Σύμφωνα με το Cedefop, η ελληνική αγορά εργασίας έως το 2035 θα επηρεαστεί από τη δημογραφική γήρανση και τον ψηφιακό μετασχηματισμό. Η ζήτηση θα επικεντρωθεί σε τομείς όπως η υγεία, η πράσινη ενέργεια και η πληροφορική, ενώ η Τεχνητή Νοημοσύνη θα ενισχύσει την ανάγκη για εξειδικευμένο προσωπικό που θα προσφέρει ουσιαστική ανθρώπινη εμπειρία στους καταναλωτές.
Επαγγέλματα του μέλλοντος στην Ελλάδα έως το 2035
Τέσσερις κομβικές τάσεις που μετασχηματίζουν την ελληνική αγορά εργασίας αναλύει το Cedefop, προβλέποντας σημαντικές αλλαγές στον εργασιακό χάρτη έως το 2035. Οι προοπτικές για την ελληνική αγορά εργασίας έως το 2035 διαμορφώνονται από τέσσερις βασικούς πυλώνες, όπως παρουσίασε ο δρ Ηλίας Λιβανός, εμπειρογνώμων του Ευρωπαϊκού Κέντρου για την Ανάπτυξη της Επαγγελματικής Κατάρτισης. Οι προβλέψεις του οργανισμού με έδρα τη Θεσσαλονίκη υποδεικνύουν μια πορεία που καθορίζεται από το δημογραφικό, την πράσινη μετάβαση, τον ψηφιακό μετασχηματισμό και την ανερχόμενη οικονομία της εμπειρίας. Σύμφωνα με τον δρ Λιβανό, η συνολική απασχόληση στην Ελλάδα αναμένεται να παραμείνει στάσιμη, με τη ζήτηση να επικεντρώνεται κυρίως στην κάλυψη θέσεων που προκύπτουν από αποχωρήσεις λόγω συνταξιοδότησης ή αλλαγής επαγγέλματος.
Η μεγάλη συνταξιοδότηση και οι κοινωνικές ανάγκες
Το 2035 αποτελεί ορόσημο για τη λεγόμενη Μεγάλη Συνταξιοδότηση, καθώς η γενιά των boomers, που γεννήθηκαν μεταξύ 1946 και 1964, θα έχει αποχωρήσει πλήρως από την ενεργό δράση. Αυτή η δημογραφική εξέλιξη επιφέρει άμεσες ανακατατάξεις στην ελληνική αγορά, απαιτώντας περισσότερους επαγγελματίες στον τομέα της υγείας και της κοινωνικής πρόνοιας. Οι προβλέψεις δείχνουν αύξηση 10% στις νέες θέσεις εργασίας για τη φροντίδα ηλικιωμένων, ενώ το προσωπικό παροχής προσωπικής φροντίδας αναμένεται να αυξηθεί κατά 44%.
Επιπλέον, οι συνταξιούχοι θα έχουν αυξημένη ανάγκη για συμβουλευτική υποστήριξη και πρόσβαση σε προστατευτικές υπηρεσίες. Οι εργαζόμενοι που θα μπορούν να διεκπεραιώνουν υποθέσεις σε τράπεζες ή δημόσιες υπηρεσίες για λογαριασμό των ηλικιωμένων θα καλύψουν το 12,5% της συνολικής ζήτησης αντικατάστασης. Στον αντίποδα, οι θέσεις για εκπαιδευτικούς θα αντιστοιχούν στο 6% της ζήτησης, ενώ οι τεχνικοί και οι βοηθοί υγείας θα βιώσουν μείωση του συνολικού επιπέδου απασχόλησης, γεγονός που καθιστά επιτακτική την ανάγκη για στοχευμένη επανεκπαίδευση.
Η πράσινη μετάβαση και οι νέες ειδικότητες
Η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία αποτελεί τον καταλύτη για τη μετατόπιση του εργατικού δυναμικού από τους ρυπογόνους τομείς, τους λεγόμενους brown sectors, προς πιο βιώσιμες δραστηριότητες. Η ζήτηση για εξειδικευμένο προσωπικό σε αιολικά πάρκα, ανακατασκευές κτηρίων και τεχνικά επαγγέλματα αναμένεται να ενισχυθεί σημαντικά. Ειδικότερα, για τους ηλεκτρολόγους μηχανικούς και τους ηλεκτρονικούς τεχνίτες, η αύξηση των νέων θέσεων εργασίας προβλέπεται να φτάσει το 27%.
