Έξι χρόνια συμπληρώνονται από την επίσημη έναρξη του Gov.gr, μιας πρωτοβουλίας που άλλαξε άρδην τη συζήτηση γύρω από τον ψηφιακό μετασχηματισμό του ελληνικού κράτους, μετατοπίζοντας το επίκεντρο της προσοχής από τις απλές εξαγγελίες και τις τεχνολογικές υποσχέσεις στα μετρήσιμα αποτελέσματα που παράγονται πλέον για την κοινωνία, τις επιχειρήσεις και τη δημόσια διοίκηση. Τα δεδομένα επιβεβαιώνουν ότι η στροφή προς την ψηφιακή εποχή έχει πάψει να αποτελεί ένα θεωρητικό σχέδιο εκσυγχρονισμού και έχει μετατραπεί σε μια βαθιά μεταρρύθμιση με έντονο οικονομικό, κοινωνικό και περιβαλλοντικό αποτύπωμα, η οποία επηρεάζει την καθημερινότητα όλων.
Τα ευρήματα σχετικά με την έκταση αυτής της μεταβολής είναι ιδιαίτερα ενδεικτικά και αποτυπώνουν την πρόοδο. Η ολοκληρωμένη αποτίμηση 39 διαφορετικών δράσεων ψηφιοποίησης και απλούστευσης διοικητικών διεργασιών αναδεικνύει μια ετήσια εξοικονόμηση πόρων που ξεπερνά το ποσό των 562 εκατ. ευρώ. Επιπροσθέτως, καταγράφεται μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα κατά πάνω από 43.000 τόνους ετησίως, ενώ παράλληλα εξοικονομούνται περισσότερα από 205 εκατομμύρια φύλλα χαρτιού κάθε χρόνο. Τα συγκεκριμένα στοιχεία υπερβαίνουν τον χαρακτήρα ενός απλού οικονομικού οφέλους. Στην πραγματικότητα, αντικατοπτρίζουν τον πολύτιμο χρόνο που δεν χάνεται πλέον σε ουρές αναμονής και άσκοπες μετακινήσεις, τη δραστική μείωση του διοικητικού κόστους που εξαλείφεται πλήρως και την απελευθέρωση πόρων οι οποίοι κατευθύνονται σε πιο παραγωγικές δραστηριότητες.
Πίσω από αυτά τα εντυπωσιακά αποτελέσματα βρίσκεται μια συγκεκριμένη πολιτική επιλογή που ξεκίνησε το 2019. Από τα πρώτα κιόλας βήματα, ο κρατικός εκσυγχρονισμός μέσω της συστηματικής αξιοποίησης της τεχνολογίας αναδείχθηκε ως θεμελιώδης προτεραιότητα της κυβερνητικής ατζέντας. Η προσέγγιση της γραφειοκρατίας ως ένα πρόβλημα που επιδέχεται οργάνωση, και όχι ως μια αναπόφευκτη παθογένεια του Δημοσίου, αποτέλεσε τον κεντρικό πυρήνα της στρατηγικής αυτής. Το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης ανέλαβε την ευθύνη της υλοποίησης, επιτυγχάνοντας τη δημιουργία ενός ενιαίου οικοσυστήματος ψηφιακών υπηρεσιών, τη διασύνδεση των πληροφοριακών συστημάτων και την καθιέρωση κοινών προτύπων διαλειτουργικότητας. Το Gov.gr αποτέλεσε την πιο χαρακτηριστική και ορατή έκφραση αυτής της πολιτικής, λειτουργώντας ως η κεντρική ψηφιακή πύλη και αλλάζοντας καθοριστικά τον τρόπο συναλλαγής των πολιτών με τις δημόσιες υπηρεσίες.
«Για δεκαετίες, η σχέση του πολίτη με το κράτος διεξαγόταν μέσα από τη χρήση φακέλων, σφραγίδων και φυσική παρουσία στα γκισέ. Συχνά, ο πολίτης καλούνταν να αποδείξει ξανά και ξανά όσα το ίδιο το Δημόσιο κατείχε ήδη. Έξι χρόνια μετά την έναρξη του Gov.gr, η μεγαλύτερη αλλαγή δεν έγκειται στις χιλιάδες υπηρεσίες που ψηφιοποιήθηκαν. Είναι η αλλαγή νοοτροπίας. Το κράτος οργανώνεται πλέον γύρω από τις ανάγκες του πολίτη και όχι ο πολίτης γύρω από τις ανάγκες του κράτους. Είναι μια διαφορετική αντίληψη δημόσιας διοίκησης, που θεμελιώνεται στην εμπιστοσύνη, στη διαφάνεια και στην καλύτερη αξιοποίηση των δεδομένων. Το Gov.gr δεν αποτελεί το τέλος μιας διαδρομής. Αποτελεί την απόδειξη ότι όταν υπάρχει σταθερός σχεδιασμός, συνέχεια και πολιτική βούληση, όπως αυτή εκφράστηκε διαχρονικά από τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, το κράτος μπορεί να αλλάξει. Και, το κυριότερο, μπορεί να αλλάξει προς όφελος των πολιτών», δήλωσε στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου.
