Ένα ισχυρό κύμα καύσωνα στην Ευρώπη σαρώνει τη Δυτική και Κεντρική ήπειρο από τα τέλη Μαΐου, σπάζοντας ιστορικά ρεκόρ θερμοκρασίας. Στη Βρετανία κατεγράφη 34,8°C στο Kew Gardens του Λονδίνου — η θερμότερη ημέρα Μαΐου στην ιστορία της χώρας — ενώ στη Γαλλία η Δευτέρα ήταν επίσης η πιο ζεστή ημέρα Μαΐου που έχει καταγραφεί ποτέ, με αναφορές για θανάτους από την ακραία ζέστη.
Τι είναι ο «θερμικός θόλος» που μετέτρεψε την Ευρώπη σε θερμοκήπιο;
Το φαινόμενο οφείλεται σε έναν εκτεταμένο «θερμικό θόλο» που μετακινήθηκε από τη Βόρεια Αφρική και κάλυψε μεγάλο τμήμα της Δυτικής Ευρώπης. Πρόκειται για ισχυρό και επίμονο σύστημα υψηλών πιέσεων που λειτουργεί σαν «καπάκι» στην ατμόσφαιρα: εγκλωβίζει τον θερμό αέρα κοντά στο έδαφος, εμποδίζει την άνοδό του και δεν αφήνει τη θερμότητα να αποφορτιστεί προς τα ανώτερα στρώματα. Αποτέλεσμα: η κλιματική αλλαγή στην Ευρώπη επιτείνει τέτοια φαινόμενα, καθώς η ήπειρος θερμαίνεται ταχύτερα από τον παγκόσμιο μέσο όρο.
Ιστορικά ρεκόρ ζέστης: τι συνέβη σε κάθε χώρα
Στο Ηνωμένο Βασίλειο, εκτός από το ρεκόρ ημέρας, καταγράφηκε και «τροπική νύχτα» με θερμοκρασίες που δεν έπεσαν κάτω από τους 20°C — φαινόμενο ιδιαίτερα ασυνήθιστο για τα βρετανικά δεδομένα. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η χώρα είναι δομημένη για ψυχρότερο κλίμα, με περιορισμένη χρήση κλιματισμού και υποδομές που δυσκολεύονται να ανταποκριθούν σε τέτοιες συνθήκες.
Στη Γαλλία, το κύμα ζέστης αναμένεται να συνεχιστεί για αρκετές ημέρες ακόμη. Στο Παρίσι ο υδράργυρος ξεπέρασε τους 30°C για πρώτη φορά φέτος, ενώ οι αρχές έχουν εκδώσει πορτοκαλί προειδοποίηση καύσωνα για το βορειοδυτικό τμήμα της χώρας. Παράλληλα υπάρχουν αναφορές για θανάτους που συνδέονται με ακραία ζέστη κατά τη διάρκεια αθλητικών δραστηριοτήτων.
Στη Γερμανία οι θερμοκρασίες ξεπέρασαν για πρώτη φορά φέτος τους 30°C, με τις προβλέψεις να δείχνουν ακόμη υψηλότερες τιμές μέσα στην εβδομάδα. Στην Ιταλία τέθηκαν σε ισχύ περιορισμοί για εργασία σε εξωτερικούς χώρους κατά τις πιο θερμές ώρες, ενώ στην Ισπανία ο υδράργυρος πλησιάζει ή και ξεπερνά τους 40°C σε ορισμένες περιοχές.
Πότε θα σταματήσει το κύμα ζέστης στην Ευρώπη;
Σύμφωνα με τις μετεωρολογικές υπηρεσίες, το κύμα αναμένεται να συνεχιστεί για αρκετές ημέρες ακόμη, ιδίως στη Γαλλία και τη Νότια Ευρώπη. Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι τέτοια φαινόμενα δεν αποτελούν πλέον «εξαιρέσεις»: η ακραία ζέστη Μαΐου τείνει να γίνει πιο συχνή και πιο έντονη, με σοβαρές επιπτώσεις στη δημόσια υγεία, τις υποδομές και την καθημερινή ζωή.
Γιατί ανησυχεί η επιστημονική κοινότητα;
Η Ευρώπη θερμαίνεται ταχύτερα από τον παγκόσμιο μέσο όρο, σύμφωνα με την επιστημονική κοινότητα — γεγονός που συνδέεται άμεσα με την κλιματική αλλαγή. Το τρέχον κύμα ζέστης θεωρείται από πολλούς ερευνητές ένα ακόμη δείγμα της νέας κλιματικής πραγματικότητας. Οι ευρωπαϊκές κοινωνίες, τονίζουν, πρέπει να προσαρμοστούν άμεσα σε συνθήκες που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν ακραίες — αλλά πλέον μετατρέπονται σταδιακά σε νέα κανονικότητα.
