Το νέο πρόγραμμα παιδικού κουμπαρά ξεκινά τον Ιανουάριο του 2027, προσφέροντας ισόποση κρατική συμμετοχή έως 1.200 ευρώ ετησίως για κάθε ευρώ που καταθέτουν οι γονείς. Το μέτρο, που υποστηρίζεται από τις τράπεζες, αφορά παιδιά γεννημένα από το 2025 και μετά, με στόχο τη δημιουργία σημαντικού κεφαλαίου μέσω επενδυτικών λογαριασμών έως την ενηλικίωση.
Κίνητρα για ενίσχυση της αποταμίευσης με επενδυτικά χαρακτηριστικά μέσω τραπεζών
Μια νέα μορφή αποταμίευσης με έντονη επενδυτική κατεύθυνση εισάγεται για τα παιδιά, τελούσα υπό την αιγίδα των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων. Οι τράπεζες εκφράζουν έμπρακτα την υποστήριξή τους στο μέτρο, προετοιμάζοντας τις κατάλληλες υποδομές για την ενίσχυσή του. Οι συγκεκριμένες μέθοδοι στήριξης θα εξαρτηθούν άμεσα από τη μορφή των λογαριασμών που θα θεσπιστούν τελικά.
Τα κίνητρα που εξετάζουν οι τράπεζες
Τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα αξιολογούν μια σειρά από παροχές για να καταστήσουν το πρόγραμμα ελκυστικό. Στις επιλογές τους περιλαμβάνονται αυξημένα επιτόκια για προϊόντα με σταθερή απόδοση, μειωμένα κόστη διαχείρισης για προϊόντα κυμαινόμενης απόδοσης ή συνδυαστικά σχήματα υπηρεσιών. Κεντρικός στόχος είναι η μεγιστοποίηση του τελικού κεφαλαίου που θα έχουν στη διάθεσή τους τα παιδιά μόλις συμπληρώσουν το 18ο έτος της ηλικίας τους.
Μέσα από τον νέο μηχανισμό, οι τράπεζες στοχεύουν στα εξής
- την αναβίωση της έννοιας της αποταμίευσης, ιδιαίτερα στις νεότερες γενιές,
- το άνοιγμα τουλάχιστον 30.000 νέων επενδυτικών λογαριασμών μακροπρόθεσμης διάρκειας,
- την προσέλκυση νέων πελατών στο ελληνικό τραπεζικό σύστημα,
- την ανάπτυξη, μέσω των θυγατρικών τους, νέων και πιο σύνθετων επενδυτικών προϊόντων.
Δυνητικά αφορά 150.000 παιδιά
Το μέτρο απευθύνεται σε μια δυνητική βάση περίπου 150.000 παιδιών, υπολογιζόμενη με βάση τον αριθμό των γεννήσεων κατά τα έτη 2024 και 2025, καθώς και το πρώτο τρίμηνο του 2026. Η υλοποίηση του προγράμματος αναμένεται να δημιουργήσει μια νέα πελατειακή βάση για τα ιδρύματα. Ενδεικτικά, αν το 20% των παιδιών που περιλαμβάνονται στη δυνητική βάση αξιοποιήσει το μέτρο, θα προκύψουν περίπου 30.000 νέοι λογαριασμοί.
Πώς λειτουργεί ο αποταμιευτικός λογαριασμός
Από τον Ιανουάριο του 2027 ξεκινά η ενεργοποίηση του νέου αποταμιευτικού προγράμματος για παιδιά, με σκοπό τη δημιουργία ενός σημαντικού κεφαλαίου από τα πρώτα στάδια της ζωής τους μέχρι την ενηλικίωση. Οι γονείς θα έχουν τη δυνατότητα να ανοίγουν τον λογαριασμό για βρέφη κατά τη διάρκεια των δύο πρώτων ετών από τη γέννησή τους, ενώ το μέτρο θα έχει αναδρομική ισχύ για όσα παιδιά γεννήθηκαν εντός του 2025 και του 2026.
1+1: Για κάθε ευρώ του γονέα, ένα ευρώ από το κράτος
Το κύριο χαρακτηριστικό του προγράμματος είναι η ισόποση κρατική συμμετοχή στις καταθέσεις. Για κάθε 1 ευρώ που καταθέτει ο γονέας, το κράτος θα προσθέτει επιπλέον 1 ευρώ, με το ανώτατο όριο της κρατικής συνεισφοράς να ανέρχεται στα 1.200 ευρώ ετησίως. Με αυτόν τον τρόπο, μια μηνιαία κατάθεση 100 ευρώ από την πλευρά του γονέα θα ενισχύεται με επιπλέον 100 ευρώ από το κράτος.