Παράλληλα, οι τομείς του ηλεκτρικού ρεύματος, του φυσικού αερίου και του κλιματισμού παρουσιάζουν προοπτικές ανόδου της τάξης του 33%, ενώ οι κατασκευές αναμένεται να απορροφήσουν 12% περισσότερους εργαζόμενους. Στον αγροτικό τομέα, αν και παρατηρείται μακροχρόνια συρρίκνωση, η ανάγκη για αντικατάσταση των αποχωρούντων δημιουργεί κενά για νέους αγρότες που διαθέτουν ψηφιακές και επιχειρηματικές δεξιότητες. Ο δρ Λιβανός επισημαίνει ότι, ενώ το 1981 οι αγρότες αποτελούσαν το 50% του εργατικού δυναμικού, σήμερα το ποσοστό κυμαίνεται μεταξύ 10% και 15%, με τη μείωση να συνεχίζεται σταθερά.
Ψηφιακός μετασχηματισμός και τεχνητή νοημοσύνη
Παρά την άνοδο της Τεχνητής Νοημοσύνης, η οποία έχει τη δυνατότητα να παράγει κώδικα με ταχύτητα, ο κλάδος της πληροφορικής αναμένεται να αναπτυχθεί κατά 13% έως το 2035. Οι καθαρά νέες θέσεις εργασίας για τους επαγγελματίες πληροφορικής και τηλεπικοινωνιών θα παρουσιάσουν αξιοσημείωτη άνοδο 32%. Αυτή η ανάπτυξη περιλαμβάνει όχι μόνο τους ειδικούς στον προγραμματισμό αλλά και το υποστηρικτικό προσωπικό των εταιρειών τεχνολογίας, διαμορφώνοντας ένα δυναμικό περιβάλλον εργασίας.
Ενδιαφέρον παρουσιάζει και η πρόβλεψη για τους υπαλλήλους πωλήσεων, οι οποίοι θα έχουν αύξηση 8,5% στις νέες θέσεις εργασίας. Αν και τα αυτόνομα συστήματα ΤΝ εισέρχονται δυναμικά στις πωλήσεις, η λεγόμενη ψηφιακή κόπωση οδηγεί τους καταναλωτές να αναζητούν την ανθρώπινη επαφή. Τράπεζες και επιχειρήσεις επενδύουν πλέον στην προσωπική εξυπηρέτηση ως συγκριτικό πλεονέκτημα, ενισχύοντας τη ζήτηση για εργαζόμενους που προσφέρουν ουσιαστική εμπειρία και επικοινωνία στους πελάτες, παρά την αυτοματοποίηση των διαδικασιών.
Η άνοδος της οικονομίας της εμπειρίας
Η τάση των καταναλωτών να προτιμούν εμπειρίες αντί για υλικά αγαθά, ειδικά μετά την πανδημία, αναδιαμορφώνει επίσης τις προτεραιότητες στην αγορά εργασίας. Οι τέχνες και η ψυχαγωγία προβλέπεται να σημειώσουν αύξηση θέσεων εργασίας κατά 34%, ενώ τα νομικά, κοινωνικά και πολιτιστικά επαγγέλματα αναμένεται να παρουσιάσουν άνοδο 35%. Αντίστοιχα, οι κλάδοι των καταλυμάτων και της εστίασης θα συνεχίσουν να απορροφούν προσωπικό, με αύξηση 1,6% στα καταλύματα και 14,5% στους βοηθούς προετοιμασίας φαγητού.
Σε αυτό το διαρκώς μεταβαλλόμενο τοπίο, η δια βίου μάθηση και η επανακατάρτιση αναδεικνύονται σε απαραίτητα εφόδια για κάθε εργαζόμενο που επιθυμεί να διατηρήσει την ανταγωνιστικότητά του. Ο δρ Λιβανός υπογραμμίζει πως η τεχνολογία δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως απειλή, αλλά ως πολύτιμος σύμμαχος στην επαγγελματική εξέλιξη. Η ικανότητα προσαρμογής στις νέες απαιτήσεις, η καλλιέργεια δεξιοτήτων και η κατανόηση των νέων τάσεων θα είναι τα στοιχεία που θα καθορίσουν την επιτυχία στην αγορά εργασίας του 2035.
