Η πλανητική θέρμανση που προκαλείται από τις ανθρώπινες δραστηριότητες απειλεί να καταρρεύσει ένα ολόκληρο σύστημα ρευμάτων στον Ατλαντικό Ωκεανό που ρυθμίζουν και επηρεάζουν τον καιρό σε όλο τον κόσμο, όπως διαπίστωσε μια νέα επιστημονική μελέτη.
H Ατλαντική Μεσημβρινή Κυκλοφορία Ανατροπής (AMOC) που αποτελεί τμήμα του Ρεύματος του Κόλπου, μεταφέρει ζεστό νερό από τους τροπικούς προς τα βόρεια και κρύο νερό από τον Βόρειο Ατλαντικό στο νότο.
Αυτή η φυσική ανακατανομή της θερμότητας εδώ και καιρό συμβάλει στην σταθεροποίηση των περιφερειακών κλιματικών και καιρικών συνθηκών. Ωστόσο, οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι το σύστημα επιβραδύνεται. Μια έκθεση του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών του 2019 κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ενώ το ρεύμα είναι ”πολύ πιθανό” να αποδυναμωθεί αυτόν τον αιώνα, μια συνολική κατάρρευση ήταν απίθανο να συμβεί.
Αλλά η νέα μελέτη, που δημοσιεύτηκε την Πέμπτη στο περιοδικό Nature Climate Change, δείχνει ότι η κατάσταση θα μπορούσε να είναι πολύ χειρότερη από ό, τι πιστεύαμε. Οι τρέχουσες αλλαγές μπορεί να συνδέονται με μία ”σχεδόν πλήρη απώλεια σταθερότητας του AMOC κατά τη διάρκεια του περασμένου αιώνα”, αναφέρει η ανάλυση.
″Τα ευρήματα υποστηρίζουν την εκτίμηση ότι η πτώση του AMOC δεν είναι απλώς μια διακύμανση ή μια γραμμική απάντηση στις αυξανόμενες θερμοκρασίες, αλλά πιθανώς σημαίνει την προσέγγιση ενός κρίσιμου ορίου πέρα από το οποίο το σύστημα κυκλοφορίας θα μπορούσε να καταρρεύσει”, δήλωσε ο Niklas Boers, ερευνητής στο Ινστιτούτο του Πότσνταμ για την έρευνα για τις επιπτώσεις στο κλίμα, και συγγραφέας της μελέτης.
Ένα σακατεμένο σύστημα ρευμάτων του Ατλαντικού θα μπορούσε να προκαλέσει καταστροφικές, δυνητικά μη αναστρέψιμες αλλαγές, από την άνοδο της θάλασσας στη Βόρεια Αμερική έως μεγάλες διαταραχές στους εποχιακούς μουσώνες στην Ασία και τη Νότια Αμερική.
«Η απλή πιθανότητα ότι το σημείο ανατροπής της AMOC είναι κοντά και πρέπει να αποτελεί σημαντικό κίνητρο για να λάβουμε αντίμετρα», δήλωσε ο Levke Caesar, κλιματολογικός φυσικός στο Πανεπιστήμιο Maynooth της Ιρλανδίας, στην The Washington Post. «Οι συνέπειες μιας κατάρρευσης θα ήταν πιθανότατα εκτεταμένες».
Αλλά ο Andreas Schmittner, επιστήμονας στο Πανεπιστήμιο του Όρεγκον, είναι σκεπτικός για το πόρισμα της μελέτης.
«Η μέθοδος που εφαρμόστηκε στη μελέτη έχει αναπτυχθεί και δοκιμαστεί σε πολύ απλά μοντέλα δυναμικών συστημάτων, αλλά στη συνέχεια εφαρμόστηκε σε παρατηρήσεις θερμοκρασιών και αλατότητας της επιφάνειας της θάλασσας», είπε στη HuffPost.
«Νομίζω ότι η μέθοδός τους είναι ολοκαίνουργια και χρειάζεται να δοκιμαστεί από διαφορετικούς ερευνητές και να διερευνηθεί περισσότερο σε σύνθετα κλιματικά μοντέλα για να διαπιστωθεί εάν λειτουργεί με τα δεδομένα που χρησιμοποίησαν. Νομίζω ότι είναι πρόωρο να συμπεράνουμε ότι το AMOC βρίσκεται στα πρόθυρα της κατάρρευσης ».
Η μελέτη έρχεται πριν από μια σημαντική έκθεση της Διακυβερνητικής Επιτροπής των Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική Αλλαγή, ή IPCC, της κορυφαίας δηλαδή κοινοπραξίας ερευνητών που μελετούν την αύξηση της θερμοκρασίας που προκαλείται από τον άνθρωπο. Η αξιολόγηση, η οποία αναμένεται στις 9 Αυγούστου και έχει συνταχθεί από περισσότερους από 200 επιστήμονες, θα παρέχει μια ενημερωμένη καταγραφή της κρίσης και των σημερινών και μελλοντικών επιπτώσεών της σε όλο τον κόσμο.
Δεν υπάρχει τρόπος να εντοπιστεί με ακρίβεια το επίπεδο των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου που θα εμπόδιζε την πλήρη κατάρρευση του AMOC, δήλωσε ο Μπουρς στον The Guardian. «Το μόνο που πρέπει να κάνουμε», είπε, «είναι να διατηρήσουμε τις εκπομπές όσο το δυνατόν χαμηλότερες. Η πιθανότητα να συμβεί αυτό το εξαιρετικά ισχυρό γεγονός αυξάνεται με κάθε γραμμάριο CO2 που εκπέμπουμε στην ατμόσφαιρα ».
