Τα δύο ονομαστά μοναστήρια του Ολύμπου

Μονή  Αγίου Διονυσίου εν Ολύμπω

 

ADVERTISEMENT

Ο ορθόδοξος μοναχισμός μετά την άλωση της Κωνσταντινουπόλεως το 1453 δοκιμάσθηκε  παντοιοτρόπως από την επέλαση της Τουρκοκρατίας. Η Ρωμιοσύνη παρακμάζει υλικά και πνευματικά κι αυτό έχει αντίκτυπο και στον μοναχισμό της ελληνικής Ανατολής, ο οποίος όμως κράτησε αναλλοίωτο τον πνευματικό του προσανατολισμό.

Πολλά μοναστήρια τα πρώτα χρόνια της τουρκοκρατίας διαλύθηκαν είτε γιατί βρέθηκαν στο μάτι του κυκλώνα εν μέσω πολεμικών συγκρούσεων είτε γιατί τους άρπαξαν τις περιουσίες και οι μοναχοί αδυνατώντας να ζήσουν διασκορπίσθηκαν. Ωστόσο γρήγορα προσαρμόσθηκαν στα νέα δεδομένα κι όταν οι νέες συνθήκες σταθεροποιήθηκαν, από τα μέσα του 16ου αιώνα υπήρξε αύξηση του αριθμού των μοναστηριών και πολλαπλασιασμός των μοναχών.

Αυτή την περίοδο, το 1542 μ.Χ., ιδρύεται στον «αιπύν και αιγλήεντα» Όλυμπο, από τον όσιο Διονύσιο, η ιερά μονή  Αγίας  Τριάδος, η οποία έμελλε να διαδραματίσει σημαντικό ιστορικό και πνευματικό ρόλο στα χρόνια που ακολούθησαν την ίδρυσή της και να συνεχίσει ως σήμερα να ακτινοβολεί πνευματικά και να ευεργετεί την Πιερία αλλά και όλη την κεντρική Μακεδονία με τη φιλάνθρωπη δράση της.

Τα Δύο Ονομαστά Μοναστήρια Του Ολύμπου.  Τα Δύο Ονομαστά Μοναστήρια Του Ολύμπου.

Ο όσιος Διονύσιος γεννήθηκε στο χωριό Σκλάταινα της Καρδίτσας, σημερινή Δρακότρυπα, γύρω στα 1500 μ.Χ. σε μια πολύ φτωχή αγροτική οικογένεια. Οι γονείς του ήταν πιστοί και ευσεβείς και τον μεγάλωσαν με ιδιαίτερη αγάπη  και «εν παιδεία και νουθεσία Κυρίου». Αλλά πρωτίστως αυτός ο ίδιος υπήρξε σκεύος εκλογής του Θεού, αφού «είχε πλησθεί Πνεύματος Αγίου έτι εκ κοιλίας μητρός αυτού». Την έμφυτη ασκητική του κλίση την εκδήλωσε από την τρυφερή παιδική ηλικία, και όταν οι γονείς του μετέστησαν εις το επέκεινα, σε ηλικία περίπου 18 ετών εκάρη μοναχός στα Μετέωρα. Μεγαλόσχημος έγινε στο ΄Αγιον Όρος και ονομάσθηκε Διονύσιος. Εκεί χειροτονήθηκε και ιερέας. Αναγκάσθηκε σύντομα να εγκαταλείψει τον Άθω και τον συναντούμε στα 1524 κοντά στη Βέροια, όπου έκτισε τη μονή Τιμίου Προδρόμου. 

Από ταπεινοφροσύνη, επειδή θεωρούσε τον εαυτό του ανάξιο ν’ ανεβεί στο θρόνο του επισκόπου Βεροίας, όταν τον πίεσαν, κατέφυγε σε μια δυσπρόσιτη περιοχή του Ολύμπου, στη σφριγηλή ζωή της ελευθερίας από τον τουρκικό ζυγό, στα βαθύσκια δάση, τους απόκρημνους βράχους  και τις σκιερές χαράδρες για «να κατακρυβεί εν αποκρύφω του προσώπου Του από ταραχής ανθρώπων»,  με το φόβο της αγάπης, μήπως αποδειχθεί ανάξιος  του Θεού. Εκεί επιδόθηκε με ζήλο σε πλούσιους ασκητικούς αγώνες για να αποκαθάρει την ψυχή του, να ανακτήσει το πρωτόκτιστον κάλλος, ώστε να συναντήσει τον ζώντα Θεόν, τον Αιώνιον Παρόντα και να μετάσχει στην άκτιστη δόξα Του.

