Με συμπληρωμένα 12 χρόνια στον αρχιερατικό θώκο της Πιερίας, ο Μητροπολίτης Κίτρους, Κατερίνης και Πλαταμώνος κ. Γεώργιος προβαίνει σε έναν αναλυτικό απολογισμό. Στη συνέντευξή του στον Γιώργο Κορομήλη, αναφέρεται στις μεγάλες προκλήσεις (πανδημία, εθνικά θέματα), την ίδρυση νέων κοινωνικών δομών (Κοινωνικό Φροντιστήριο, Γραφείο Νεότητας), ενώ παίρνει θέση για τη δικαστική απόφαση εναντίον δημοσιογράφου και τις διοικητικές εκκρεμότητες στην Ιερά Μονή Οσίου Εφραίμ Κονταριώτισσας.
Μητροπολίτης Γεώργιος: «Η Ιεροσύνη είναι Σταυρός Ευθύνης και Αγάπης»
Πέρασαν 12 χρόνια από την έλευση του νέου Μητροπολίτης Κίτρους, Κατερίνης και Πλαταμώνος κ. Γεωργίου. Είναι ο τρίτος Μητροπολίτης στην πορεία ζωής αυτής της εφημερίδας, η οποία βρίσκεται ήδη στο 51ο έτος ζωής της. Είχαν προηγηθεί ο μακαριστός Βαρνάβας Τζωρτζάτος και ο μακαριστός Αγαθόνικος Φατούρος που άφησαν ισχυρό αποτύπωμα στην εκκλησία της Πιερίας.
Να σημειώσουμε ότι η Πιερία ευτύχησε να έχει φωτισμένους ποιμενάρχες από την αρχή της δημιουργίας μητροπόλεως στην περιοχή.
Διαδέχθηκε δύο τελείως διαφορετικούς ανθρώπινους χαρακτήρες στη διοίκηση της Μητροπόλεως. Ο μητροπολίτης Βαρνάβας (1954 – 1985) ισχυρή προσωπικότητα στην Ελλάδα και διεθνώς, εθεωρείτο ο Υπουργός Εξωτερικών της Εκκλησίας της Ελλάδος, ανέλαβε τα ηνία στην μεταπολεμική ουσιαστικά περίοδο με τις δυσκολίες που οι κοινωνικές συνθήκες δημιούργησαν, όταν η εκκλησία ήταν το μόνο καταφύγιο των δεινοπαθούντων ανθρώπων από τις ασύμμετρες επιπτώσεις ενός πολέμου και ενός εμφυλίου. Τον αξίωσε ο Θεός να φέρει εις πέρας το δύσκολο έργο του και να χαρίσει στην πόλη τον περικαλλή Ναό της Θείας Αναλήψεως.
Η περίοδος ιερατείας του Μητροπολίτη Αγαθόνικου, (1985 – 2013) στην ομαλότερη και πολλά υποσχόμενη περίοδο για την ελληνική πραγματικότητα σημαδεύτηκε από το ήπιο του χαρακτήρος του και την χρηστή διοίκηση του, επαύξησε την φιλάνθρωπο δράση της εκκλησίας με τη δράση των συσσιτίων που συνεχίζονται μέχρι σήμερα και τη δημιουργία περιφερειακών Ναών που καλύπτουν τις λατρευτικές ανάγκες των πιστών της Κατερίνης. Η καλοσύνη του άφησε τη σφραγίδα της στο έργο του.
Ο Μητροπολίτης Γεώργιος, ιερωμένος και εκπαιδευτικός, καθηγητής της Θεολογικής Σχολής του ΑΠΘ δίνει το δικό του στίγμα στη διοίκηση της Πιερικής εκκλησίας. Σε μια αποκαλυπτική συνέντευξη στον Γιώργο Κορομήλη, θυμάται τις πρώτες στιγμές στην Πιερία και τις προκλήσεις που κλήθηκε να αντιμετωπίσει. Έδωσε την προσωπική του θεώρηση στα εύκολα και τα δύσκολα που κλήθηκε να χειριστεί. Και όπως υπαγορεύει η πίστη μας, όλα γίνονται κατ’ οικονομίαν του Θεού, και καθείς κρίνεται κατά τα έργα του.
Η Συνέντευξη – Ο Μητροπολίτης Γεώργιος μιλά αποκλειστικά στο «Όλυμπιο Βήμα» και στον Γιώργο Κορομήλη
Πριν 12 χρόνια αναδειχθήκατε Μητροπολίτης Κίτρους, Κατερίνης και Πλαταμώνος. Θέλετε να μας θυμήσετε τα χρονολογικά ορόσημα ;
Εκλέχθηκα από την Ιερά Σύνοδο της Ιεραρχίας της Εκκλησίας της Ελλάδος ως Μητροπολίτης την Πέμπτη 27 Φεβρουαρίου 2014. Χειροτονήθηκα Επίσκοπος στον Ιερό Ναό Αγίου Διονυσίου Αρεοπαγίτου – Πολιούχου Αθηνών το Σάββατο της Τυρινής 1 Μαρτίου 2014. Ενθρονίστηκα στην Κατερίνη το Σάββατο 29 Μαρτίου 2014.
Τι ήταν αυτό που σας οδήγησε να αφιερώσετε τη ζωή σας στην ιερωσύνη; Υπήρξαν πρόσωπα που επηρέασαν την πνευματική αυτή πορεία;
Η πορεία προς την ιεροσύνη δεν αποτελεί μια απλή επιλογή ή μια παρορμητική απόφαση. Είναι μια εσωτερική κλίση, μια βαθιά και σιωπηλή πρόσκληση, που ωριμάζει σταδιακά μέσα στην καρδιά και την ψυχή του ανθρώπου. Στη δική μου πορεία καθοριστικό ρόλο διαδραμάτισαν πρόσωπα της Εκκλησίας, Κληρικοί, Μοναχοί και λαϊκοί, που είχα την ευλογία να γνωρίσω εκ του σύνεγγυς. Ήταν άνθρωποι απλοί, αλλά γεμάτοι πίστη, ταπείνωση και αγάπη. Και βεβαίως ήταν άνθρωποι του χρέους. Με το παράδειγμά τους περισσότερο, παρά με τα λόγια τους, μου έδειξαν τί σημαίνει να υπηρετεί κανείς αληθινά τον Θεό και τον άνθρωπο: με θυσία, με κατανόηση και με ανιδιοτέλεια. Η στάση ζωής τους, η εσωτερική ειρήνη που εξέπεμπαν και η αυθεντικότητα της πίστης τους άφησαν βαθύ αποτύπωμα στην ψυχή μου.
