Γράφει η Αφροδίτη Στ. Αργυροπούλου
Ο Νόμος 4469/2017 Εξωδικαστικού Μηχανισμού και Δεύτερης Ευκαιρίας παρουσιάζει αρκετές καινοτομίες σε σχέση με τα συνήθη δεδομένα: 1. Διαθέτει ευρύτατο πεδίο εφαρμογής, καθώς αίτηση υπαγωγής δύνανται να υποβάλλουν όλες οι επιχειρήσεις ανεξαρτήτως μεγέθους, εταιρικού τύπου ή κύκλου εργασιών, ενώ όλες οι οφειλές που είχαν γεννηθεί μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2016 μπορούν να ρυθμιστούν. 2. Υφίστανται προβλέψεις για τους στρατηγικούς κακοπληρωτές, καθώς δεν μπορούν να υπαχθούν επιχειρήσεις, των οποίων οι φορείς ή οι διοικούντες, έχουν καταδικαστεί αμετάκλητα για φοροδιαφυγή, απάτη κατά του Δημοσίου ή σοβαρά οικονομικά εγκλήματα. 3. Για πρώτη φορά έχουμε άρση του τραπεζικού και φορολογικού απορρήτου στην οποία συναινεί η επιχείρηση η οποία υποβάλλει αίτηση υπαγωγής. 4. Υφίσταται πρόσβαση στις διαδικασίες διαπραγμάτευσης, διότι ο οφειλέτης μέσω του διορισμού ενός ανεξάρτητου προσώπου, του συντονιστή, αποκτά δυνατότητα πρόσβασης στη διαπραγμάτευση με το σύνολο των πιστωτών του. 5. Αξιοποιείται το μητρώο των διαμεσολαβητών, καθώς στελεχώνεται το μητρώο συντονιστών της Ειδικής Γραμματείας Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους από το μητρώο διαπιστευμένων διαμεσολαβητών του Υπουργείου Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και αυτό είναι σαφώς ένα πρώτο βήμα για την εξοικείωση των πολιτών με τις εναλλακτικές μεθόδους επίλυσης διαφορών. 6. Η στόχευση στη βιωσιμότητα, καθώς βασικός σκοπός του νέου εξωδικαστικού μηχανισμού είναι η διάσωση των βιώσιμων επιχειρήσεων. Μια πρώτη ένδειξη αποτελούν τα κριτήρια επιλεξιμότητας του άρθρου 3, ωστόσο απαιτείται και μία σε βάθος ανάλυση από τον εμπειρογνώμονα, του οποίου εδώ αναδεικνύεται ο καθοριστικός ρόλος και δύναται να συνδράμει τόσο στον οφειλέτη, στη διαμόρφωση ενός αποτελεσματικού σχεδίου αναδιάρθρωσης, όσο και στους πιστωτές, στην αποδοχή ή μη των προτάσεων ρύθμισης καθώς και στη διατύπωση αντιπροτάσεων. 7. Υφίσταται οργάνωση όλων των σταδίων της διαδικασίας, η οποία είναι απολύτως διαρθρωμένη σε ευδιάκριτα στάδια με οριοθετημένες προθεσμίες οι οποίες πρέπει να τηρούνται από την επιχείρηση, τους πιστωτές και τον συντονιστή. 8. Η ευελιξία του Δημοσίου ως πιστωτή, η οποία εκτείνεται μέχρι και τη διαγραφή μέρους των απαιτήσεών του, σε περιπτώσεις που αυτό κρίνεται απαραίτητο για την επιβίωση της επιχείρησης και πάντοτε υπό την προυπόθεση της διασφάλισης του δημοσίου συμφέροντος. 9. Η προστασία των μικρών πιστωτών, των οποίων οι απαιτήσεις δεν επηρεάζονται από τη σύμβαση αναδιάρθρωσης οφειλών που θα υπογράψει η επιχείρηση με τους υπόλοιπους πιστωτές της, άρα οι εργαζόμενοι και οι μικροί προμηθευτές οι οποίοι αποτελούν τις πλέον ευάλωτες κατηγορίες πιστωτών και δεν διαθέτουν διαπραγματευτική ισχύ, προστατεύονται από ενδεχόμενη διαγραφή ή οποιαδήποτε μη ευνοική ρύθμιση των απαιτήσεών τους. 10. Η αξιοποίηση της τεχνολογίας, καθώς όλη η διαδικασία διεξάγεται αποκλειστικά με ηλεκτρονικά μέσα και οι συμμετέχοντες σε αυτή μειώνουν το διαχειριστικό τους κόστος διοχετεύοντας το χρόνο και τους πόρους τους στην προσπάθεια εξεύρεσης συναινετικής λύσης για τη ρύθμιση των οφειλών της επιχείρησης.
Ο σκοπός του νομοθετήματος, έγκειται στη ρύθμιση της διαδικασίας εξωδικαστικής ρύθμισης χρηματικών οφειλών προς οποιονδήποτε πιστωτή, οι οποίες είτε προέρχονται από την άσκηση επιχειρηματικής δραστηριότητας του οφειλέτη, είτε αποτελούν οφειλές από άλλη αιτία, εφόσον η ρύθμιση των εν λόγω οφειλών κρίνεται από τους συμμετέχοντες στη διαδικασία απαραίτητη προκειμένου να εξασφαλιστεί η βιωσιμότητα του οφειλέτη.