Από την αποταμίευση στην επένδυση
Το συνολικό ποσό θα επενδύεται, ενώ το ετήσιο όριο της αποταμίευσης που επιδοτείται θα παρουσιάζει αύξηση της τάξεως του 10% ανά πενταετία. Λόγω του επενδυτικού χαρακτήρα του λογαριασμού και της λειτουργίας του ανατοκισμού, εκτιμάται ότι το κεφάλαιο κατά την ενηλικίωση των 18 ετών μπορεί να κυμανθεί από 60.000 έως 77.000 ευρώ. Τα χρήματα θα παραμένουν δεσμευμένα μέχρι τότε, προσφέροντας οικονομική στήριξη για σπουδές ή επαγγελματικά βήματα, χωρίς εισοδηματικά κριτήρια για το σύνολο των οικογενειών.
Η μεγάλη επιστροφή της αποταμίευσης
Η πρωτοβουλία αυτή εκδηλώνεται σε μια περίοδο κατά την οποία η αποταμιευτική κουλτούρα των Ελλήνων έχει υποχωρήσει αισθητά. Η μακροχρόνια οικονομική κρίση, η συρρίκνωση των εισοδημάτων, η ακρίβεια και η ραγδαία αύξηση του κόστους διαβίωσης και στέγασης έχουν περιορίσει δραστικά τις δυνατότητες των νοικοκυριών. Σύμφωνα με τα στοιχεία του 2026, η Ελλάδα παραμένει η μοναδική χώρα στην Ευρωπαϊκή Ένωση με σταθερά αρνητικό ρυθμό αποταμίευσης, με τα νοικοκυριά να δαπανούν 103,3 ευρώ για κάθε 100 ευρώ εισοδήματος, καλύπτοντας το έλλειμμα από παλαιότερα αποθέματα ή δανεισμό.
Η Alpha Bank, τοποθετούμενη επί του θέματος, σημείωσε πως έχει ήδη προχωρήσει σε αντίστοιχες ενέργειες, εισάγοντας από την 1η Ιανουαρίου 2026 το Alpha Junior Savings Account. Πρόκειται για ένα πρόγραμμα μακροχρόνιας αποταμίευσης για τα παιδιά των εργαζομένων της. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει μηνιαία εισφορά της τράπεζας για παιδιά ηλικίας 6 έως 18 ετών, με δυνατότητα επιλογής επενδυτικού προφίλ από τον εργαζόμενο, προαιρετική πρόσθετη συμμετοχή του γονέα και αυξημένη εισφορά για όσους έχουν τρία ή περισσότερα παιδιά.
Γιατί οι Έλληνες δεν αποταμιεύουν
Η κάμψη της αποταμίευσης στην Ελλάδα οφείλεται σε ένα πλέγμα οικονομικών και διαρθρωτικών αιτιών. Η μείωση του διαθέσιμου εισοδήματος και η ακρίβεια οδήγησαν τους μισθούς σε απώλεια αγοραστικής δύναμης, ενώ ο πληθωρισμός στα βασικά αγαθά και την ενέργεια ανάγκασε τα νοικοκυριά να κατευθύνουν το εισόδημά τους σε άμεσες ανάγκες. Επιπλέον, το υψηλό στεγαστικό κόστος από ενοίκια και δάνεια περιορίζει κάθε δυνατότητα αποταμίευσης.
Παράλληλα, ο παραδοσιακός προσανατολισμός του ελληνικού πλούτου προς την αγορά ακινήτων, αντί για ρευστές αποταμιεύσεις, παίζει καθοριστικό ρόλο. Η παρουσία εισοδημάτων που δεν αποτυπώνονται πλήρως στα επίσημα στοιχεία δημιουργεί μια στρεβλή εικόνα της πραγματικής συμπεριφοράς. Τέλος, οι διαχρονικά χαμηλές αποδόσεις των παραδοσιακών καταθέσεων δεν παρείχαν ισχυρά κίνητρα για αποταμίευση μέσω του τραπεζικού συστήματος.
Μικρά ποσά, μεγάλη διάρκεια
Η αποταμίευση δεν εξαρτάται απαραίτητα από μεγάλα κεφάλαια, αλλά από τη συνέπεια στη συμπεριφορά. Ακόμη και περιορισμένες μηνιαίες εισφορές μπορούν να καλλιεργήσουν τη σωστή συνήθεια και να οδηγήσουν στη συγκέντρωση σημαντικών ποσών σε βάθος χρόνου. Ο νέος παιδικός κουμπαράς φιλοδοξεί να θεμελιώσει αυτή την κουλτούρα στις επόμενες γενιές, ενώ οι τράπεζες επιδιώκουν να αξιοποιήσουν τη νέα αγορά, προσφέροντας προϊόντα που ενισχύουν την απόδοση του κεφαλαίου μέχρι την ενηλικίωση των δικαιούχων.