Η πρώτη ολοκληρωμένη αξιολόγηση 20 υπηρεσιών του Gov.gr αποτυπώνει με ακρίβεια το μέγεθος αυτής της μεταβολής. Σύμφωνα με τα στοιχεία της αποτίμησης, οι συγκεκριμένες υπηρεσίες παράγουν ετήσιο όφελος που φθάνει τα 312 εκατ. ευρώ. Ο χρόνος ολοκλήρωσης των διαδικασιών μειώθηκε κατά 88% για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις και έως και 97% για τη δημόσια διοίκηση. Παράλληλα, αποφεύγονται ετησίως περίπου 19,1 εκατομμύρια μετακινήσεις, εξοικονομούνται περισσότερα από 62,5 εκατομμύρια φύλλα χαρτιού και οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα μειώνονται κατά περίπου 33.000 τόνους.
Αυτοί οι αριθμοί αποκτούν ιδιαίτερη βαρύτητα αν αναλογιστεί κανείς ότι αφορούν μόνο ένα τμήμα των υπηρεσιών που παρέχονται σήμερα μέσω του Gov.gr. Παράλληλα, οι πολίτες καταγράφουν υψηλά επίπεδα ικανοποίησης, αναδεικνύοντας ως σημαντικότερα πλεονεκτήματα την ευκολία χρήσης, την αποφυγή φυσικής παρουσίας στις υπηρεσίες και τη συνολική επιτάχυνση των διαδικασιών. Δεν είναι τυχαίο ότι το Gov.gr καταγράφεται πλέον ως το προτιμώμενο κανάλι επικοινωνίας με τη δημόσια διοίκηση. Εξίσου αποκαλυπτικά είναι τα ευρήματα από την αποτίμηση δέκα επιδραστικών διοικητικών διαδικασιών, όπως η έκδοση ψηφιακών βεβαιώσεων της ΑΑΔΕ, η ανανέωση δελτίου ανεργίας, η χορήγηση επιδόματος θέρμανσης, η έκδοση πιστοποιητικών στρατολογικής κατάστασης και άλλες υπηρεσίες με μεγάλη συχνότητα χρήσης. Οι συγκεκριμένες παρεμβάσεις οδηγούν σε ετήσια μείωση διοικητικού κόστους που υπερβαίνει τα 70 εκατ. ευρώ, αποτρέπουν τουλάχιστον 2,7 εκατομμύρια φυσικές μετακινήσεις πολιτών, εξοικονομούν περίπου 12,8 εκατομμύρια φύλλα χαρτιού και μειώνουν τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα κατά περίπου 8.400 τόνους κάθε χρόνο.
Οι μετρήσεις αναδεικνύουν και μία λιγότερο ορατή αλλά εξίσου σημαντική διάσταση της μεταρρύθμισης: Το υψηλό επίπεδο ψηφιακής ωριμότητας που αποκτούν οι διαδικασίες. Η εκτεταμένη αξιοποίηση της διαλειτουργικότητας μεταξύ των οργανισμών, η αυτοματοποίηση βασικών σταδίων, η μείωση της ανάγκης φυσικής παρουσίας και η μεγαλύτερη προβλεψιμότητα στην ολοκλήρωση των αιτημάτων ενισχύουν την αξιοπιστία και τη διαφάνεια της διοικητικής λειτουργίας συνολικά. Σημαντικό κεφάλαιο της ψηφιακής μετάβασης αποτελεί και η ψηφιοποίηση των φυσικών αρχείων του Δημοσίου. Η εμβληματική δράση που αφορά περίπου 1,2 δισεκατομμύρια σελίδες αρχείων σε κρίσιμους τομείς, όπως η Δικαιοσύνη, η Υγεία, το Κτηματολόγιο, η Μετανάστευση και το Άσυλο, αναμένεται να αποφέρει ετήσιο οικονομικό όφελος της τάξης των 180 εκατ. ευρώ. Παράλληλα, υπολογίζεται ότι θα εξοικονομούνται περίπου 130 εκατομμύρια φύλλα χαρτιού ετησίως, ενώ οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα θα μειωθούν κατά περίπου 2.100 τόνους.