Οι αφόρητοι διωγμοί της τουρκικής αυθαιρεσίας τον εξαναγκάζουν να καταφύγει στο Πήλιο, όπου ιδρύει τη Μονή Αγίας Τριάδος Σουρβιάς, στη Ζαγορά. Αλλά μια επίμονη ξηρασία κι αναβροχιά στην Πιερία υποχρεώνουν  τους κατοίκους  να καταφύγουν στον Τούρκο διοικητή, που πείθεται ότι τον τιμωρεί ο Θεός, γιατί έδιωξε τον άγιο άνθρωπο από τον Όλυμπο. Στέλνει πρεσβείες και τον παρακαλεί να επιστρέψει παραχωρώντας του την κυριότητα της περιοχής και άλλα προνόμια. Έτσι στα 1542 ιδρύεται η ιερά πατριαρχική σταυροπηγιακή μονή, στο όνομα της Αγίας Τριάδος, σε μια απρόσβατη κλιτύν του αγέρωχου Ολύμπου, σε υψόμετρο 900 μ., κατάδρυμη και οχυρή, όταν σουλτάνος στην Κωνσταντινούπολη ήταν ο Σουλεϊμάν ο Α΄ ο Μεγαλοπρεπής (1520 – 1566)  και οικουμενικός  Πατριάρχης ο Ιερεμίας Β΄.

Η μονή διέθετε καθολικό και παρεκκλήσια, πολλά κελιά, μύλους  αλλά και κειμήλια, λείψανα αγίων, βιβλιοθήκη, εικόνες. Η ασκητική μορφή του Αγίου,  η απισχνασμένη αλλά καταυγασμένη από εσωτερικό πνευματικό φως, που εξέπεμπε αγάπη, καθώς είχε μπολιαστεί με τη σπλαχνικότητα Εκείνου, τον Οποίο αγαπούσε  εξ   όλης της ισχύος του, η οσιακή του βιοτή, η θυσιαστική του συνεισφορά στον αγώνα του υπόδουλου Γένους για ελευθερία, το όλο έργο του, τα θαύματά του εν ζωή, συνετέλεσαν να εξαπλωθεί η φήμη του  και να προσελκυσθεί ένας μεγάλος αριθμός μοναχών στο μοναστήρι του. Η ακτινοβολία της μονής ξεπέρασε γρήγορα ακόμη και τα σύνορα της Ελλάδας  κι αυξήθηκε ακόμη περισσότερο μετά την εκδημία του Αγίου Διονυσίου.

Υπήρξε πάντα καταφύγιο των Ελλήνων στους αδιάλειπτους αγώνες τους για ελευθερία και δικαιοσύνη. Στα χρόνια του Αγίου Διονυσίου υπήρξε λημέρι των κλεφταρματολών και αργότερα στη βαθυστέναχτη γερμανική κατοχή καταφύγιο των ανταρτών  που μάχονταν τους Ναζί. Καταστράφηκε πολλές φορές : από τις ορδές των Τουρκαλβανών του Αλή Πασά, από Τούρκους στρατιώτες στην επανάσταση του 1821, από πυρπολήσεις των εχθρών, από πυρκαγιές και από το τελειωτικό χτύπημα, που δέχθηκε την περίοδο της ναζιστικής κατοχής, όταν βομβαρδίστηκε από τους Γερμανούς, επειδή εκεί εύρισκαν καταφύγιο οι άνδρες της Αντίστασης. Έκτοτε οι μοναχοί εγκαταβίωσαν στο Μετόχι, στη Σκάλα, κοντά στο Λιτόχωρο, που είχε δημιουργηθεί  ήδη από τον 18ο αιώνα.

Και σήμερα το μοναστήρι λειτουργεί παραδειγματικά  με 24  μοναχούς και ηγούμενο τον π. Μάξιμο Κυρίτση.
Μοιράζει πλουσιοπάροχα τη Χάρη, αποτελεί φάρο πνευματικό για την Πιερία κι όχι μόνο, αποτελεί ένα σημαντικό κέντρο λατρείας, ελπίδα, στήριγμα και καταφυγή χιλιάδων Χριστιανών.

Τα Δύο Ονομαστά Μοναστήρια Του Ολύμπου. Τα Δύο Ονομαστά Μοναστήρια Του Ολύμπου.