Διαχρονικά η διαχείριση των υδατικών πόρων και η παροχή πόσιμου και υγιεινού νερού στους πολίτες αποτελεί μια από τις θεσμικά κατοχυρωμένες αρμοδιότητες της τοπικής αυτοδιοίκησης, που ασκείται μέσω των Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης (ΔΕΥΑ). Κατά κοινή ομολογία, το νερό αποτελεί δημόσιο και κοινωνικό αγαθό και συνεπώς η ύδρευση, η αποχέτευση και η συνολική διαχείριση των υδάτων οφείλουν να παραμείνουν κάτω από δημόσιο κοινωφελή χαρακτήρα και βεβαίως υπό τον έλεγχο των τοπικών κοινωνιών.
Τα τελευταία δύο χρόνια, οι αλλαγές που προωθήθηκαν με αποκορύφωμα την ψήφιση του πρόσφατου νομοσχεδίου που θέσπισε τις αναγκαστικές συγχωνεύσεις σε συγκεκριμένες χωρικές ενότητες Δήμων και ΔΕΥΑ χωρίς τη σύμφωνη γνώμη τους, δεν λύνουν κανένα από τα καίρια προβλήματα της διαχείρισης του νερού και συνεπώς του μεγάλου ζητήματος της λειψυδρίας. Αντιθέτως, δημιουργούν συγκεντρωτικά μοντέλα διοίκησης, παραδίδοντας το μεγαλύτερο μέρος της διαχείρισης του νερού αλλά και της δημοτικής περιουσίας σε ανώνυμες εταιρίες που λειτουργούν με ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια, χωρίς την ανταποδοτική λογική λειτουργίας των δημοτικών επιχειρήσεων.
Η μεταρρύθμιση στη διαχείριση των υδάτων δεν μπορεί να περιορίζεται σε διοικητικές συγχωνεύσεις ή στην κατάργηση των ΔΕΥΑ. Η κλιματική αλλαγή απαιτεί τη δημιουργία ισχυρών φορέων ολιστικής διαχείρισης των υδατικών πόρων με τεχνογνωσία, εξειδίκευση και επιχειρησιακή επάρκεια. Άλλωστε, η ύδρευση αφορά μόλις το 8% της συνολικής χρήσης του νερού, ενώ το 92% αφορά την άρδευση. Επομένως, η χώρα χρειάζεται φορείς που θα διαχειρίζονται συνολικά το υδατικό ισοζύγιο και όχι μόνο τα δίκτυα ύδρευσης.
Οι ΔΕΥΑ με την εμπειρία, τη γνώση των τοπικών αναγκών και το δημόσιο χαρακτήρα τους, μπορούν και πρέπει να αποτελέσουν τον βασικό πυλώνα αυτής της εθνικής στρατηγικής αντί να αποδυναμωθούν μέσω της μεταφοράς των αρμοδιοτήτων τους σε κεντρικούς παρόχους.
Δυστυχώς, η επιχειρούμενη αναδιαμόρφωση του χάρτη των ΔΕΥΑ, που γίνεται με υποχρεωτικές αλλαγές στη δομή τους, με ισοπεδωτικές παρεμβάσεις, χωρίς επιστημονική τεκμηρίωση και χωρίς διάλογο με την τοπική αυτοδιοίκηση, όπως εκτιμά και η ΕΔΕΥΑ, υπονομεύει τη δημοτική διαχείριση του νερού και αγνοεί τη νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας για τον δημόσιο χαρακτήρα του. Επιπρόσθετα, πρόκειται για την υιοθέτηση μιας πολιτικής που οδηγεί με ακρίβεια στην οριστική και θα λέγαμε άνευ όρων παραχώρηση μιας από τις βασικές αρμοδιότητες των ΟΤΑ, τη διαχείριση του νερού.
Ενώ ως εκπρόσωποι των ΔΕΥΑ, μέσω του συλλογικού μας οργάνου, ζητούμε επιτακτικά τη θέσπιση μέτρων για τη διασφάλιση της βιωσιμότητας των δημοτικών επιχειρήσεων ύδρευσης και αποχέτευσης και την ουσιαστική χρηματοδότηση, κυρίως για την κάλυψη των χρεών προς τους παρόχους ενέργειας, που σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να συνδέεται με τις συγχωνεύσεις, έως σήμερα δεν έχει γίνει κανένα βήμα προς αυτή την κατεύθυνση. Να σημειώσω ότι οι ΔΕΥΑ βιώνουν ένα πολύ σημαντικό ζήτημα με την υπερτιμολόγηση της ενέργειες, καθώς κατατάσσονται στους οικιακούς καταναλωτές με αποτέλεσμα το ενεργειακό κόστος των Δ.Ε.Υ.Α. από 19% του συνολικού λειτουργικού τους κόστους να έχει φθάσει αλλά και να υπερβαίνει το 40% σε αρκετές περιπτώσεις.
Ιδιαίτερα, σε μία περίοδο, που μετά από πολύ μεγάλη προσπάθεια και κυρίως πολλή δουλειά του Δήμου Κατερίνης, της διοίκησης και των εργαζομένων της ΔΕΥΑΚ, καταφέραμε να ανακτήσουμε την αξιοπιστία και το κύρος της δημοτικής μας επιχείρησης, δεν θα υπαναχωρήσουμε και θα συνεχίσουμε να αναβαθμίζουμε τις υποδομές και την ποιότητα των υπηρεσιών που προσφέρουμε προς τους δημότες μας. Θεωρούμε υποχρέωσή μας να υπερασπιστούμε τα συμφέροντα των δημοτών, να διασφαλίσουμε το δημόσιο χαρακτήρα του νερού και να εστιάσουμε στην ουσία των προβλημάτων μας που είναι η υποστελέχωση των υπηρεσιών και η ανάγκη χρηματοδότησης για την υλοποίηση μεγάλων και αναγκαίων έργων υποδομής.
Σε καμία περίπτωση, δεν πρέπει να δεχθούμε να αφαιρεθεί μία τόσο κρίσιμη για την ποιότητα ζωής των δημοτών μας αρμοδιότητα και εμμένουμε τόσο στη διατήρηση της λειτουργίας των ΔΕΥΑ ως αυτόνομες υπηρεσίες όσο και στην ενίσχυση του ρόλου τους σε μια κατεύθυνση ολιστικής διαχείρισης αυτών των κρίσιμων ζητημάτων, στο πλαίσιο μιας εθνικής στρατηγικής για την προστασία και την ορθολογική διαχείριση των φυσικών πόρων.
Δεν πρέπει επίσης να αγνοήσουμε την τεχνογνωσία και την πολύχρονη εμπειρία των Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης στη λειτουργία και υλοποίηση έργων υποδομής που διασφαλίζουν υγιεινό και πόσιμο νερό στους πολίτες και μάλιστα με ανταποδοτικό τρόπο.
Οφείλουμε να υπερασπιστούμε με κάθε τρόπο τον θεσμικό ρόλο της τοπικής αυτοδιοίκησης στη διαχείριση του νερού και επιπρόσθετα το δημόσιο χαρακτήρα του, καθώς και να εστιάσουμε στην ουσία του προβλήματος που είναι η υποστελέχωση των υπηρεσιών και η πορεία προς τη διασφάλιση της οικονομικής τους βιωσιμότητας.
Του Σάββα Οφείδη
Προέδρου ΔΕΥΑ Κατερίνης
