Ο μουσικός Γιώργος Πράτσιος στην θαυμάσια εργασία του (αδημοσίευτη δυστυχώς ακόμη), Το Δημοτικό Ωδείο Κατερίνης από την ίδρυσή του μέχρι το 2005, διπλωματική εργασία, ΑΠΘ-Σχολή Καλών Τεχνών-Τμήμα Μουσικών Σπουδών, Θεσσαλονίκη 2007, σε εξαιρετικά ελληνικά και με γνώση καλή της ιστορικής τεκμηρίωσης, μας έδωσε ένα ανεκτίμητο τεκμήριο για την εξέλιξη της μουσικής καλλιέργειας στην Κατερίνη. Στην μελέτη του, πέρα από την αρχειακή παρακολούθηση της δράσης και των εκδηλώσεων από την εμφάνιση του Δημοτικού Ωδείου μέχρι το 2005 παραθέτει και πολλά στοιχεία όπως για παράδειγμα για την συμβολή της Εστίας Πιερίδων Μουσών. Από την μελέτη αυτή παραθέτω ορισμένες παραγράφους.
«Η πρώτη, σύμφωνα με τα στοιχεία που εντοπίστηκαν, προσπάθεια για τη δημιουργία ωδείου στην Κατερίνη έγινε στο πλαίσιο των ενεργειών της Εστίας Πιερίδων Μουσών για την πολιτιστική ανάπτυξη ολόκληρης της Πιερίας και της Κατερίνης ειδικότερα. Η ίδρυση ωδείου αποτέλεσε εξ αρχής, όπως φαίνεται, έναν από τους βασικούς στόχους της και ως εκ τούτου διατυπώθηκε, σύμφωνα με την τοπική εφημερίδα Κήρυξ των Πιερίων, στο καταστατικό της.
Η προσπάθεια για τη δημιουργία του Ωδείου της Εστίας Πιερίδων Μουσών (στη συ- νέχεια Ε.Π.Μ.), ξεκίνησε, όπως φαίνεται, το 1955. Σε δημοσίευμα της τοπικής εφημε- ρίδας Κήρυξ των Πιερίων, στο οποίο παρουσιάζεται η δραστηριότητα της Ε.Π.Μ. εκείνη την περίοδο, γίνεται αναφορά στην έναρξη της προσπάθειας αυτής:
«Η Νομαρχία μεριμνά διά την αναγραφήν αναλόγων κονδυλίων εις τους Δημοτικούς και Κοινοτικούς Πρ/σμούς του Νομού προς συγκέντρωσιν του απαιτουμένου ποσού πληρωμής αμοιβής Καθηγητού της Μουσικής διά την έναρξιν λειτουργίας του Ωδείου της Εστίας από του προσεχούς Οκτωβρίου».
Η σχεδιαζόμενη έναρξη της λειτουργίας του Ωδείου τής Ε.Π.Μ. σχολιάστηκε σε ση- μείωμα της ίδιας εφημερίδας:
«[…] επίκαιρον είναι να τονισθή και η κραυγαλέα έλλειψις ενός σοβαρού Ωδείου, το ο ποίον θα ήτο εις θέσιν να καταρτίση και να αποκαλύψη τα μουσικά τάλαντα της ανησύχου γενεάς μας εις την πόλιν αυτήν, η οποία δεν φιλοδοξεί απλώς αλλά ορμά προς τα άνω, έ- στω και ασυναισθήτως. Το Ωδείον, παραπλεύρως προς την Δημοτικήν μας Βιβλιοθήκη, θα έδινε μεγάλην ώθησιν εις την πνευματικήν και καλλιτεχνικήν κίνησιν της πόλεως, και θα συνέβαλλε εις την καλλιέργειαν του εδάφους προς πλουτισμόν του τόπου από τους καρπούς μιας ανωτέρας ζωής. Χαίρομεν διότι συνελάβαμεν εγκαίρως, πριν ή εκδηλωθή, την σκέψιν των ηγουμένων της εστίας διά την ίδρυσιν ενός Ωδείου […]. Ήδη ανηγγέλθη η εκδήλωσις της σχετικής πρωτοβουλίας και ο προγραμματισμός του ονείρου και ευχόμεθα όπως τούτο λάβη σάρκα και οστά, διά να αποκτήση η πόλις το Ωδείον της που θα διαψεύση, τουλάχι στον αυτό, τον έτερον αδιάψευστον μάρτυρα της νεοελληνικής μας πολυπράγμονος απραγματοσύνης …».
