Η Ελληνική Αμυντική Βιομηχανία εισέρχεται σε νέα εποχή μέσω του Ελληνικού Θόλου και στρατηγικών συνεργασιών με κολοσσούς όπως η METLEN, η ΕΑΒ και η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ. Η υλοποίηση μεγάλων εξοπλιστικών προγραμμάτων επιτρέπει στις ελληνικές εταιρείες να ενταχθούν στις διεθνείς εφοδιαστικές αλυσίδες, μετατρέποντας τη χώρα από εισαγωγέα σε παραγωγό τεχνολογίας αιχμής.
Ελληνική αμυντική βιομηχανία και στρατηγικές διεθνείς συμπράξεις
Η ελληνική αμυντική βιομηχανία εισέρχεται σε μια νέα εποχή στρατηγικών συμπράξεων με διεθνείς ομίλους, έχοντας ως κεντρικό πυλώνα τον Ελληνικό Θόλο και την υλοποίηση μεγάλων εξοπλιστικών προγραμμάτων. Η χώρα μετασχηματίζεται από εισαγωγέα σε παραγωγό τεχνολογίας, επιδιώκοντας ενεργό ρόλο στις διεθνείς εφοδιαστικές αλυσίδες και την ενίσχυση της εγχώριας αμυντικής παραγωγής.
Η ελληνική αμυντική βιομηχανία διανύει τη σημαντικότερη περίοδο αναδιάρθρωσής της μετά τη δεκαετή οικονομική κρίση, καθώς για πρώτη φορά οι προοπτικές ανάπτυξης αποκτούν απτό περιεχόμενο και συνοδεύονται από συγκεκριμένα επιχειρηματικά παραδείγματα. Καταλύτης αποτέλεσαν ο πόλεμος στην Ουκρανία, η συνεχιζόμενη αστάθεια στη Μέση Ανατολή, οι αυξανόμενες γεωπολιτικές εντάσεις και η ανάγκη της Ευρώπης να αποκτήσει μεγαλύτερη στρατηγική αυτονομία.
Οι εξελίξεις αυτές μετέτρεψαν την άμυνα από έναν περιορισμένο δημοσιονομικό τομέα σε βασική αναπτυξιακή προτεραιότητα, δημιουργώντας μια νέα πραγματικότητα για τις αμυντικές βιομηχανίες σε ολόκληρη την Ευρώπη. Το εξοπλιστικό πρόγραμμα ύψους 30 δισ. ευρώ που έχει ανακοινώσει η κυβέρνηση έως το 2036, σε συνδυασμό με τις αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την ενίσχυση της παραγωγικής βάσης, τα νέα χρηματοδοτικά εργαλεία και την κινητοποίηση εκατοντάδων δισεκατομμυρίων ευρώ για αμυντικές επενδύσεις, δημιουργεί ένα εντελώς διαφορετικό περιβάλλον για τις ελληνικές επιχειρήσεις του κλάδου.
Η Ελλάδα επιχειρεί πλέον να αλλάξει ρόλο. Από χώρα που επί δεκαετίες περιοριζόταν κυρίως στην προμήθεια οπλικών συστημάτων από το εξωτερικό, επιδιώκει να εξελιχθεί σε παραγωγό τεχνολογίας και βιομηχανικό εταίρο διεθνών αμυντικών προγραμμάτων. Παρότι οι αμυντικές δαπάνες της χώρας υπερβαίνουν το 3% του ΑΕΠ, η συμβολή της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας παραμένει περιορισμένη, καθώς δεν ξεπερνά το 0,7% του ΑΕΠ.
Έχοντας αφήσει πίσω την πρώτη γενιά μεγάλων εξοπλιστικών προγραμμάτων, όπως οι φρεγάτες FDI Belharra και τα μαχητικά Rafale, και τα υπόλοιπα συνολικής αξίας περίπου 15 δισ. ευρώ, στα οποία η συμμετοχή της ελληνικής βιομηχανίας ήταν δυσανάλογα μικρή, οι συνθήκες δείχνουν πλέον να αλλάζουν.
Ο Ελληνικός Θόλος ως καταλύτης
Το χαρακτηριστικότερο παράδειγμα είναι η Ασπίδα του Αχιλλέα και η δημιουργία του Ελληνικού Θόλου. Το πρόγραμμα δεν αφορά μόνο την ενίσχυση της εθνικής αεράμυνας, αλλά αποτελεί το πρώτο μεγάλο τεστ για την ουσιαστική συμμετοχή της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας σε έργα υψηλής προστιθέμενης αξίας. Η πρόβλεψη για ελληνική βιομηχανική συμμετοχή ύψους 25% – παρότι δεν έχει ακόμη θεσμοθετηθεί – δημιουργεί τις προϋποθέσεις για μεταφορά τεχνογνωσίας, ανάπτυξη νέων παραγωγικών δυνατοτήτων και δημιουργία ενός βιώσιμου οικοσυστήματος συνεργασιών.
