Είναι ένα γλυκό κουταλιού, που σερβίρεται βουτηγμένο μέσα σε ένα ποτήρι με δροσερό ή παγωμένο νερό – γι’ αυτό και πήρε αυτό το όνομα.
Γράφει ο Θόδωρος Δημητριάδης
Είναι από τα πιο αγαπημένα των παιδιών και των παιδικών μας χρόνων, που συνηθίζεται περισσότερο τους ζεστούς μήνες του καλοκαιριού, αλλά ακόμα και σήμερα, αυτές τις μέρες που έχουμε το Μικρό Καλοκαιράκι και υψηλές θερμοκρασίες..
Παλιότερα, δεν υπήρχε ούτε ένα ελληνικό σπίτι, που να μην έχει αυτό το κέρασμα στο ντουλάπι του. Αυτό συνέβαινε ειδικά το καλοκαίρι διότι τα υπόλοιπα γλυκά δεν διατηρούνταν λόγω ζέστης και έλλειψης ηλεκτρικών ψυγείων, και έτσι το μόνο γλυκό που μπορούσε να διατηρηθεί, ήταν η βανίλια.
Είναι μια καθαρά ελληνική εφεύρεση.
Η προέλευση του είναι από την Κωνσταντινούπολη. Εκεί το εμπνεύστηκαν Χιώτες ζαχαροπλάστες που είχαν τα εργαστήριά τους κυρίως στην περιοχή του Γαλατά, όπου το αποκαλούσαν “άσπρο γλυκό” και το συνήθιζαν για κέρασμα στα αρχοντικά σπίτια, ενώ μέχρι και σήμερα αποτελεί το επίσημο κέρασμα του Πατριαρχείου. Αργότερα όταν μετανάστευσαν στη Χίο, αντί για βανίλια έβαλαν άρωμα μυρωδάτης μαστίχας, που κυριαρχεί και σήμερα.
“Η αρχική ονομασία της βανίλιας στο υποβρύχιο ήταν “ζαχαροκάντιο ζυμωτή” και την έχουμε τραγουδήσει όλοι μας στα χριστουγεννιάτικα κάλαντα. Η πρώτη της ονομασία κατά πάσα πιθανότητα προέρχεται από την αραβική λέξη Kandi που σημαίνει ζάχαρη.
Εκτός από το άσπρο υποβρύχιο υπάρχουν κι άλλα, με τριαντάφυλλο, περγαμόντο και φιστίκι Αιγίνης.
Στη Λήμνο, που έχει παράδοση στα γλυκά κουταλιού και τους χαλβάδες, το παράγει η οικογένεια Αχιλλαδέλη στα Θέρμα.
Μπορούμε εύκολα να το φτιάξουμε στο σπίτι.
ΥΛΙΚΑ
2 ½ κούπες ζάχαρη
1 ½ κούπα νερό
1 κουταλιά μέλι
1 κουταλιά εκχύλισμα βανίλιας ή μαστίχας
1 κουταλιά χυμό λεμόνι
ΕΚΤΕΛΕΣΗ
Σε μέτρια φωτιά βράζουμε το νερό και την ζάχαρη.
Μόλις διαλυθεί η ζάχαρη, προσθέτουμε το μέλι και μόλις πάρει βράση προσθέτουμε και τα υπόλοιπα υλικά.
Αφήνουμε το μείγμα να κρυώσει και στη συνέχεια το χτυπάμε σε μέτρια ταχύτητα στο μίξερ για 10Ꞌ περίπου λεπτά.
Στο τέλος δοκιμάζουμε να δούμε εάν έχει πήξει, το φέρνουμε δύο βόλτες με την ξύλινη κουτάλα και όταν πια είναι δύσκολο στην κίνηση, σημαίνει ότι είναι έτοιμο. Το αποθηκεύουμε σε αποστειρωμένο βαζάκι.
Αν σου αρέσει περισσότερο η μαστίχα, τότε μπορείς να αντικαταστήσεις το εκχύλισμα βανίλιας με εκχύλισμα μαστίχας.