Η δημιουργία του πραγματοποιήθηκε τελικά τον Οκτώβριο του 1957 με απόφαση του διοικητικού συμβουλίου της Ε.Π.Μ. Το Ωδείο λειτούργησε ως μη επίσημα αναγνωρισμένο ωδείο, αν και, όπως φαίνεται, υπήρχε από την πλευρά της διοίκησης τής Ε.Π.Μ. η βούληση να αναγνωριστεί.
Για τη στέγασή του μισθώθηκε ο όροφος κτηρίου στο κέντρο της πόλης. Τη διεύθυνση του Ωδείου και τη διδασκαλία της μουσικής” ανέλαβε, μέχρι το 1963, ο Μίμης Παπαδημητρίου, ενώ τη θέση της γραμματέως η Αλεξάνδρα Κάλφα, η οποία στη συνέχεια υπήρξε και βοηθός διδασκαλίας. Από τον Φεβρουάριο του 1963 τη διεύθυνση ανέλαβε ο Αναστάσιος Συμεών.
Από το 1959 και εξής, όσοι αρχάριοι μαθητές τού πιάνου έχρηζαν ενισχυτικής διδασκαλίας, παρακολουθούσαν, εκτός από το καθαυτό μάθημα με τον Μίμη Παπαδημητρίου, συμπληρωματικό μάθημα με την Αλεξάνδρα Κάλφα. Μετά από τη διακοπή τής συνεργασίας της Ε.Π.Μ. με τον Παπαδημητρίου και την ανάληψη της διεύθυνσης του Ωδείου από τον Αναστάσιο Συμεών, τη διδασκαλία τού πιάνου ανέλαβε αποκλειστικά η Αλεξάνδρα Κάλφα. Ωστόσο, τα στοιχεία που εντοπίστηκαν δεν επιτρέπουν την εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων σε ό,τι αφορά τη διδασκαλία των υπόλοιπων μαθημάτων.
Σύμφωνα με την Αλεξάνδρα Κάλφα, στο Ωδείο φοιτούσε κάθε χρονιά ένας αριθμός δεκαπέντε-είκοσι μαθητών, εκ των οποίων οι περισσότεροι παρακολουθούσαν μαθήματα πιάνου. Σύμφωνα με τα όσα αναφέρονται σε δημοσίευμα της Νέας Εποχής, στις μαθητικές εξετάσεις που πραγματοποιήθηκαν τον Ιούλιο του 1960 έλαβαν μέρος δεκαέξι μαθητές.
Τέλος, σύμφωνα με τα όσα αναφέρονται σε δημοσίευμα της Νέας Εποχής, στις εξε τάσεις, που πραγματοποιήθηκαν τον Μάιο του 1964, έλαβαν μέρος δεκαοκτώ μαθητές· οι δεκατέσσερις από αυτούς έπαιζαν πιάνο, τρεις έπαιζαν κιθάρα και ένας μαθητής έπαιζε βιολί.
Ο κάθε μαθητής διέθετε ατομικό βιβλιάριο σπουδών (Εισιτήριον), στο οποίο υπήρχαν τα στοιχεία που αφορούσαν τη μαθητική του ιδιότητα (ονοματεπώνυμο, φωτογραφία, η βαθμολογία των εξετάσεων στο μουσικό όργανο που εκτελούσε και τη μουσική θεωρία) και την εξόφληση των οικονομικών του υποχρεώσεων (δίδακτρα). Στις σελίδες του υπήρχαν επίσης πληροφορίες για την εξόφληση των διδάκτρων, την παρακολούθηση των μαθημάτων, την πρέπουσα συμπεριφορά απέναντι στους διδάσκοντες αλλά και τις ημέρες που είχαν ορισθεί ως αργίες.
