Η Ελληνική Αστυνομία εξέδωσε ανακοίνωση για την έξαρση που παρουσιάζουν οι τηλεφωνικές και ηλεκτρονικές απάτες από επιτήδειους που παριστάνουν γιατρούς, αστυνομικούς, λογιστές ή υπαλλήλους δημοσίων υπηρεσιών. Η επίσημη ενημέρωση για απάτες στοχεύει στην προστασία των πολιτών από μεθοδεύσεις που αδειάζουν τραπεζικούς λογαριασμούς και σπίτια, εκμεταλλευόμενες τον αιφνιδιασμό και τον φόβο των θυμάτων.
Τα προσχήματα και οι μέθοδοι που χρησιμοποιούν οι δράστες
Οι επιτήδειοι χρησιμοποιούν μια ευρεία γκάμα από διαφορετικά τεχνάσματα και δικαιολογίες προκειμένου να παραπλανήσουν τους πολίτες. Οι δράστες επιχειρούν να εκμεταλλευτούν την ψυχολογική πίεση των θυμάτων, επικαλούμενοι δήθεν τροχαία ατυχήματα στενών συγγενικών προσώπων, επείγουσες χειρουργικές επεμβάσεις που πρέπει να γίνουν άμεσα, τεχνικές βλάβες ή ακόμη και αιφνιδιαστικούς οικονομικούς ελέγχους. Η αστυνομία, με αφορμή πρόσφατα περιστατικά, επανέρχεται με αναλυτικές συμβουλές, καλώντας τους πολίτες να είναι εξαιρετικά επιφυλακτικοί απέναντι σε άγνωστα άτομα που τους ζητούν:
- Την καταβολή χρηματικών ποσών με διάφορα προσχήματα, όπως η επείγουσα ανάγκη για χειρουργική επέμβαση συγγενούς μετά από ατύχημα ή η απεμπλοκή του από σοβαρές ποινικές συνέπειες λόγω πρόκλησης θανατηφόρου ή σοβαρού τροχαίου ατυχήματος.
- Τη συγκέντρωση όλων των κοσμημάτων και των χρημάτων τους με το πρόσχημα της αποφυγής «καταστροφής» αυτών από επικείμενη διαρροή ηλεκτρικού ρεύματος και βραχυκύκλωμα, ζητώντας την παράδοσή τους ή την τοποθέτησή τους σε εξωτερικό χώρο του σπιτιού.
- Την πλήρη καταγραφή των χρυσαφικών που φυλάσσονται μέσα στην οικία, προκειμένου υποτίθεται να αποφευχθεί η επιβολή προστίμου ή η κατάσχεση από την εφορία.
- Τη γνωστοποίηση τηλεφωνικά ή την καταχώριση προσωπικών οικονομικών δεδομένων και στοιχείων, όπως κωδικούς PIN και κωδικούς επαλήθευσης, με το πρόσχημα της δήθεν χορήγησης κάποιου κρατικού επιδόματος.
Οι βασικές οδηγίες της ΕΛΑΣ για την ασφάλεια των πολιτών
Η αστυνομία συστήνει συγκεκριμένα μέτρα αντιμετώπισης αυτών των φαινομένων. Αρχικά, οι πολίτες πρέπει να είναι ιδιαίτερα επιφυλακτικοί όταν άγνωστοι προσπαθούν να τους πείσουν για την ανάγκη καταβολής χρημάτων για επείγουσα ανάγκη συγγενούς (π.χ. νοσηλεία) και να μην ενδίδουν σε προτροπές για προσωπική συνάντηση. Σε τέτοιες περιπτώσεις, επιβάλλεται να επιδιώκουν πάντα οι ίδιοι να επικοινωνούν τηλεφωνικά με το συγγενικό τους πρόσωπο προς επιβεβαίωση των όσων ακούν. Η επικοινωνία αυτή πρέπει να γίνεται με δικό τους τηλέφωνο και κατόπιν δικής τους πρωτοβουλίας, ενώ δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να δέχονται να μιλήσουν με άτομο το οποίο κάλεσαν οι άγνωστοι.