Ιδιαίτερα μνημονεύω τον Άγιο Γέροντα Γεράσιμο τον Υμνογράφο, τον οποίο γνώρισα στη Σκήτη Μικράς Αγίας Άννας του Αγίου Όρους. Έχει ήδη ενταχθεί στο Αγιολόγιο της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Καθοριστικός ήταν ο ρόλος του πνευματικού μου πατέρα, νυν Μητροπολίτη Βεροίας, Ναούσης και Καμπανίας κ. Παντελεήμονος, τον οποίο γνώρισα ως νέο Ιερέα και εξακολουθώ μέχρι σήμερα να επικοινωνώ συχνά μαζί του. Επίσης, βαθιά με επηρέασαν και άλλοι Κληρικοί και λαϊκοί Κατηχητές και Δάσκαλοι, που γνώρισα κατά τα παιδικά μου χρόνια. Αυτά τα πνευματικά πρότυπα έγιναν για μένα φάροι και οδηγοί. Μέσα από τη συναναστροφή μαζί τους άρχισα να κατανοώ βαθύτερα το νόημα της ιεροσύνης, όχι ως αξίωμα ή τιμή, αλλά ως σταυρό ευθύνης και αγάπης. Η επιρροή τους διαμόρφωσε ουσιαστικά τη σκέψη, την πίστη και τελικά την απόφασή μου να ακολουθήσω την πορεία της ιερατικής διακονίας.
Ήρθατε πριν από 12 χρόνια. Οι Κατερινιώτες και γενικότερα οι Πιεριείς, σας υποδέχθηκαν με ανοιχτές αγκάλες. Ποια ήταν η πρώτη σας εντύπωση;
Ενθυμούμαι ακόμη πολύ ζωντανά εκείνο το πρώτο χρονικό διάστημα. Η υποδοχή των ανθρώπων της Πιερίας ήταν γεμάτη αγάπη, κάτι που με άγγιξε βαθιά. Ταυτόχρονα, ένιωθα το βάρος της ευθύνης, καθώς επρόκειτο να συνεχίσω την πορεία μιας τοπικής Εκκλησίας με διακεκριμένους προκατόχους, όπως ο μακαριστός Μητροπολίτης Βαρνάβας, αλλά και ο αείμνηστος Μητροπολίτης Αγαθόνικος, οι οποίοι άφησαν το δικό τους θετικό αποτύπωμα· γι’ αυτό ίσως και οι Κατερινιώτες και γενικότερα οι Πιεριείς με υποδέχθηκαν με τόση θερμότητα.
Ήταν ιδιαίτερη τιμή και ευλογία να διακονήσω τον άμεσο προκάτοχό μου Μητροπολίτη Αγαθόνικο, κατά τα τελευταία δύσκολα χρόνια της ζωής του. Εκλαμβάνω τους προκατόχους μου ως κορυφαίες μορφές και τον εαυτό μου ως ελάχιστο ενώπιόν τους. Αυτή η αίσθηση με κάνει να αντιλαμβάνομαι ακόμη περισσότερο την ανάγκη να διακονήσω τον τόπο με αποφασιστικότητα, με αφοσίωση και με ευσυνειδησία. Από τότε, 12 χρόνια πριν, το ποίμνιο της Πιερίας είναι πλέον ο πυρήνας της ζωής μου, το επίκεντρο των ενδιαφερόντων μου, το αντικείμενο των προσευχών μου, το κριτήριο των επιλογών μου, το πλαίσιο των επιδιώξεών μου και το περίγραμμα της ευθύνης μου.
Ποια θα λέγατε πως ήταν η μεγαλύτερη πρόκληση που χρειάστηκε να αντιμετωπίσετε;
Κάθε εποχή έχει τις προκλήσεις της και καλεί την Εκκλησία να δώσει τις δικές της απαντήσεις με πνεύμα ευθύνης, σύνεσης και αγάπης. Ομολογώ ότι, κατά τη διάρκεια της δωδεκαετούς Αρχιερατείας μου, ως ιδιαίτερες προκλήσεις επισημαίνω τη Συνθήκη των Πρεσπών, τον κορονοϊό και τη νομοθέτηση τεκνοθεσίας παιδιών από ομοφυλόφυλα ζευγάρια. Ήταν ζητήματα που δίχασαν την κοινωνία, προβλημάτισαν την κοινή γνώμη, δοκίμασαν τις αντοχές μας και προκάλεσαν λύπη. Όπως έχει χρέος η Εκκλησία, στην Ιερά Μητρόπολή μας προσπαθήσαμε να αναδείξουμε τα εθνικά και θρησκευτικά ιδεώδη, τη διδασκαλία της Εκκλησίας και τις σταθερές αξίες της παράδοσής μας, στηρίζοντας όσους δοκιμάστηκαν ή απογοητεύτηκαν.
Γενικότερα, τα τελευταία έτη, μέσα από τις πολλαπλές προκλήσεις κοινωνικές, ηθικές και οικονομικές, αναδείχθηκε η δύναμη της Εκκλησίας να σταθεί πραγματικά δίπλα στον άνθρωπο που δοκιμάζεται. Γι’ αυτόν τον λόγο, παράλληλα με τα ήδη λειτουργούντα Φιλανθρωπικά Ιδρύματα, ιδρύθηκαν κατά την περίοδο της Αρχιερατείας μου το Κοινωνικό Φροντιστήριο, το Γραφείο Νεότητας και το Γραφείο Εξωτερικής Ιεραποστολής. Συμπληρωματικά προστίθενται η συμμετοχή μας σε Ευρωπαϊκά προγράμματα Erasmus+, η επέκταση λειτουργίας των θερινών κατασκηνώσεων, αλλά και πολλές ακόμη εκπαιδευτικές και πολιτιστικές δραστηριότητες. Η ποιμαντική ευθύνη, όμως, της Εκκλησίας δεν περιορίζεται μόνο στην αντιμετώπιση των υλικών αναγκών, όσο επείγουσες κι αν είναι αυτές.