Οι ελληνικές επιχειρήσεις εκτιμάται ότι θα διεκδικήσουν έργο αξίας τουλάχιστον 700 εκατ. ευρώ από το πρόγραμμα των 3 δισ. ευρώ, όπως ανέφερε ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας. Ωστόσο, όπως επισημαίνουν στελέχη του κλάδου, το μεγαλύτερο όφελος δεν είναι μόνο οικονομικό. Είναι η δυνατότητα ένταξης των ελληνικών εταιρειών στις διεθνείς εφοδιαστικές αλυσίδες και η απόκτηση τεχνογνωσίας που θα τους επιτρέψει να συμμετέχουν σε αντίστοιχα προγράμματα στο εξωτερικό.
Έτσι, το ενδιαφέρον δεν περιορίζεται πλέον στις εξαγγελίες. Οι πρώτες συμφωνίες, οι στρατηγικές συνεργασίες και οι συμπαραγωγές που έχουν ήδη ανακοινωθεί αποτυπώνουν τη νέα δυναμική που διαμορφώνεται στην αγορά. Τα πρώτα deals επιβεβαιώνουν ότι η ελληνική αμυντική βιομηχανία εισέρχεται σε μια περίοδο ουσιαστικού μετασχηματισμού, όπου το ζητούμενο δεν είναι μόνο η κάλυψη των αναγκών των Ενόπλων Δυνάμεων, αλλά και η δημιουργία μιας εξωστρεφούς βιομηχανικής βάσης με διεθνή προσανατολισμό.
Οι πρώτες εταιρείες του Ελληνικού Θόλου
Το εξοπλιστικό πρόγραμμα των 3 δισ. ευρώ για τον Ελληνικό Θόλο, που πήρε πριν λίγες ημέρες το πράσινο φως από το ΚΥΣΕΑ και σύμφωνα με πληροφορίες που έχει αναφέρει το newmoney.gr, οι υπογραφές μεταξύ ΓΔΑΕΕ και της ισραηλινής SIBAT μπορεί να είναι ζήτημα ημερών.
Όπως έχει αναφερθεί ξανά, ο αρχικός βιομηχανικός σχεδιασμός, έπειτα από πολύμηνες διαπραγματεύσεις, προβλέπει τη συμμετοχή των ΕΑΒ, ΕΑΣ, METLEN, Miltech, Scytalys, Akmon, Ναυπηγείων Σαλαμίνας και ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ. Ο κατάλογος των εταιρειών αναμένεται να διευρυνθεί όσο προχωρά η τριετής υλοποίηση του προγράμματος, με τις ελληνικές επιχειρήσεις να αναλαμβάνουν σημαντικό μέρος του έργου, αποκτώντας πρόσβαση σε τεχνολογίες αιχμής και δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για συμμετοχή και σε μελλοντικά διεθνή αμυντικά προγράμματα.
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, η τελική επιλογή για τα οχήματα που θα μεταφέρουν τα επιμέρους συστήματα της Ασπίδας του Αχιλλέα αφορά την IVECO, την οποία εκπροσωπεί στην Ελλάδα ο Όμιλος Συγγελίδη, σε συνεργασία με τη METLEN.
Στρατηγικές συνεργασίες που αλλάζουν τον χάρτη
Η κινητικότητα δεν περιορίζεται, ωστόσο, στον Ελληνικό Θόλο. Το τελευταίο διάστημα έχει ανακοινωθεί μια σειρά στρατηγικών συνεργασιών μεταξύ ελληνικών και ξένων αμυντικών ομίλων, οι οποίες επιβεβαιώνουν ότι η ελληνική αμυντική βιομηχανία αποκτά ολοένα και πιο ενεργό ρόλο στις διεθνείς αλυσίδες παραγωγής και ανάπτυξης αμυντικών συστημάτων.
Ειδικότερα:
- Η METLEN και η γαλλική KNDS France υπέγραψαν στρατηγική συμφωνία για τη μεταφορά τεχνογνωσίας και την παραγωγή στην Ελλάδα του θωρακισμένου οχήματος μάχης VBCI Philoctetes, δημιουργώντας προοπτικές τόσο για την κάλυψη των αναγκών των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων όσο και για εξαγωγική δραστηριότητα.
- Τα Ελληνικά Αμυντικά Συστήματα (ΕΑΣ) και ο τσεχικός όμιλος CSG δημιούργησαν την εταιρεία Ελληνικά Πυρομαχικά, με στόχο την παραγωγή πυρομαχικών μικρού και μεγάλου διαμετρήματος, καθώς και κρίσιμων εκρηκτικών υλών στην Ελλάδα.