Επιπλέον, επισημαίνεται με έμφαση ότι δεν χρησιμοποιείται ποτέ η πρακτική από νοσοκομεία ή άλλες δημόσιες υπηρεσίες να μεταβαίνουν υπάλληλοί τους σε σπίτια ή σε δημόσιους χώρους και να ζητούν από τους πολίτες την καταβολή χρημάτων για τις υπηρεσίες που παρέχουν. Επίσης, οι πολίτες δεν πρέπει να πείθονται όταν κάποιος άγνωστος τους καλεί και ζητά χρήματα, τιμαλφή ή καταγραφή κοσμημάτων, ούτε όταν εμφανίζονται άγνωστοι ως υπάλληλοι Δημόσιας Υπηρεσίας ή άλλου φορέα για την επιδιόρθωση κάποιου τεχνικού προβλήματος, εάν δεν τους έχουν καλέσει προηγουμένως οι ίδιοι.
Μέτρα προστασίας της ιδιωτικής περιουσίας και των ψηφιακών δεδομένων
Η αστυνομία συστήνει επίσης αυξημένη προσοχή στις καθημερινές συναλλαγές και την πρόσβαση στην οικία. Οι πολίτες οφείλουν να είναι ιδιαίτερα επιφυλακτικοί σε άγνωστα άτομα που επιχειρούν με διάφορα προσχήματα και τεχνάσματα να εισέλθουν στο σπίτι τους. Παράλληλα, δεν πρέπει να πείθονται εύκολα σε ευκαιριακές αγορές προϊόντων που τους προτείνουν άγνωστοι στον δρόμο, ιδιαίτερα μάλιστα χωρίς να έχουν δει και ελέγξει πρώτα τα προϊόντα αυτά.
Στον ψηφιακό τομέα, είναι αναγκαίο να αποφεύγεται η γνωστοποίηση προσωπικών οικονομικών δεδομένων και στοιχείων, και σε καμία απολύτως περίπτωση να μην κοινοποιούνται σε τρίτους οι προσωπικοί κωδικοί PIN ή οι κωδικοί επαλήθευσης των τραπεζικών λογαριασμών. Επιπλέον, οι πολίτες δεν πρέπει να συμπληρώνουν ψηφιακές φόρμες με τα προσωπικά τους στοιχεία όταν αυτές τους αποστέλλονται από άγνωμας διευθύνσεις ηλεκτρονικού ταχυδρομείου (email) ή μέσω μηνυμάτων (SMS, Social Media κ.λπ.). Σε περίπτωση που πραγματοποιείται ηλεκτρονική μεταφορά χρημάτων σε κάποιον υποψήφιο πωλητή, πρέπει πάντα να διασταυρώνονται σχολαστικά τα στοιχεία του ως δικαιούχου και σχετιζόμενου με τον υποδεικνυόμενο τραπεζικό λογαριασμό.
Πώς να βοηθήσετε το έργο των διωκτικών αρχών
Για την αποτελεσματική αντιμετώπιση του προβλήματος, η αστυνομία προτρέπει τους πολίτες να έχουν πάντα άμεσα διαθέσιμους τους τηλεφωνικούς αριθμούς με τους οποίους πρέπει να επικοινωνήσουν σε περίπτωση ανάγκης, όπως της Αστυνομίας, της Πυροσβεστικής, των Νοσοκομείων και των στενών τους συγγενών. Εάν έρθουν σε επαφή με υπόπτους, πρέπει να προσπαθήσουν να συγκρατήσουν με ψυχραιμία τα χαρακτηριστικά των δραστών, τα οχήματα με τα οποία κινούνται (όπως τον αριθμό κυκλοφορίας, τη μάρκα και το χρώμα του οχήματος), τους τηλεφωνικούς αριθμούς από τους οποίους τους καλούν, καθώς και την ηλεκτρονική διεύθυνση (URL) σε περίπτωση διαδικτυακής απάτης, ώστε να βοηθήσουν ουσιαστικά το έργο των διωκτικών αρχών.
Τέλος, υπογραμμίζεται η σημασία του να ενημερώνονται πάντα οι αστυνομικές Αρχές, ακόμη και στην περίπτωση που υπήρξε απλή απόπειρα απάτης και οι δράστες δεν κατάφεραν να ολοκληρώσουν την πράξη τους. Σημειώνεται ότι όλες οι γνωστές μέθοδοι απατών που χρησιμοποιούν οι επιτήδειοι, καθώς και αναλυτικές συμβουλές, βρίσκονται αναρτημένες στην επίσημη ιστοσελίδα της Ελληνικής Αστυνομίας και ειδικότερα στην ενότητα «Οδηγός του πολίτη/Χρήσιμες συμβουλές». Επιπλέον, εξειδικευμένες πληροφορίες και συμβουλές για περιστατικά που αφορούν αποκλειστικά ηλεκτρονικές απάτες υπάρχουν διαθέσιμες στην ιστοσελίδα https://cyberalert.gr.