Πρωτίστως, αφορά στην ενίσχυση της πίστης, στην καλλιέργεια της ελπίδας και στην ενδυνάμωση της πνευματικής ζωής. Μέσα σε έναν κόσμο που αλλάζει με ιλιγγιώδη ταχύτητα και μέσα σε ένα κύμα κοινωνικών, οικονομικών και πολιτισμικών ανακατατάξεων, η Εκκλησία καλείται να παράσχει θετική και ουσιαστική απάντηση και ανταπόκριση στα φλέγοντα αιτούμενα της εποχής μας. Να παραμείνει σταθερή στην αποστολή της, κρατώντας ζωντανά και ψηλά τα ορθόδοξα χριστιανικά ιδεώδη, τις πνευματικές αξίες και τις εθνικές παραδόσεις, οι οποίες αποτελούν πολύτιμη παρακαταθήκη για την ελληνική κοινωνία. Προς την κατεύθυνση αυτή, αναβαθμίσαμε τη λειτουργία του Πνευματικού Κέντρου «Ο Άγιος Φώτιος» και της Σχολής Βυζαντινής Μουσικής και Παραδοσιακών Οργάνων. Και αυτό γίνεται πράξη με την πνευματική κατάρτιση των ανθρώπων, ιδιαίτερα των νέων.
Σε μια εποχή ταχύτατων κοινωνικών αλλαγών, ποιος θεωρείτε ότι είναι ο ρόλος της Εκκλησίας στην καθημερινότητα των ανθρώπων;
Σε μια εποχή καταιγιστικών κοινωνικών και ιδίως τεχνολογικών-ψηφιακών αλλαγών, η Εκκλησία έχει κρίσιμο ρόλο στην καθημερινότητα των ανθρώπων. Ο κόσμος μας χαρακτηρίζεται από την εμφάνιση νέων εθνικών ομάδων, τη διεκδίκηση δικαιωμάτων, την εξάπλωση της παιδείας, τη διαρκή κινητικότητα των ανθρώπων και τις απεριόριστες δυνατότητες της τεχνολογίας και της επιστήμης, θετικές ή αρνητικές.
Όλα αυτά θέτουν την Εκκλησία μπροστά σε ένα ουσιαστικό δίλημμα:
- ή συνύπαρξη μέσα στην ποικιλομορφία και συμβίωση με αμοιβαίο σεβασμό, συνεργασία, ειρήνη, ελευθερία και δικαιοσύνη,
- ή διχασμός, σύγκρουση και καταστροφή.
Η Εκκλησία καλείται να αντιμετωπίσει αυτό το δίλημμα με πίστη στον Θεό αλλά και ρεαλισμό, παραμένοντας σε στενή επαφή με το δημόσιο αίσθημα, συμμεριζόμενη τις ανησυχίες και τις αγωνίες του κόσμου. Οφείλει να επιλέξει τη θετική πορεία της πνευματικής ανανέωσης, της καλλιέργειας των πιστών, της διαφύλαξης των αξιών της Ορθοδοξίας, της κοινωνικής προσφοράς και της διακονίας προς κάθε άνθρωπο θετικής διάθεσης. Σε έναν κόσμο που αλλάζει ταχύτατα, η Εκκλησία υπενθυμίζει ότι η πίστη, η αγάπη, η ενσυναίσθηση και η αλληλεγγύη είναι αξίες διαχρονικές.
Οφείλει η Εκκλησία να παραμείνει μια ανοιχτή αγκαλιά για κάθε άνθρωπο, ένας φάρος σταθερότητας και ανθρωπιάς μέσα στη σύγχυση της εποχής μας.
Παρατηρούνται διαφοροποιήσεις στη σχέση των νέων με την Εκκλησία; Πώς μπορεί να γεφυρωθεί το χάσμα;
Βιώνουμε, όπως ανέφερα, μια εποχή ταχύτατων αλλαγών, ραγδαίων κοινωνικών ανακατατάξεων και ασύγκριτων ταχυτήτων διάδοσης πληροφοριών. Στο επίκεντρο αυτών των εξελίξεων βρίσκονται οι νέοι, καθώς καλούνται να ενταχθούν οργανικά μέσα σε έναν κόσμο που έχει αφθονία ευκαιριών, αλλά και πολλές προκλήσεις. Μέσα σε αυτές τις συνθήκες, η Εκκλησία δεν θα πρέπει να αναπαύεται αμέριμνα. Αντίθετα, έχει χρέος να σταθεί δίπλα στους νέους, να δείχνει ενδιαφέρον και να λειτουργεί ως φωνή αλήθειας και αγάπης, ελπίδας και ουσιαστικής συμπαράστασης. Οι σημερινοί νέοι αναζητούν νόημα ύπαρξης, ουσιώδη τρόπο ζωής και αυθεντικότητα. Χρειάζονται τη χριστιανική πίστη και την αλήθεια του Ευαγγελίου.
Τα κενά λόγια, οι βερμπαλισμοί και ο ανούσιος διδακτισμός προκαλούν στους νέους δυσπιστία και απογοήτευση. Τους απομακρύνουν από μορφές συλλογικής κοινωνικής δράσης με αποτέλεσμα να απομονώνονται σε μια εικονική πραγματικότητα και να περιθωριοποιούνται. Αλλά υπάρχει κάτι περισσότερο που μπορεί να προσφέρει η Εκκλησία: μια ζωντανή σχέση με τον Χριστό. Και ο Χριστός δεν περιορίζεται σε εξωτερικούς τύπους. Απευθύνεται προσωπικά σε κάθε άνθρωπο, ανεξαρτήτως ηλικίας. Μέσα από διάφορες δράσεις, προσπαθούμε να διακονήσουμε τις νέες γενιές, καθώς αποτελούν το μέλλον της Εκκλησίας. Οι παλαιές γενιές βαδίζουμε προς τη δύση του βίου. Αργοσβήνει ένα είδος θρησκευτικότητας, που όλοι συνηθίσαμε και αγαπήσαμε.