Πέρα από τα οικονομικά και περιβαλλοντικά μεγέθη, η σημασία του έργου βρίσκεται στη δημιουργία νέων δυνατοτήτων για τη δημόσια διοίκηση. Η ταχύτερη αναζήτηση πληροφοριών, η βελτίωση της διαχείρισης δεδομένων, η ενίσχυση της διαλειτουργικότητας μεταξύ φορέων, αλλά και η μελλοντική αξιοποίηση εργαλείων Τεχνητής Νοημοσύνης και ανάλυσης μεγάλων δεδομένων δημιουργούν τις προϋποθέσεις για ένα διαφορετικό μοντέλο διοίκησης τα επόμενα χρόνια. Σε αυτήν τη νέα αρχιτεκτονική υπηρεσιών εντάσσεται και το έργο CRM – Ενιαία Ψηφιακή Υποδομή για την Εξυπηρέτηση Πολιτών και Επιχειρήσεων. Πρόκειται για μία παρέμβαση που επιχειρεί να μετατοπίσει το κέντρο βάρους από τη διαχείριση των διαδικασιών στη διαχείριση της εμπειρίας του πολίτη. Μέσω της ενοποιημένης παρακολούθησης αιτημάτων και αλληλεπιδράσεων, το έργο φιλοδοξεί να βελτιώσει ουσιαστικά την ποιότητα εξυπηρέτησης και να ενισχύσει τον ανθρωποκεντρικό χαρακτήρα της δημόσιας διοίκησης.
Η εικόνα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία αν ληφθεί υπόψη η κλίμακα της παρέμβασης. Μέχρι σήμερα έχουν ολοκληρωθεί 39 αποτιμήσεις δράσεων, άλλες δέκα βρίσκονται σε εξέλιξη, ενώ στο Εθνικό Μητρώο Διαδικασιών «Μίτος» ήδη έχουν καταγραφεί περισσότερες από 4.200 διοικητικές διαδικασίες. Για πρώτη φορά το ελληνικό κράτος αποκτά έναν μηχανισμό συστηματικής χαρτογράφησης, μέτρησης και αξιολόγησης του τρόπου λειτουργίας του, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για τεκμηριωμένο σχεδιασμό πολιτικών και διαρκή παρακολούθηση των αποτελεσμάτων τους. Καθοριστική συμβολή σε αυτήν την προσπάθεια συστηματικής καταγραφής και αξιολόγησης έχει το Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης και Ηλεκτρονικού Περιεχομένου (ΕΚΤ), το οποίο, σε συνεργασία με τα αρμόδια υπουργεία, εφαρμόζει διεθνώς αναγνωρισμένες μεθοδολογίες μέτρησης διοικητικών βαρών και αξιολόγησης δημόσιων πολιτικών. Η συμβολή του δεν περιορίζεται στην παραγωγή στατιστικών στοιχείων, αλλά συνδέεται με τη δημιουργία ενός μόνιμου μηχανισμού τεκμηρίωσης, ο οποίος επιτρέπει για πρώτη φορά τη συστηματική αποτίμηση των αποτελεσμάτων που παράγουν οι μεταρρυθμίσεις του κράτους.
Η συμπλήρωση έξι ετών λειτουργίας του Gov.gr θα αποτελέσει το κεντρικό θέμα της εκδήλωσης «6 χρόνια Gov.gr: Κλικ και έγινε!», που διοργανώνει το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης στις 9 Ιουνίου 2026, στην Τεχνόπολη του Δήμου Αθηναίων. Η παρουσία του Πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη, ο οποίος θα απευθύνει ομιλία, προσδίδει ιδιαίτερο συμβολισμό σε μία πρωτοβουλία που έχει ταυτιστεί με τον εκσυγχρονισμό του κράτους και την καθημερινή εμπειρία εκατομμυρίων πολιτών. Η εκδήλωση πραγματοποιείται στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0», με χρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Ένωση μέσω του NextGenerationEU. Έξι χρόνια μετά την έναρξη του Gov.gr, όπως αποτυπώνεται και στη δήλωση του Υπουργού Ψηφιακής Διακυβέρνησης, το ενδιαφέρον, πλέον, δεν περιορίζεται στον αριθμό των ψηφιακών υπηρεσιών που προσφέρονται στους πολίτες. Το ουσιαστικότερο στοιχείο είναι ότι ο ψηφιακός μετασχηματισμός αρχίζει να αποτυπώνεται σε μετρήσιμα αποτελέσματα: Σε λιγότερη γραφειοκρατία, μικρότερο διοικητικό κόστος, εξοικονόμηση πόρων και καλύτερη εξυπηρέτηση. Και ίσως για πρώτη φορά μία τόσο εκτεταμένη μεταρρύθμιση του Δημοσίου μπορεί να αξιολογηθεί όχι με βάση τις εξαγγελίες, αλλά με βάση τα δεδομένα που παράγει καθημερινά.
