Η συμφωνία ΕΕ-Mercosur εγκρίθηκε με την απαραίτητη πλειοψηφία των κρατών-μελών, ανοίγοντας τον δρόμο για τη δημιουργία μιας τεράστιας ζώνης ελεύθερων συναλλαγών. Η εξέλιξη αυτή επηρεάζει άμεσα τις εξαγωγές και τα ΠΟΠ προϊόντα, ενώ οι αγρότες εκφράζουν έντονες ανησυχίες για τον ανταγωνισμό από τη Λατινική Αμερική.
Οι πολιτικές ισορροπίες και η διαδικασία υπογραφής
Η απόφαση για την έγκριση της εμπορικής συμφωνίας με τις χώρες της MERCOSUR (Βραζιλία, Αργεντινή, Παραγουάη, Ουρουγουάη) αποτελεί σημείο καμπής μετά από διαπραγματεύσεις που διήρκεσαν ένα τέταρτο του αιώνα. Αν και η πλειοψηφία των κρατών-μελών τάχθηκε υπέρ, υπήρξαν ισχυρές αντιστάσεις από χώρες όπως η Γαλλία, η Πολωνία, η Αυστρία, η Ιρλανδία και η Ουγγαρία, οι οποίες καταψήφισαν το κείμενο, ενώ το Βέλγιο απείχε. Παρά τις αντιδράσεις, η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ετοιμάζεται να ταξιδέψει στην Παραγουάη την επόμενη εβδομάδα για την επίσημη υπογραφή. Για την τελική έγκριση απαιτήθηκε η ειδική πλειοψηφία τουλάχιστον 15 χωρών που εκπροσωπούν το 65% του πληθυσμού της Ένωσης, με τη Γερμανία και την Ισπανία να πρωτοστατούν, βλέποντας μια μοναδική ευκαιρία πρόσβασης σε 780 εκατομμύρια καταναλωτές.
Τι προβλέπεται για το εμπόριο και την ευρωπαϊκή παραγωγή
Η συμφωνία στοχεύει στη διευκόλυνση των συναλλαγών, επιτρέποντας στην Ευρώπη να εξάγει περισσότερα αυτοκίνητα, μηχανήματα, ποτά και κρασιά. Στον αντίποδα, η Ευρώπη θα υποδέχεται ευκολότερα προϊόντα όπως κρέας, ζάχαρη, ρύζι, μέλι και σόγια. Το γεγονός αυτό προκαλεί έντονο προβληματισμό στους Ευρωπαίους παραγωγούς, καθώς φοβούνται ότι δεν θα μπορέσουν να ανταγωνιστούν το εξαιρετικά χαμηλό κόστος παραγωγής της Λατινικής Αμερικής. Για να μετριαστούν αυτές οι ανησυχίες, το κείμενο περιλαμβάνει πρόσθετα μέτρα προστασίας της ευρωπαϊκής γεωργίας, τα οποία θα ενεργοποιούνται αυτόματα σε περίπτωση απότομης και απειλητικής αύξησης των εισαγωγών.
Η στάση της Ελλάδας και η προστασία των τοπικών προϊόντων
Η ελληνική πλευρά τοποθετείται θετικά απέναντι στη συμφωνία, έχοντας ωστόσο θέσει αυστηρές προϋποθέσεις για τη διασφάλιση των εθνικών συμφερόντων. Ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Κώστας Τσιάρας, υπογράμμισε ότι μέσω της συμφωνίας διασφαλίζονται 21 ελληνικά ΠΟΠ προϊόντα από απομιμήσεις στις αγορές της Λατινικής Αμερικής. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η φέτα, το ελαιόλαδο, η μαστίχα Χίου και ο κρόκος Κοζάνης. Παρά το γεγονός ότι οι ελληνικές εξαγωγές προς τις χώρες αυτές ανέρχονται σήμερα σε 34 εκατομμύρια ευρώ, η Αθήνα ζητά διαρκή παρακολούθηση των επιπτώσεων στην εγχώρια παραγωγή και την εφαρμογή ισότιμων όρων ανταγωνισμού, ενώ διεκδικεί την ανακατεύθυνση πόρων υπέρ της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής για την αντιμετώπιση τυχόν διαταραχών στην αγορά.
Γεωστρατηγική σημασία και βιομηχανική ανάπτυξη
Από την πλευρά της βιομηχανίας, ιδιαίτερα στη Γερμανία, η εξέλιξη αυτή χαρακτηρίζεται ως τεράστια επιτυχία. Η Τάνια Γκένερ, διευθύνουσα σύμβουλος της Ένωσης Γερμανικών Βιομηχανιών (BDI), τόνισε ότι η κατάργηση των εμπορικών εμποδίων θα εξοικονομήσει περίπου τέσσερα δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως από δασμούς. Πέρα από τα οικονομικά οφέλη, η συμφωνία προσφέρει στην Ευρώπη πρόσβαση σε κρίσιμες πρώτες ύλες, όπως το λίθιο και ο χαλκός, που είναι απαραίτητες για την ηλεκτροκίνηση και την πράσινη μετάβαση. Σε μια εποχή που ο ανταγωνισμός από τις ΗΠΑ και την Κίνα εντείνεται, η Ευρώπη επιδιώκει να ενισχύσει τον γεωστρατηγικό της ρόλο, ανοίγοντας παράλληλα τον δρόμο για μελλοντικές συνεργασίες με την Ινδία και την Ινδονησία.