Οπότε, οφείλουμε να εργαστούμε για τα νεότερα μέλη της Εκκλησίας, να τους εμπνεύσουμε ιδανικά. Ευτυχώς, είναι γενική η διαπίστωση ότι, τα τελευταία χρόνια, παρατηρείται μια γεφύρωση των σχέσεων των νέων με την Εκκλησία. Αυτό φαίνεται από την ολοένα αυξανόμενη συμμετοχή νέων στη λειτουργική ζωή και στους κατηχητικούς θεσμούς της Εκκλησίας.
Μπορεί το διαδίκτυο να λειτουργήσει ως εργαλείο πνευματικής καθοδήγησης και ποιους κινδύνους ενέχει;
Το διαδίκτυο αποτελεί αναμφίβολα ένα ισχυρό και πολύτιμο εργαλείο της σύγχρονης εποχής. Όταν χρησιμοποιείται με σύνεση και διάκριση, μπορεί να υπηρετήσει ουσιαστικούς και δημιουργικούς σκοπούς. Ζούμε σε μια εποχή κατά την οποία η επικοινωνία πραγματοποιείται σε μεγάλο βαθμό με τα ψηφιακά μέσα. Η Εκκλησία δεν μπορεί να αγνοήσει αυτή την πραγματικότητα. Αντιθέτως, καλείται να αξιοποιήσει τις δυνατότητες που προσφέρονται, ώστε να μεταφέρει το μήνυμα του Ευαγγελίου και να παραμένει παρούσα στη ζωή των ανθρώπων. Στην Ιερά μας Μητρόπολη αξιοποιούμε το διαδίκτυο και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, για να ενημερώνουμε τους Πιεριείς, τους επισκέπτες και τους παραθεριστές, αλλά και κάθε άλλο καλοπροαίρετο άνθρωπο, για τις πολυσχιδείς δράσεις, τις ποιμαντικές πρωτοβουλίες και τα προγράμματα που υλοποιούνται. Μέσα από αυτά τα μέσα, παρέχεται η δυνατότητα ενημέρωσης για το έργο της Εκκλησίας. Ωστόσο, παρά τις σημαντικές αυτές δυνατότητες, το διαδίκτυο ενέχει και σοβαρούς κινδύνους.
Η υπερβολική χρήση του μπορεί να οδηγήσει στην απομόνωση, στην επιφανειακή πληροφόρηση ή ακόμη και στη σύγχυση. Συχνά, διακινούνται απόψεις και πληροφορίες που δεν έχουν πάντοτε υπεύθυνη θεολογική ή πνευματική βάση. Γι’ αυτό απαιτείται προσοχή, κριτική σκέψη και πνευματική ωριμότητα από τους χρήστες. Θα πρέπει, επίσης, να τονιστεί ότι ουδεμία ψηφιακή επικοινωνία μπορεί να αντικαταστήσει την προσωπική σχέση του ανθρώπου με την Εκκλησία. Η ζωντανή συμμετοχή στη λατρεία, η παρουσία στην ενοριακή κοινότητα, η εξομολόγηση, η πνευματική καθοδήγηση και η κοινωνία των πιστών συνιστούν εμπειρίες, οι οποίες δεν μπορούν να μεταφερθούν πλήρως στον ψηφιακό χώρο. Επομένως, το διαδίκτυο μπορεί να λειτουργήσει ως ένα χρήσιμο μέσο ενημέρωσης, επικοινωνίας και προβληματισμού, αλλά δεν αντικαθιστά τη βιωματική εκκλησιαστική εμπειρία. Όταν χρησιμοποιείται με υπευθυνότητα και πνευματική διάκριση, μπορεί να αποτελέσει ένα ακόμη εργαλείο για να φτάσει το μήνυμα της Εκκλησίας στον σύγχρονο άνθρωπο και ιδιαίτερα στους νέους, που ζουν και κινούνται μέσα στον ψηφιακό κόσμο.
Η Πιερία είναι ένας ευλογημένος τόπος με μεγάλη πνευματική και ιστορική παράδοση.
Η Πιερία διαθέτει σημαντική ιστορική και θρησκευτική κληρονομιά. Πώς αυτή μπορεί να αναδειχθεί περαιτέρω;
Η Πιερία είναι ένας ευλογημένος τόπος με μεγάλη πνευματική και ιστορική παράδοση. Υπάρχουν παλαιά και νέα Μοναστήρια, καλαίσθητοι Ναοί και σημαντικά Προσκυνήματα, που αποτελούν ζωντανά μνημεία θρησκευτικής πίστης. Σε αυτά προστέθηκε, πρόσφατα, και η ιστορική Μονή Εισοδίων Θεοτόκου Πέτρας Ολύμπου. Θεωρώ προσωπική ευλογία το γεγονός ότι το Μοναστήρι αυτό της Παναγίας επιστράφηκε από την Πολιτεία στην Ιερά Μητρόπολή μας κατά την Αρχιερατεία μου, 100 χρόνια μετά τη μετατροπή του σε Σανατόριο και Ψυχιατρείο.
Η Ιερά μας Μητρόπολη καλλιεργεί και επιδιώκει την αγαστή συνεργασία με το Συνοδικό Γραφείο Προσκυνηματικών Περιηγήσεων της Εκκλησίας της Ελλάδος, την Περιφερειακή Ενότητα Πιερίας, τους τρεις Δήμους του Νομού, το Επιμελητήριο και όλους τους εμπλεκόμενους τουριστικούς φορείς. Γίνονται σημαντικά βήματα, τόσο στην Ελλάδα, όσο και διεθνώς, για την προώθηση και ανάπτυξη του θρησκευτικού τουρισμού προς την Πιερία, για την προβολή και την προώθηση της αναγνωρισιμότητας και επισκεψιμότητας των ιερών μνημείων και των κειμηλίων. Πριν μερικές ημέρες, μάλιστα, παρουσιάσαμε την εφαρμογή ψηφιακής προβολής για «Τα Βήματα του Αποστόλου Παύλου στην Πιερία», σε συνεργασία με το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης.