Κάθε φυσικό πρόσωπο με πτωχευτική ικανότητα και κάθε νομικό πρόσωπο το οποίο αποκτά εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα και έχει φορολογική κατοικία στην Ελλάδα, μπορεί να υποβάλλει αίτηση υπαγωγής εφόσον: α) κατά την 31η Δεκεμβρίου 2016 είχε οφειλή προς χρηματοδοτικό φορέα από δάνειο ή πίστωση σε καθυστέρηση τουλάχιστον ενενήντα ημερών ή οφειλή που ρυθμίστηκε μετά την 1η Ιουλίου 2016 ή είχε ληξιπρόθεσμες οφειλές προς τη Φορολογική Διοίκηση ή προς Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης ή προς άλλο ΝΠΔΔ, περιλαμβανομένων και των ΟΤΑ, ή είχε βεβαιωθεί η μη πληρωμή επιταγών εκδόσεώς του ή είχαν εκδοθεί διαταγές πληρωμής ή δικαστικές αποφάσεις λόγω ληξιπρόθεσμων απαιτήσεων σε βάρος του, β) οι συνολικές προς ρύθμιση οφειλές του ξεπερνούν το ποσό των είκοσι χιλιάδων ευρώ, γ) ο οφειλέτης που τηρεί απλογραφικό σύστημα, εφόσον έχει θετικό καθαρό αποτέλεσμα προ φόρων, τόκων και αποσβέσεων σε μία από τις τελευταίες τρεις χρήσεις, ενώ ο οφειλέτης που τηρεί διπλογραφικό σύστημα, εφόσον έχει θετικά αποτελέσματα προ φόρων, τόκων, αποσβέσεων σε μία από τις τελευταίες τρεις χρήσεις ή έχει θετική καθαρή θέση.
Κάθε οφειλέτης δύναται να υποβάλλει αίτηση υπαγωγής έως την 31η Δεκεμβρίου 2018, εφόσον πληρεί τις προυποθέσεις υπαγωγής. Η αίτηση υποβάλλεται ηλεκτρονικά στην Ειδική Γραμματεία Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους με τη χρήση ειδικής ηλεκτρονικής πλατφόρμας η οποία τηρείται στην ιστοσελίδα της Ε.Γ.Δ.Ι.Χ και τα δεδομένα διατηρούνται εκεί για τρία έτη. Στο άρθρο 5 του νόμου περιγράφεται αναλυτικά το υποχρεωτικό περιεχόμενο της αίτησης. Εντός δύο ημερών από την υποβολή της, η Ε.Γ.Δ.Ι.Χ. διορίζει συντονιστή ο οποίος διεκπεραιώνει και διευθύνει τη διαδικασία πάντοτε μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας. Σε περίπτωση αίσιας κατάληξης, η σύμβαση αναδιάρθρωσης οφειλών δημιουργεί δικαιώματα και υποχρεώσεις των συμβαλλόμενων μερών από την κατάρτισή της, υφίσταται όμως και η δυνατότητα δικαστικής επικύρωσής της και τότε επέρχεται η νομική δέσμευση και των μη συμβαλλομένων πιστωτών. Υφίστανται δυνατότητες αναστολής 70 ημερών από την αποστολή πρόσκλησης στους πιστωτές με δυνατότητα παράτασης τεσσάρων επιπλέον μηνών, στη δε περίπτωση δικαστικής επικύρωσης, από τη συζήτηση της αίτησης έως την έκδοση της δικαστικής απόφασης. Εάν η συμφωνία αναδιάρθρωσης δεν τηρηθεί, προβλέπεται η ανατροπή ή ακύρωση αυτής, στην περίπτωση δε του Δημοσίου ως πιστωτή η αυτοδίκαιη ανατροπή της.
Την 3η Αυγούστου 2017, αναμένεται η λειτουργία της ηλεκτρονικής πλατφόρμας και η υποβολή των σχετικών αιτήσεων, προκύπτει δε ένα σημαντικό πεδίο δραστηριοποίησης νομικών, οικονομολόγων και εκτιμητών οι οποίοι θα κληθούν να παράσχουν τις γνώσεις και υπηρεσίες τους προκειμένου να ολοκληρωθεί με ακρίβεια και ορθότητα η διαδικασία υπαγωγής όσων επιχειρήσεων υπαχθούν. Αποτελεί κοινή προσδοκία, η θετική συμβολή του εν λόγω νομοθετήματος στην τόσο κρίσιμη συγκυρία και η ξεκάθαρη διατύπωση βιώσιμων λύσεων για τον επιχειρηματικό κόσμο.
Αφροδίτη Στ. Αργυροπούλου
Δικηγόρος παρ΄ Εφέταις Διαπιστευμένη Διαμεσολαβήτρια ΥΔΔΑΔ
Εκπαιδεύτρια Διαμεσολαβητών