Όπως φαίνεται, τα τακτικά έσοδα του Ωδείου προέρχονταν από τα μηνιαία δίδακτρα που κατέβαλαν οι μαθητές του. Ωστόσο, σύμφωνα με τα στοιχεία που εντοπίστηκαν, σε μία περίπτωση το διοικητικό συμβούλιο της Ε.Π.Μ. αποφάσισε να κυκλοφορήσει λαχείο «προς αντιμετώπισιν των εξόδων του Ωδείου».
Οι μαθητικές εξετάσεις πραγματοποιούνταν στο τέλος κάθε διδακτικού έτους ενώπιον εξεταστικής επιτροπής” και ολοκληρώνονταν σε μία ημέρα. Σύμφωνα με την Αλεξάνδρα Κάλφα, ο κάθε μαθητής εξεταζόταν στο μουσικό όργανο που μάθαινε και προφορικά στη μουσική θεωρία. Στις εξετάσεις, που πραγματοποιήθηκαν τον Ιούλιο του 1960, έλαβαν μέρος δεκαέξι μαθητές, ενώ τον Μάιο του 1964 δεκαοκτώ μαθητές εξετάστηκαν ενώπιον κοινού και όσοι από αυτούς διακρίθηκαν, λόγω της επίδοσής τους, βραβεύθηκαν.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που βρέθηκαν, δεν πραγματοποιήθηκαν συναυλίες με μαθητές του Ωδείου της Ε.Π.Μ. Ωστόσο, εμφάνιση μαθητών σε κοινό έγινε στο πλαίσιο μουσικής εκδήλωσης που διοργάνωσε ο διευθυντής του Ωδείου και της χορωδίας τής Ε.Π.Μ. Αναστάσιος Συμεών. Η Νέα Εποχή αναφέρει σχετικά:
«Αν και πέρασαν αρκετές μέρες από τότε που έλαβε χώραν στην πόλη μας ένα αξιοσημείωτο και αξιόλογο γεγονός, δεν κρίνεται εν τούτοις άσκοπο να το αναφέρουμε και να το περιγράψουμε ακόμα με λίγα λόγια […]. Πρόκειται για μια πολύ ευχάριστη κοινωνική εκδήλωση που έλαβε χώραν στο εντευκτήριο της Εστίας Πιερίδων Μουσών στις 19 του Απρίλη, εορτή της Ζωοδόχου Πηγής. Ο νέος μαέστρος της χορωδίας των Πιερίδων Μουσών κ. Αναστάσιος Συμεών, από εντελώς ευγενή πρωτοβουλία ορμώμενος, διοργάνωσε μια χαρούμενη γιορτή μέσα σ’ ένα εξ ίσου χαρούμενο και καλαισθητικό ντεκόρ στην πολιτισμένη αίθουσα της Εστίας, την οποία πλαισίωσαν ο πρόεδρος της Εστίας κ. [Ιωάννης] Μπουροζίκας μετά της κυρίας του, τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου μετά των οικογενειών των και όλα τα μέλη της εβδομηκονταμελούς μικτής χορωδίας της Εστίας. Κατά την διάρκεια της εορταστικής αυτής εκδηλώσεως αι χορωδοί Μαρίλη Λαμπριανίδου και Μαρία Σφήκα, ως μαθήτριας και του Ωδείου της Εστίας, έπαιξαν στο πιάνο διάφορα κλασσικά κομμάτια […]».
Η λειτουργία τού Ωδείου διακόπηκε τον Σεπτέμβριο του 1964 με απόφαση τού διοικητικού συμβουλίου της Ε.Π.Μ., στόχος του οποίου πλέον ήταν η δημιουργία «κανονικώς λειτουργούντος Ωδείου».
Μικροϊστορικά του Αντώνη Κάλφα