Η Μητρόπολη φιλοξενεί συχνά Μητροπολίτες από το εξωτερικό και άλλα μέρη της χώρας. Ποια είναι η σημασία αυτών των επισκέψεων;
Οι επισκέψεις αυτές έχουν ιδιαίτερη σημασία. Μας υπενθυμίζουν ότι η Εκκλησία είναι μία μεγάλη πνευματική οικογένεια, που ξεπερνά σύνορα και αποστάσεις. Έχουμε χρέος να καλλιεργήσουμε την εκκλησιαστική ενότητα με το Οικουμενικό Πατριαρχείο και τις λοιπές Ορθόδοξες Εκκλησίες, ιδιαίτερα στην εποχή μας που υπάρχουν σχίσματα και διαχωρισμοί. Οφείλουμε να δείξουμε έμπρακτη συμπαράσταση σε εμπερίστατες Ομόδοξες Εκκλησίες. Αυτό γίνεται με αμοιβαίες επισκέψεις και ανταλλαγές εκκλησιαστικών αποστολών.
Παράλληλα, η Ιερά Μητρόπολή μας τα τελευταία χρόνια έχει αναπτύξει και μια όμορφη πρωτοβουλία φιλοξενίας. Κάθε καλοκαίρι φιλοξενούμε στην Πιερία δεκάδες παιδιά από Ομόδοξες χώρες. Παιδιά που προέρχονται από άπορες ή μονογονεϊκές οικογένειες ή έχουν βιώσει εξαιρετικά δύσκολες καταστάσεις, ακόμη και την τραυματική εμπειρία του πολέμου, παιδιά που δεν έχουν δει ποτέ στη ζωή τους θάλασσα και, ακόμη, νέους που βιώνουν την αβεβαιότητα του μέλλοντος. Για εμάς αυτό δεν είναι απλώς μια κοινωνική ή φιλανθρωπική δράση, αλλά έκφραση έμπρακτης αγάπης και αλληλεγγύης. Θέλουμε αυτά τα παιδιά και οι νέοι να νιώσουν ασφάλεια, χαρά και την αγκαλιά της Εκκλησίας, έστω και για λίγο χρόνο. Και πιστεύω ότι τέτοιες πρωτοβουλίες δείχνουν στην πράξη τί σημαίνει η πίστη να γίνεται αγάπη προς τον συνάνθρωπο.
Από το έργο σας μέχρι σήμερα ποια δράση θεωρείτε ότι έχει αφήσει το μεγαλύτερο αποτύπωμα;
Επιθυμούμε και προσπαθούμε να αφήσει ισχυρό αποτύπωμα το λειτουργικό, το πνευματικό και το κοινωνικό έργο της τοπικής Εκκλησίας μας. Το έργο της Ιεράς μας Μητροπόλεως δεν είναι προσωπικό. Είναι πάντοτε συλλογικό. Χαίρομαι ιδιαίτερα, όταν διοργανώνουμε δράσεις που αγγίζουν την καθημερινή ζωή και τις ανάγκες των ανθρώπων, υλικές και πνευματικές. Έχουμε επεκτείνει και αναβαθμίσει το Εκκλησιαστικό Γηροκομείο και τα Καθημερινά Συσσίτια, φροντίζοντας για την ποιότητα ζωής των ηλικιωμένων και των εμπερίστατων συνανθρώπων μας. Έχουμε, επίσης, ανακαινίσει πλήρως το Πνευματικό Κέντρο «Ο Άγιος Φώτιος», δημιουργώντας έναν πρότυπο φάρο πολιτισμού και πνευματικότητας στην Πιερία. Όλα αυτά τα έργα δεν είναι απλώς δράσεις, είναι τρόποι μέσα από τους οποίους κάθε ενδιαφερόμενος μπορεί στην πράξη να πληροφορηθεί τί σημαίνει η Εκκλησία να βρίσκεται κοντά στον άνθρωπο. Μπορώ να ξεχωρίσω, κατά προτεραιότητα, την ανάπτυξη της θείας λατρείας, της εξομολόγησης και γενικότερα της μυστηριακής ζωής.
Παράλληλα, σχεδόν σε όλες τις Ενορίες της Ιεράς μας Μητροπόλεως, λειτουργούν κατηχητικές συνάξεις για παιδιά, νέους και ενήλικες. Αυτές δεν περιορίζονται μόνο στη διδασκαλία, αλλά καλλιεργούν και την προσωπική σχέση και την επικοινωνία μέσα στην Εκκλησία. Μέσα από έναν πιο άμεσο και ανθρώπινο τρόπο προσέγγισης, με διάλογο, συμμετοχή και προσωπική επαφή, προσπαθούμε να δημιουργήσουμε ένα ζωντανό, οικείο περιβάλλον. Είναι σημαντικό οι πιστοί όλων των ηλικιών να μπορούν να εκφραστούν, να προβληματιστούν και να ανακαλύψουν ουσιαστικά την παρουσία του Χριστού και τον ευεργετικό ρόλο της Εκκλησίας στη ζωή τους.
Υπάρχουν μελλοντικά σχέδια ή πρωτοβουλίες της Μητρόπολης για την ενίσχυση ιεραποστολικών δράσεων ;
Η Εκκλησία πάντοτε αναζητά τρόπους να βρίσκεται πιο κοντά στον άνθρωπο. Η κοινωνία μας αλλάζει και οι ανάγκες των ανθρώπων πληθαίνουν, ενώ αυξάνονται και οι προσδοκίες των πιστών από τους πνευματικούς τους πατέρες. Στόχος μας είναι να ενισχύσουμε ακόμη περισσότερο τις φιλανθρωπικές δομές, να στηρίξουμε τις οικογένειες και τους νέους και να καλλιεργήσουμε την πνευματική ζωή των πιστών μέσω δράσεων και πρωτοβουλιών που ανταποκρίνονται στις σύγχρονες ανάγκες. Θέλουμε να είμαστε κοντά στους ανθρώπους, για να τους ποιμαίνουμε υπεύθυνα, ακόμα και σε χαλεπούς καιρούς, διατηρώντας αισιοδοξία και ελπίδα για το μέλλον. Αναλογίζομαι το μεγαλείο της ταπεινώσεως του Κυρίου μας και το ύψος της θείας διακονίας, όπως μας το διδάσκει η λειτουργική περίοδος της Μεγάλης Τεσσαρακοστής που διανύουμε.
