσωπο το 2026 και φέρνει σημαντικές ανατροπές για τους ελεύθερους επαγγελματίες, με διαφορετικές επιβαρύνσεις ανάλογα με την έδρα, την οικογενειακή κατάσταση και τα ατομικά χαρακτηριστικά κάθε φορολογούμενου. Για χιλιάδες επαγγελματίες τα εκκαθαριστικά θα είναι αυξημένα λόγω του τεκμαρτού εισοδήματος, ενώ για άλλους προβλέπονται μειώσεις ή ακόμη και πλήρης απαλλαγή.
Σύμφωνα με τα έως τώρα δεδομένα, περίπου 400.000 ελεύθεροι επαγγελματίες αναμένεται να βρεθούν αντιμέτωποι με υψηλότερους φόρους, καθώς εμπίπτουν στο νέο πλαίσιο τεκμαρτής φορολόγησης. Την ίδια στιγμή, προβλέπονται φορολογικές ελαφρύνσεις για συγκεκριμένες κοινωνικές και επαγγελματικές ομάδες, όπως όσοι δραστηριοποιούνται σε μικρούς οικισμούς ή νέες μητέρες που ασκούν ελεύθερο επάγγελμα.
Η ουσιαστική συνολική ελάφρυνση για το σύνολο των επαγγελματιών τοποθετείται χρονικά την άνοιξη του 2027, όταν θα εφαρμοστεί η νέα φορολογική κλίμακα και οι μειώσεις φόρων θα αποτυπωθούν στις εκκαθαρίσεις των δηλώσεων.
Ποιοι ελεύθεροι επαγγελματίες κερδίζουν το 2026
Με βάση τις τροποποιήσεις στο σύστημα τεκμαρτού προσδιορισμού εισοδήματος, ευνοημένοι εμφανίζονται συγκεκριμένοι επαγγελματίες. Στην πρώτη κατηγορία ανήκουν όσοι έχουν έδρα και κατοικία σε οικισμούς εκτός Αττικής με πληθυσμό έως 1.500 κατοίκους, καθώς το τεκμαρτό εισόδημα μειώνεται κατά 50%, περιορίζοντας σημαντικά τη φορολογική επιβάρυνση.
Ιδιαίτερη πρόβλεψη υπάρχει και για τις νέες μητέρες – επαγγελματίες, οι οποίες εξαιρούνται από το τεκμαρτό σύστημα κατά το έτος γέννησης του παιδιού και για τα δύο επόμενα έτη. Το μέτρο εκτιμάται ότι αφορά περίπου 6.000 φορολογούμενες.
Μειωμένο τεκμαρτό κατά 50% σε ειδικές κατηγορίες
Πέρα από τους μικρούς οικισμούς, μείωση κατά 50% στο τεκμαρτό εισόδημα προβλέπεται και για άλλες ομάδες ελεύθερων επαγγελματιών. Σε αυτές περιλαμβάνονται άτομα με ποσοστό αναπηρίας από 67% έως 79%, φορολογούμενοι που δραστηριοποιούνται σε νησιά με πληθυσμό κάτω των 3.100 κατοίκων, μονογονεϊκές οικογένειες με ανήλικα τέκνα και αποδεδειγμένη αποκλειστική επιμέλεια, καθώς και γονείς εξαρτώμενων τέκνων με αναπηρία τουλάχιστον 67%.
Επιπλέον, ευνοούνται οι πολύτεκνες οικογένειες, οι εκμεταλλευτές ταξί με ποσοστό ιδιοκτησίας στο όχημα έως 25%, αλλά και οι εκμεταλλευτές σχολικών κυλικείων.
Πλήρεις εξαιρέσεις από το τεκμαρτό σύστημα
Ορισμένες κατηγορίες φορολογουμένων εξαιρούνται πλήρως από τον τεκμαρτό προσδιορισμό και φορολογούνται αποκλειστικά με βάση το δηλωθέν εισόδημα. Σε αυτές εντάσσονται οι αγρότες ανεξαρτήτως μεγέθους εκμετάλλευσης, όσοι αμείβονται με «μπλοκάκι» και εργάζονται έως για τρεις εργοδότες, καθώς και άτομα με αναπηρία ίση ή μεγαλύτερη του 80%.
Εκτός τεκμαρτού μένουν επίσης τα καφενεία σε κοινότητες έως 500 κατοίκων, οι ασφαλιστικοί διαμεσολαβητές που συνεργάζονται με έως δύο ασφαλιστικές εταιρείες και έχουν έδρα την κατοικία τους, οι νέοι επαγγελματίες για τα τρία πρώτα χρόνια δραστηριότητας, οι υποδιανομείς και υποπράκτορες Τύπου με περιορισμένο αριθμό πρακτορείων, καθώς και οι πλανόδιοι λαχειοπώλες.
Τι απαιτείται για να ισχύσουν οι μειώσεις
Για να ενεργοποιηθούν οι μειώσεις ή οι εξαιρέσεις από το τεκμαρτό εισόδημα, οι φορολογούμενοι θα πρέπει να προσκομίσουν τα απαραίτητα δικαιολογητικά. Αυτά περιλαμβάνουν, ανάλογα με την περίπτωση, πιστοποιητικά οικογενειακής κατάστασης, αποδεικτικά αναπηρίας, έγγραφα επιμέλειας για μονογονεϊκές οικογένειες ή άδειες κυκλοφορίας και επαγγελματικής δραστηριότητας, όπως στην περίπτωση των ταξί.
Το 2026 αναμένεται να αποτελέσει μεταβατική χρονιά για τη φορολογία των ελεύθερων επαγγελματιών, με σαφή διαχωρισμό ανάμεσα σε όσους επιβαρύνονται από το τεκμαρτό και σε εκείνους που βλέπουν ουσιαστικές ελαφρύνσεις.