- Η Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανία (ΕΑΒ) έχει διευρύνει τη συνεργασία της με την ισραηλινή Israel Aerospace Industries (IAI), η οποία αφορά τα προγράμματα για το αυτόνομο μη επανδρωμένο υποβρύχιο BlueWhale και την ενσωμάτωση του Κένταυρου στο αντιαεροπορικό σύστημα Barak MX.
- Η ελληνική ALTUS LSA υπέγραψε πρόσφατα στρατηγική συμφωνία με την αμερικανική Shield AI για την ενσωμάτωση του ελληνικού συστήματος KMB Hunter στα μη επανδρωμένα αεροσκάφη V-BAT. Η συνεργασία προβλέπει συμπαραγωγή, αύξηση της παραγωγικής δυναμικότητας και κοινή ανάπτυξη νέων επιχειρησιακών δυνατοτήτων, ανοίγοντας τον δρόμο για διεθνείς εξαγωγές.
- Παράλληλα, η ALTUS LSA συνεργάζεται με τη γαλλική MBDA για την ανάπτυξη του μη επανδρωμένου μαχητικού συστήματος KERVEROS, το οποίο συνδυάζει την πλατφόρμα ATLAS 8 με τον αντιαρματικό πύραυλο AKERON MP, αποτελώντας μία από τις πρώτες ευρωπαϊκές συμπράξεις ελληνικής εταιρείας στον τομέα των οπλισμένων UAV.
- Η B&T Composites υπέγραψε Μνημόνιο Συνεργασίας (MoU) με τη γερμανική Dynamit Nobel Defence, με στόχο τη βιομηχανική συνεργασία στην ανάπτυξη και παραγωγή προηγμένων σύνθετων υλικών (advanced composites) για αμυντικές εφαρμογές, εξετάζοντας παράλληλα τη δυνατότητα παραγωγής στην Ελλάδα.
- Η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ υπέγραψε δεσμευτική στρατηγική συμφωνία με τη γερμανική Rheinmetall για την ανάπτυξη βιομηχανικής συνεργασίας στην Ελλάδα. Η συμφωνία προβλέπει μεταφορά τεχνογνωσίας, ανάπτυξη εγχώριων δυνατοτήτων παραγωγής, ολοκλήρωσης, συντήρησης και υποστήριξης χερσαίων αμυντικών συστημάτων, με ενεργό συμμετοχή ελληνικών μικρομεσαίων επιχειρήσεων στην εφοδιαστική αλυσίδα.
- Παράλληλα, η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ υπέγραψε Μνημόνιο Συνεργασίας με την Airbus Defence & Space, με αντικείμενο την ανάπτυξη λύσεων στους τομείς της άμυνας και του διαστήματος. Η συνεργασία εστιάζει στις στρατιωτικές δορυφορικές επικοινωνίες, την προστασία κρίσιμων υποδομών και τη μεταφορά τεχνογνωσίας στην ελληνική βιομηχανία, δημιουργώντας τις βάσεις για την ανάπτυξη εθνικών δυνατοτήτων σε προηγμένα αμυντικά και διαστημικά προγράμματα.
- Η ελληνική SCYTALYS υπέγραψε συμφωνία με την κρατική αεροναυπηγική εταιρεία της Ινδονησίας PT Dirgantara Indonesia (PTDI) για την ενσωμάτωση του ελληνικού συστήματος αποστολής MIMS Airborne στα αεροσκάφη ναυτικής επιτήρησης N219 και CN235, διευρύνοντας την παρουσία της στην αγορά της Ασίας-Ειρηνικού.
Είναι σημαντικό να επισημανθεί ότι μιλώντας στο Newmoney.gr ο Country Manager της Lockheed Martin στην Ελλάδα, Χρήστος Τσιάλτας, αναφέρθηκε στη πορεία του προγράμματος των F-35 και στις νέες προοπτικές για συνεργασία με την ελληνική αμυντική βιομηχανία. Οι παραπάνω συνεργασίες, αλλά και αρκετές ακόμη που βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο συζητήσεων, αποτυπώνουν τη νέα πραγματικότητα που διαμορφώνεται στην ελληνική αμυντική βιομηχανία.
Η συμμετοχή των ελληνικών επιχειρήσεων δεν περιορίζεται πλέον σε υποκατασκευαστικό έργο, αλλά επεκτείνεται σε συμπαραγωγές, μεταφορά τεχνογνωσίας, ανάπτυξη κρίσιμων τεχνολογιών και ένταξη στις διεθνείς αλυσίδες αξίας. Ο Ελληνικός Θόλος και το νέο εξοπλιστικό πρόγραμμα λειτουργούν ως επιταχυντές αυτής της μετάβασης, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις ώστε περισσότερες ελληνικές εταιρείες να αποκτήσουν ενεργό ρόλο στην ευρωπαϊκή και διεθνή αμυντική βιομηχανία.
