Στην εφημερίδα «Ολύμπιο Βήμα» φιλοξενούμε τη συγγραφέα κυρία Ευαγγελία Γκιώνη με αφορμή το παιδικό βιβλίο «Μια γραμμή και μια τελεία κι είναι θαύμα η ιστορία!», που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Μέγας Σείριος, σε εικονογράφηση της Βάλιας Σκαλωμένου.
Πρόκειται για μια ιστορία που παίζει με τη γλώσσα, τη φαντασία, τα σημεία στίξης και την παιδική απορία, οδηγώντας το μικρό Θαύμα σε μια διαδρομή αναζήτησης, γνώσης και αυτογνωσίας. Μέσα από τη Μεγάλη Πολιτεία των Θαυμάτων, τη βιβλιοθήκη, τον Σοφό και τις μικρές εκπλήξεις που κρύβονται στις σελίδες, το βιβλίο θυμίζει στα παιδιά πως η ιστορία μπορεί να γεννηθεί από κάτι πολύ απλό: μια γραμμή, μια τελεία, μια σκέψη και την ανάγκη να ρωτάμε τον κόσμο γύρω μας.
Συνέντευξη στη δημοσιογράφο-συγγραφέα Νεκταρία Βαρσαμή-Πουλτσίδη
Ο τίτλος «Μια γραμμή και μια τελεία κι είναι θαύμα η ιστορία!» μοιάζει να κρύβει όλη τη μαγεία της δημιουργίας: από κάτι μικρό μπορεί να γεννηθεί ένας ολόκληρος κόσμος. Πώς προέκυψε αυτή η ιδέα και τι θέλατε να δείξετε στα παιδιά για τη δύναμη των λέξεων και των σημείων;
Ε.Γ.: Χαίρομαι πολύ που αναφέρετε τη µαγεία της δημιουργίας. Πράγματι, από ένα σηµείο µπορεί να ξεκινήσει µια τεράστια διαδικασία
γέννησης συμπάντων ολόκληρων. Το big bang της δημιουργίας συμβαίνει κάθε στιγµή µέσα µας και γύρω µας! Πώς θα µπορούσε να είναι αλλιώς; Δεν θα υπήρχε εξέλιξη. Και µέσα σε αυτό ο Λόγος έχει δύναµη. Τεράστια δύναµη για την ακρίβεια. Είναι αυτός που χτίζει και γκρεµίζει κόσµους ολόκληρους. Θεωρώ πως τα παραµύθια και οι ιστορίες για παιδιά είναι σηµαντικό να τους δίνουν την έννοια του εσωτερικού εύρους και της χαράς της δηµιουργίας. Χωρίς διδακτισµούς,
µέσα από την πλοκή, τους ήρωες και κυρίως το χιούµορ!
Στο βιβλίο, το μικρό Θαύμα δεν δέχεται τα πράγματα παθητικά, αλλά ρωτά, αμφισβητεί, ψάχνει και θέλει να καταλάβει. Πόσο σημαντικό είναι για εσάς να παρουσιάζονται τα παιδιά ως μικροί εξερευνητές της γνώσης και όχι απλώς ως ακροατές μιας ιστορίας;
Ε.Γ.: Η γνώση είναι αποκάλυψη. Για όλους µας αλλά ακόµα περισσότερο για τα παιδιά. Ο κόσµος τους αποκαλύπτεται. Ο εαυτός τους τούς αποκαλύπτεται. Η Ζωή τους αποκαλύπτεται. Αν µπορούµε να τους ανοίγουµε το δρόµο και να τα στηρίζουµε σε αυτή την πορεία, είναι το πιο σηµαντικό. Μαθαίνουν έτσι να γίνονται συµµέτοχοι στη ζωή και όχι παρατηρητές από απόσταση. Στο βιβλίο «Ο ήχος έφτασε στα αυτιά µου»,
ο Ανδρέας Δρίτσας δίνει πάρα πολύ όµορφα την έννοια τουσυνδηµιουργού στη ζωή. Πώς η πραγµατική εσωτερική ελευθερία έρχεται, όταν γίνουµε συνδηµιουργοί στη ζωή. Άρα κατά µία έννοια, πάντα είµαι ακροατής, γιατί ακούω τους ήχους της ζωής και συγχρόνως είµαι ενεργός, συµµέτοχος και συνδηµιουργός στη ζωή. Αυτά βέβαια πάντα πολύ απλά.