Η κατεύθυνση και ο στόχος της πορείας της Εκκλησίας, μέσα από τα δράματα και τις δοκιμασίες της ιστορίας, παραμένει πάντα η Ανάσταση: πηγή ζωής, ελπίδας και ανανέωσης για κάθε άνθρωπο. Παράλληλα, έχουμε χρέος να μεταφέρουμε το μήνυμα της Εκκλησίας στον χώρο της Εξωτερικής Ιεραποστολής. Γι’ αυτό και προσπαθούμε να ενισχύσουμε όσο μπορούμε τα ιεραποστολικά κλιμάκια που δραστηριοποιούνται σε διάφορα μέρη του κόσμου, σε Αφρική, Ασία και Λατινική Αμερική.
Πώς σας έχει αλλάξει προσωπικά η διακονία σας ως Μητροπολίτη ;
Η διακονία του Επισκόπου αποτελεί ένα διαρκές σχολείο ευθύνης και μαθητεία προσφοράς. Όταν έγινα Μητροπολίτης, συνειδητοποίησα ότι οφείλω να ασκηθώ στην υπακοή και στην ταπείνωση. Κατάλαβα ότι πολλές φορές πρέπει να υποχωρώ, ακόμη κι αν θεωρώ πως έχω δίκαιο, για χάρη της ηρεμίας και της γαλήνης κληρικών και πιστών. Από την πρώτη στιγμή της αναλήψεως αυτής της επισκοπικής ευθύνης, συνειδητοποίησα ότι δεν πρόκειται για αξίωμα, αλλά πρόσκληση του Θεού για τη διακονία των ανθρώπων.
Κάθε ημέρα ο ποιμένας έρχεται σε επαφή με τις αγωνίες, τις δοκιμασίες, αλλά και τις χαρές των ανθρώπων· με πρόσωπα που ζητούν αναγνώριση, στήριξη, παρηγοριά και ελπίδα. Αυτή η καθημερινή εμπειρία σε διδάσκει να βλέπεις τη ζωή βαθύτερα και να κατανοείς πόσο μεγάλη αξία έχει ενώπιον του Θεού η ψυχή ενός ανθρώπου. Η ποιμαντική αυτή ευθύνη καλεί έναν Επίσκοπο διαρκώς να μεταμορφώνει τον τρόπο της σκέψεως και της ζωής του, να επαναπροσδιορίζει προτεραιότητες και να θέτει στο επίκεντρο της καρδιάς του τον άνθρωπο και τις ανάγκες του.
Η Εκκλησία πάντοτε αναζητά τρόπους να βρίσκεται πιο κοντά στον άνθρωπο.
Ο ποιμένας καλείται να βρίσκεται κοντά στο ποίμνιό του, να ακούει, να συμμερίζεται, να στηρίζει και να προσεύχεται. Να γίνεται πατέρας και αδελφός, που μοιράζεται τον πόνο και τη χαρά των ανθρώπων, προσπαθώντας να τους οδηγήσει με αγάπη και διάκριση προς την ελπίδα και το φως της χριστιανικής πίστεως. Αισθάνομαι ότι η διακονία αυτή μου δίδαξε να εμπιστεύομαι περισσότερο τη χάρη του Θεού παρά τις προσωπικές ικανότητες ή εξωτερικές δυνάμεις.
Ο Επίσκοπος στηρίζεται στην παρουσία του Θεού, στην προσευχή της Εκκλησίας, στην αγαστή συνεργασία με τους κληρικούς και στην αγάπη του ποιμνίου. Μέσα από αυτή τη σχέση γεννιέται μια βαθιά ευθύνη αλλά και μια εσωτερική χαρά: η χαρά της κλήσης να προσφέρει κανείς τον εαυτό του στη διακονία των ανθρώπων, βλέποντας σε κάθε άνθρωπο την εικόνα του Θεού. Είμαι πλέον πεπεισμένος ότι η Αρχιερατική διακονία δεν αλλάζει μόνο τον τρόπο με τον οποίο υπηρετεί κανείς την Εκκλησία. Μεταμορφώνει και τον ίδιο τον Ποιμένα, καλώντας τον καθημερινά να ζει το πνεύμα της θυσιαστικής αγάπης, της καταλλαγής και της διακονίας προς όλους.
Πρόσφατα εκδόθηκε μια καταδικαστική απόφαση για εξύβριση και συκοφαντική δυσφήμηση εις βάρος σας. Θα θέλατε να μας πείτε κάτι για το θέμα αυτό ;
Δεν είναι ευχάριστα πράγματα αυτά. Ούτε πρέπει να είμαστε περήφανοι για την εξέλιξη που περιγράψατε. Όταν όμως δεν υπάρχει σεβασμός και συνεννόηση, δεν υπάρχει άλλος δρόμος. Κάποιος τοπικός δημοσιογράφος χωρίς λόγο ή αιτία και εντελώς απρόκλητα, προ τριετίας περίπου, άρχισε να αναρτά στο «facebook» ψεύδη και συκοφαντίες εις βάρος μου. Δεν ήθελα να τον μηνύσω. Για τον λόγο αυτό, αρχικά ζήτησα την προστασία του Εισαγγελέα, ο οποίος τον κάλεσε και του έκανε συστάσεις.
Παρά ταύτα όμως εκείνος εξακολούθησε να δημοσιεύει συκοφαντικά ψεύδη και ύβρεις. Δεν είχα πλέον άλλο μέσο να αμυνθώ και να προστατεύσω την τιμή και την υπόληψή του Αρχιερατικού σχήματός μου. Γι’ αυτό και υπέβαλα, μετά από σωρεία υβριστικών και συκοφαντικών δημοσιευμάτων, 3 μηνύσεις, με την ελπίδα ότι θα συμμορφωθεί. Του ασκήθηκαν διώξεις για τα αδικήματα της συκοφαντικής δυσφήμισης και της εξύβρισης. Στις 29-01-2026 εκδικάστηκε η πρώτη μήνυση και του επιβλήθηκε ποινή φυλάκισης 18 μηνών, χωρίς αναστολή.
Επίκειται η εκδίκαση των άλλων δύο υποθέσεων. Ήταν ο μοναδικός τρόπος άμυνας στην άδικη, ίσως υποκινούμενη, επίθεση που δέχθηκε στο πρόσωπό μου η ίδια η Εκκλησία. Δεν μπορεί ο καθένας να προσβάλει την προσωπικότητα κάποιου ανθρώπου στο όνομα της δημοσιογραφικής ελευθερίας. Ως δημόσιο πρόσωπο, δέχομαι με ευγνωμοσύνη την καλοπροαίρετη δημόσια κριτική, απ’ όπου κι αν προέρχεται. Δεν έχω δικαίωμα όμως να ανεχθώ την εξύβριση και τη συκοφαντία, που μπορούν να κλονίσουν την εμπιστοσύνη των πιστών στο πρόσωπο του Επισκόπου τους και δι’ αυτού στην Εκκλησία.
Θα θέλατε να μας πείτε κάτι και για το Μοναστήρι του Οσίου Εφραίμ ; Πολύς κόσμος αναρωτιέται τι συμβαίνει.
Και αυτή η υπόθεση δεν είναι ευχάριστη. Στην πνευματική εποπτεία και τη δικαιοδοσία μου υπόκεινται όλα τα Μοναστήρια της Πιερίας, άρα και η Iερά Μονή Οσίου Εφραίμ Κονταριώτισσας. Η Μητρόπολη δεν εισπράττει εισφορές ή χρηματικά ποσά από κανένα Μοναστήρι. Δεν ανταποκρίνονται, συνεπώς, στην πραγματικότητα όσα κατά καιρούς λέγονται περί του αντιθέτου. Ο Μητροπολίτης, σύμφωνα με τους εκκλησιαστικούς Κανόνες και τους Νόμους του Κράτους, ασκεί έλεγχο και εποπτεύει την καλή λειτουργία όλων των Μονών. Σημειωτέον, ότι κάθε Μοναστήρι είναι Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου, που σημαίνει ότι οφείλει να λειτουργεί με συγκεκριμένους κανόνες. Εδώ και 40 χρόνια δημιουργήθηκαν πολλά και σοβαρά, πνευματικά, διαχειριστικά και διοικητικά προβλήματα στη Μονή Οσίου Εφραίμ.
Όλα αυτά προκάλεσαν μεγάλη θλίψη τόσο στον αείμνηστο Μητροπολίτη Αγαθόνικο, όσο και σε εμένα. Περιορίζομαι σε κάτι πολύ γνωστό: κατά καιρούς έφυγαν από το Μοναστήρι 20 μοναχές, πολλές από τις οποίες δυστυχώς αποσχηματίστηκαν, εγκατέλειψαν δηλαδή με τη θέλησή τους τον μοναχισμό. Αυτό είναι πολύ λυπηρό και δεν υπάρχει προηγούμενο σε τέτοιο βαθμό, δηλαδή τόσες πολλές μοναχές να αποχωρήσουν από ένα μόνο Μοναστήρι. Η Μονή, εδώ και πολλά χρόνια, έχει επίσης πολλές διοικητικές και οικονομικές-διαχειριστικές εκκρεμότητες. Επιχείρησα πολλές φορές να συνεργαστούμε για την επίλυσή τους, αλλά δυστυχώς συνάντησα αδυναμία επικοινωνίας ή και άρνηση συνεργασίας. Ενημέρωσα, όπως είχα καθήκον, την Ιερά Σύνοδο, η οποία έστειλε εκπροσώπους της, με τους οποίους η Μονή και πάλι δεν συνεργάστηκε. Ωστόσο, ουδείς είναι υπεράνω του νόμου. Γι’ αυτό, έπειτα από απόφαση της Ιεράς Συνόδου, υποβλήθηκε αναφορά στην αρμόδια Εισαγγελική Αρχή. Ήδη, γίνονται ανακρίσεις για τη διαπίστωση τυχόν τέλεσης ποινικών αδικημάτων.
Όλα αυτά, ασφαλώς, μας στενοχωρούν. Αυτή η εξέλιξη προκαλεί σε όλους μεγάλη λύπη. Υπήρξαν πολλές καταγγελίες που έφθασαν στη Μητρόπολη, διότι όλοι γνωρίζουν ότι ο Μητροπολίτης είναι υπεύθυνος για την καλή και σύννομη λειτουργία μιας Μονής. Δυστυχώς, δεν απέδωσαν οι πολλές, γραπτές και προφορικές, παραινέσεις μου προς το Μοναστήρι. Διαχρονικά, παρατηρήθηκε άρνηση ουσιαστικής επικοινωνίας με την Ιερά Μητρόπολη και υπακοής προς τον εκάστοτε Μητροπολίτη. Πολλές φορές προσπάθησε ο μακαριστός προκάτοχός μου Αγαθόνικος, πολλές φορές προσπάθησα κι εγώ. Μέχρι και ο ίδιος ο Αρχιεπίσκοπος ενδιαφέρθηκε, αλλά δυστυχώς χωρίς αποτέλεσμα.
Αν γυρίζατε τον χρόνο πίσω στην ημέρα της εκλογής σας, τί θα λέγατε στον νεότερο εαυτό σας ;
Αν μπορούσα να γυρίσω τον χρόνο πίσω στην ημέρα της εκλογής μου, θα έλεγα στον νεότερο εαυτό μου να συνεχίσει την πορεία του με μεγαλύτερη εμπιστοσύνη στον Θεό, αποφεύγοντας αστοχίες ή λάθη του παρελθόντος, κρατώντας πάντα ζωντανή τη διάθεση της ανιδιοτελούς διακονίας προς τον συνάνθρωπο. Η πορεία ενός Μητροπολίτη δεν είναι μόνο καθήκον. Είναι κάλεσμα σε καθημερινή ευθύνη, αλλά και πηγή μεγάλης ευλογίας. Δίνεται η μοναδική ευκαιρία να μοιραστείς τις χαρές και τις λύπες των ανθρώπων, να γίνεις συνοδοιπόρος στις δοκιμασίες τους και να σπείρεις αγάπη και ελπίδα, εκεί όπου υπάρχει ανάγκη. Κάθε στιγμή προσφοράς γίνεται καθρέφτης της θείας αγάπης, φάρος φωτός για το ποίμνιο και υπενθύμιση ότι η ζωή μας καλείται να γίνει γέφυρα ελπίδας, αλληλεγγύης και πίστης.