Η βιβλιοθήκη εμφανίζεται σαν ένας τόπος όπου η απορία μπορεί να βρει δρόμο, ακόμη κι αν δεν βρει αμέσως απάντηση. Θέλατε μέσα από αυτή τη σκηνή να θυμίσετε στα παιδιά ότι τα βιβλία δεν δίνουν μόνο λύσεις, αλλά γεννούν καινούριες ερωτήσεις;
Ε.Γ.: Αρκεί να υπάρξει η αναζήτηση και η απάντηση θα έρθει µε τον έναν ή τον άλλο τρόπο. Ακόµα και µια νέα ερώτηση, µπορεί να είναι συγχρόνως και η απάντηση. Να ανοίξει έναν δρόµο, να σε πάει σε άλλα µονοπάτια, που δεν περίµενες µεν αλλά που θα σε οδηγήσουν στη ουσία
των πραγµάτων. Ο Δηµήτρης Κακαλίδης έχει γράψει σε ένα βιβλίο του ότι «κάθε αναζήτηση είναι αφεαυτής ελπιδοφόρα». Οπότε το θέµα είναι να ψάχνουµε. Αν ψάχνουμε, θα βρούµε. Δεν µπορεί να γίνει αλλιώς.
Ο Σοφός της ιστορίας φαίνεται να λειτουργεί σαν πρόσωπο καθοδήγησης, όχι με αυστηρότητα, αλλά με ηρεμία και κατανόηση. Πώς δουλέψατε αυτή τη σχέση ανάμεσα στο παιδί που αγωνιά να μάθει και στον ενήλικα που χρειάζεται να ακούσει πριν απαντήσει;
Ε.Γ.: Ο Σοφός είναι σοφός για έναν και µόνο λόγο. Γιατί έχει καταλάβει
ότι κάθε άνθρωπος είναι εξ ορισµού ένα θαύµα. Ακούει γιατί δεν βιάζεται. Και δεν βιάζεται, γιατί έχει περάσει ο ίδιος από αυτές τις αναζητήσεις και τις διεργασίες που περνά το Μικρό Θαύµα και ξέρει. Ξέρει οτι “δεν χρειάζεται να γίνεις, όταν είσαι ήδη!”. Απλά πρέπει να το δεις στον εαυτό σου και να το εκφράσεις. Υπάρχει άραγε µεγαλύτερη και
ουσιαστικότερη εκπαίδευση από αυτό; Να αποδεχτούµε τον εαυτό µας και τους άλλους, να αγαπήσουµε τη ζωή και να εκφράσουµε το θαύµα που ήδη υπάρχει µέσα µας;
Το βιβλίο συνοδεύεται και από δραστηριότητες, όπως χρωμάτισμα και παιχνίδια, που κάνουν το παιδί μέρος της ιστορίας. Πιστεύετε ότι ένα παιδικό βιβλίο σήμερα χρειάζεται να ενεργοποιεί τον μικρό αναγνώστη και μετά την ανάγνωση, ώστε η ιστορία να συνεχίζεται στα χέρια του;
Ε.Γ.: Η κάθε ιστορία οφείλει να γίνεται κάτι ζωντανό που υπάρχει στη φαντασία, στο παιχνίδι και στην καθηµερινότητα του παιδιού και αφού το βιβλίο κλείσει. Να δηµιουργεί δονήσεις. Παιχνίδια, ζωγραφιές, συζητήσεις, σκέψεις, νέες απορίες. Είναι σαν να πετάς ένα βότσαλο σε µια λίµνη. Δηµιουργεί κραδασµούς και κυκλικούς σχηµατισµούς που διευρύνονται και απλώνονται.
Το δεύτερο βιβλίο µου, για παράδειγµα, µε τον τίτλο «Πάλι βρέχει…» από τις εκδόσεις Μέγας Σείριος, έχει δέκα ασκησούλες αυτογνωσίας για παιδιά και η επιτυχία του θα είναι τα παιδιά να τις διαβάσουν, να τις κάνουν µόνα τους, µε τους γονείς, µε τα αδέρφια, µε τους φίλους τους, να υπογραµµίσουν κάτι, να κυκλώσουν, να ζωγραφίσουν πάνω στο βιβλίο, να κάνουν µια δική τους µικρή σηµείωση. Ακόµα κι αν τσακίσουν ή σκίσουν τη σελίδα µε την αγαπηµένη τους άσκηση για να τη δείξουν στους φίλους τους, θα είναι επιτυχία! Όχι για να καταστρέψουν το βιβλίο βέβαια, δεν εννοώ αυτό. Αλλά γιατί θα έχει γίνει κάτι ζωντανό, κάτι δικό τους. Κάτι που τους αρέσει και θέλουν να το µοιραστούν!
Σας ευχαριστώ πολύ για την όμορφη συζήτηση.