Η διακονία, ακόμη και μέσα στις δυσκολίες, είναι δρόμος ζωής που οδηγεί στην πνευματική ωρίμανση και στην αληθινή χαρά της παρουσίας του Θεού ανάμεσά μας. Βεβαίως, με διάθεση αυτοκριτικής θα συμπλήρωνα ελλείψεις και θα διόρθωνα λάθη, τα οποία συνειδητοποίησα ότι έκανα. Γι’ αυτό ζητώ καθημερινά από τον Θεό συγχώρηση και την κατανόηση όλων, όσους έθλιψα, αδίκησα ή πλημμελώς διακόνησα, κατά την άσκηση των καθηκόντων μου.
Εκτός από το ποιμαντικό σας έργο ως Μητροπολίτης Κίτρους, Κατερίνης και Πλαταμώνος, υπηρετείτε και την ακαδημαϊκή κοινότητα ως Καθηγητής στο Τμήμα Θεολογίας της Θεολογικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Πώς αξιολογείτε τη σημασία και τις προοπτικές των θεολογικών σπουδών στη σύγχρονη εποχή ;
Η παρουσία της Θεολογίας στα ελληνικά πανεπιστήμια, σε συνύπαρξη με άλλες επιστήμες, αποτελεί μια ιδιαίτερα θετική πραγματικότητα. Η Θεολογία δεν βρίσκεται στο περιθώριο της επιστημονικής γνώσης, αλλά συμμετέχει ενεργά στον διάλογο με τις άλλες επιστήμες μέσα στον ίδιο χώρο της έρευνας, της σκέψης και της πνευματικής καλλιέργειας. Με τον τρόπο αυτό συμβάλλει ουσιαστικά στον ευρύτερο επιστημονικό και πνευματικό προβληματισμό της εποχής μας. Ταυτόχρονα, η θεολογική παιδεία καλείται σήμερα να ανταποκριθεί στις προκλήσεις μιας κοινωνίας που αλλάζει αλματωδώς.
Για τον λόγο αυτό είναι σημαντικό όσοι υπηρετούν τον χώρο της Θεολογίας να επαναπροσδιορίζουν διαρκώς τους στόχους της θεολογικής εκπαίδευσης: ποιον θεολόγο επιθυμούμε να διαμορφώσουμε και ποια μαρτυρία Θεολογίας καλούμαστε να προσφέρουμε στη σύγχρονη κοινωνία. Οι Θεολογικές Σχολές στην Ελλάδα έχουν ως βασική αποστολή να διδάσκουν και να καλλιεργούν την Ορθόδοξη Θεολογία, θεμελιωμένη στον Θεό, όπως αυτός ερμηνεύεται μέσα στην ιστορία της Εκκλησίας και αποτυπώνεται συστηματικά στη θεολογική παράδοση. Παράλληλα, διατηρούν μια ζωντανή και αδιάρρηκτη σχέση με το εκκλησιαστικό βίωμα και την πνευματική εμπειρία της Ορθοδοξίας.
Η Ορθόδοξη Θεολογία, όμως, δεν μπορεί να παραμένει κλειστή στον εαυτό της. Οφείλει να βρίσκεται σε γόνιμο διάλογο με τις άλλες επιστήμες, με τις θρησκείες και με τους πολιτισμούς του σύγχρονου κόσμου. Να διατηρεί ταυτόχρονα την ταυτότητά της αλλά και το ανοικτό πνεύμα που χαρακτηρίζει την εκκλησιαστική μαρτυρία. Αυτή η προοπτική είναι απολύτως συνεπής με τον ιεραποστολικό προσανατολισμό της Εκκλησίας, η οποία καλείται να απευθύνεται στον σύγχρονο άνθρωπο με λόγο αλήθειας, αγάπης και διαλόγου. Τέλος, και στον χώρο των Θεολογικών Σπουδών είναι σημαντικό να εφαρμόζεται η βασική αρχή που χαρακτηρίζει τα σύγχρονα πανεπιστήμια: η ενότητα της έρευνας, της εκπαίδευσης και της πρακτικής εφαρμογής.
Η θεολογική γνώση δεν περιορίζεται μόνο στη θεωρητική μελέτη, αλλά καλείται να μετασχηματίζεται σε παιδαγωγική, ποιμαντική και κοινωνική προσφορά προς τον άνθρωπο και την κοινωνία.
Τελειώνοντας, θα θέλατε να δώσετε στους αναγνώστες μας μια ευχή για το Πάσχα ;
Η Μεγάλη Τεσσαρακοστή δεν είναι απλά η μεγαλύτερη και αρχαιότερη νηστεία. Είναι και η ιερότερη λειτουργική περίοδος της Εκκλησίας. Καλούμαστε εμείς οι Χριστιανοί να γίνουμε μέτοχοι του Πάθους και της Αναστάσεως του Χριστού.
Αυτό επιτυγχάνεται με την αποφυγή της αμαρτίας, την απαλλαγή από τα πάθη και την καλλιέργεια των αρετών: της πίστεως προς τον Θεό και της αγάπης προς τον συνάνθρωπο, αλλά και της ειλικρινούς ταπείνωσης και της έμπρακτης μετάνοιας.
Μόνον τότε μπορεί ένας Χριστιανός να ζήσει μέσα στην καρδιά του την παρουσία του Σταυρωθέντος και Αναστάντος Κυρίου. Ευχόμαστε, λοιπόν, Καλή Ανάσταση, Ευλογημένο και Ειρηνικό το Άγιον Πάσχα !
Ακολουθήστε μας στο Google News
